<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X01n0008"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 8 楞伽阿跋多罗宝经会译</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 8 楞伽阿跋多罗宝经会译</title> <author>明 员珂会译</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>4卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">1</idno>.<idno type="no">8</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">楞伽阿跋多罗宝经会译</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，古籍酷 AI 自动标点引擎提供新式标点初稿</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>AI 标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00551"> <charName>CBETA CHARACTER CB00551</charName> <mapping cb:dec="983591" type="PUA">U+F0227</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7ABB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>窗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[窗/心]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00701"> <charName>CBETA CHARACTER CB00701</charName> <mapping cb:dec="983741" type="PUA">U+F02BD</mapping> <mapping type="unicode">U+3B4A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>析</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*片]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00931"> <charName>CBETA CHARACTER CB00931</charName> <mapping cb:dec="983971" type="PUA">U+F03A3</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+2A37F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+廣]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-10-03T09:13:08"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0235a" n="0235a"/> <lb ed="X" n="0235a01"/> <lb ed="X" n="0235a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 8-A 楞伽会译序</cb:mulu><head>No. 8-A <lb ed="X" n="0235a03"/><lb ed="R001" n="0445a01"/> 楞伽会译序</head> <lb ed="X" n="0235a04"/> <lb ed="X" n="0235a05"/><lb ed="R001" n="0445a02"/><p xml:id="pX01p0235a0501">此经凡四译，今存者三：其一则刘宋求那<g ref="#CB02494">跋</g>陀罗译 <lb ed="X" n="0235a06"/><lb ed="R001" n="0445a03"/>成四卷，曰楞伽阿<g ref="#CB02494">跋</g>多罗宝经；其二则元魏菩提流 <lb ed="X" n="0235a07"/><lb ed="R001" n="0445a04"/>支译成十卷，曰入楞伽经；其三则唐<name role="" type="person">实叉难陀</name>与复 <lb ed="X" n="0235a08"/><lb ed="R001" n="0445a05"/>礼等译成七卷，曰大乘入楞伽经。盖先<persName>佛</persName>所说，微妙 <lb ed="X" n="0235a09"/><lb ed="R001" n="0445a06"/>第一，真实了義，故谓之<persName>佛</persName>语心品。达摩西来，以授二 <lb ed="X" n="0235a10"/><lb ed="R001" n="0445a07"/>祖曰：吾有楞伽经四卷，可以印心。盖宋本也。以故其 <lb ed="X" n="0235a11"/><lb ed="R001" n="0445a08"/>传独显，然文字简古难读。昔法亲布衲谓正受禅师 <lb ed="X" n="0235a12"/><lb ed="R001" n="0445a09"/>曰：此圣智境界，非粗心者可入。子欲入之，当有方便。 <lb ed="X" n="0235a13"/><lb ed="R001" n="0445a10"/>正受进曰：愿闻其说。衲曰：子试取魏、唐二译十七卷， <lb ed="X" n="0235a14"/><lb ed="R001" n="0445a11"/>置于宋译四卷之左右，证其神观，参考妍味，则可以 <lb ed="X" n="0235a15"/><lb ed="R001" n="0445a12"/>入是经矣。正受如其言，盖弥月而疑阂冰释。嗟嗟！此 <lb ed="X" n="0235a16"/><lb ed="R001" n="0445a13"/>会译之不可<anchor xml:id="nkr_note_add_0235a1601" n="0235a1601"/><anchor xml:id="beg0235a1601" n="0235a1601"/>已<anchor xml:id="end0235a1601"/>也。荆山上人圆珂，少遊玉芝聚禅师 <lb ed="X" n="0235a17"/><lb ed="R001" n="0445a14"/>之门，深究楞严宗旨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0235a1701" n="0235a1701"/><anchor xml:id="beg0235a1701" n="0235a1701"/>已<anchor xml:id="end0235a1701"/>读楞伽，博探三译，妙契心要。 <lb ed="X" n="0235a18"/><lb ed="R001" n="0445a15"/>遂谋诸聚师，欲会其句编之，未果。晚偕陆司空光祖 <lb ed="X" n="0235a19"/><lb ed="R001" n="0445a16"/>结夏山中，商及初愿。司空谓：不若依泐师註本节编 <lb ed="X" n="0235a20"/><lb ed="R001" n="0445a17"/>之，庶无谬戾。上人首肯，遂成是编。首刊宋译，而魏、唐 <lb ed="X" n="0235a21"/><lb ed="R001" n="0445a18"/>附其下，名曰楞伽会译。今岁春，开讲于郡城之天寧 <lb ed="X" n="0235a22"/><lb ed="R001" n="0445b01"/>寺。时余以在 <lb ed="X" n="0235a23" type="honorific"/><lb ed="R001" n="0445b02"/>告，得间预听席，遂募檀信授之剞劂，以为天寧常住。 <lb ed="X" n="0235a24"/><lb ed="R001" n="0445b03"/>达摩有言：此经五百年後，翻为名相之学。读会译者， <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0235b" n="0235b"/> <lb ed="X" n="0235b01"/><lb ed="R001" n="0445b04"/>当直了自心，愼勿得指迷月而堕祖师之先见。则上 <lb ed="X" n="0235b02"/><lb ed="R001" n="0445b05"/>人之法施，其宏也哉！</p> <lb ed="X" n="0235b03"/><lb ed="R001" n="0445b06"/><p xml:id="pX01p0235b0301">时 <lb ed="X" n="0235b04" type="honorific"/><lb ed="R001" n="0445b07"/>明万历八年庚辰春<persName>佛</persName>成道日冯梦祯熏沐和南譔</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235b05"/> <lb ed="X" n="0235b06"/> <lb ed="X" n="0235b07"/> <lb ed="X" n="0235b08"/> <lb ed="X" n="0235b09"/><cb:docNumber>No. 8</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0235b10"/><lb ed="R001" n="0446a01"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">第一之上</cb:mulu><cb:jhead>楞伽阿<g ref="#CB02494">跋</g>多罗宝经会译卷第一之上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0235b11"/> <lb ed="X" n="0235b12"/><lb ed="R001" n="0446a02"/><byline cb:type="translator">宋天竺三藏求那<g ref="#CB02494">跋</g>陀罗初译</byline> <lb ed="X" n="0235b13"/><lb ed="R001" n="0446a03"/><byline cb:type="translator">魏天竺三藏<name role="" type="person">菩提留支</name>再译</byline> <lb ed="X" n="0235b14"/><lb ed="R001" n="0446a04"/><byline cb:type="translator">唐于阗国三藏<name role="" type="person">实叉难陀</name>後译</byline> <lb ed="X" n="0235b15"/><lb ed="R001" n="0446a05"/><byline cb:type="other">明临济正宗中都沙门员珂会译</byline> <lb ed="X" n="0235b16"/><lb ed="R001" n="0446a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一切<persName>佛</persName>语心品第一</cb:mulu><head>一切<persName>佛</persName>语心品第一之上</head> <lb ed="X" n="0235b17"/><lb ed="R001" n="0446a07"/><p xml:id="pX01p0235b1701">如是我闻：一时，<persName>佛</persName>住南海滨<name role="" type="person">楞伽山</name>顶，种种宝华以 <lb ed="X" n="0235b18"/><lb ed="R001" n="0446a08"/>为莊严，与大比丘僧及大菩萨众俱，从彼种种异<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0235b19"/><lb ed="R001" n="0446a09"/>刹来。是诸菩萨摩诃萨，无量三昧自在之力神通游 <lb ed="X" n="0235b20"/><lb ed="R001" n="0446a10"/>戏，大慧菩萨摩诃萨而为上首，一切诸<persName>佛</persName>手灌其顶， <lb ed="X" n="0235b21"/><lb ed="R001" n="0446a11"/>自心现境界善解其義，种种众生、种种心色、无量度 <lb ed="X" n="0235b22"/><lb ed="R001" n="0446a12"/>门随类普现，于五法、自性、识、二种无我究竟通达。</p> <lb ed="X" n="0235b23"/><lb ed="R001" n="0446a13"/><p xml:id="pX01p0235b2301">〔魏译〕如是我闻：一时，<persName>婆伽婆</persName>住大海畔摩罗耶 <lb ed="X" n="0235b24"/><lb ed="R001" n="0446a14"/>山顶上楞伽城中。彼山种种宝性所成，诸宝间错， <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0235c" n="0235c"/> <lb ed="X" n="0235c01"/><lb ed="R001" n="0446a15"/>光明赫焰，如百千日照耀金山。复有无量华园香 <lb ed="X" n="0235c02"/><lb ed="R001" n="0446a16"/>树，皆宝香林，微风吹击，摇枝动葉，百千妙香一时 <lb ed="X" n="0235c03"/><lb ed="R001" n="0446a17"/>流佈，百千妙音一时俱发。重巖屈曲，处处皆有仙 <lb ed="X" n="0235c04"/><lb ed="R001" n="0446a18"/>堂、灵室、龛窟，无数众宝所成，内外明彻，日月光辉 <lb ed="X" n="0235c05"/><lb ed="R001" n="0446b01"/>不能复现，皆是古昔诸仙贤圣思如实法得道之 <lb ed="X" n="0235c06"/><lb ed="R001" n="0446b02"/>处。与大比丘僧及大菩萨众，皆从种种他方<persName>佛</persName>土 <lb ed="X" n="0235c07"/><lb ed="R001" n="0446b03"/>俱来集会。是诸菩萨具足无量自在三昧神通之 <lb ed="X" n="0235c08"/><lb ed="R001" n="0446b04"/>力，奋迅遊化，大慧菩萨摩诃萨而为上首，一切诸 <lb ed="X" n="0235c09"/><lb ed="R001" n="0446b05"/><persName>佛</persName>手灌其顶而授<persName>佛</persName>位。自心为境，善解其義，种种 <lb ed="X" n="0235c10"/><lb ed="R001" n="0446b06"/>众生、种种心色，随种种心、种种异念、无量度门，随 <lb ed="X" n="0235c11"/><lb ed="R001" n="0446b07"/>所应度、随所应见而为普现。善知五法、自性、识、二 <lb ed="X" n="0235c12"/><lb ed="R001" n="0446b08"/>种无我，究竟通达。</p> <lb ed="X" n="0235c13"/><lb ed="R001" n="0446b09"/><p xml:id="pX01p0235c1301">〔唐译〕如是我闻：一时，<persName>佛</persName>住大海滨摩罗耶山顶 <lb ed="X" n="0235c14"/><lb ed="R001" n="0446b10"/>楞伽城中，与大比丘众及大菩萨众俱，皆从种种 <lb ed="X" n="0235c15"/><lb ed="R001" n="0446b11"/>诸<persName>佛</persName>国土而来此会。其诸菩萨摩诃萨，遊戏无量 <lb ed="X" n="0235c16"/><lb ed="R001" n="0446b12"/>自在三昧神通诸力，大慧菩萨摩诃萨为其上首， <lb ed="X" n="0235c17"/><lb ed="R001" n="0446b13"/>一切诸<persName>佛</persName>手灌其顶，善知境界自心现義，随众生 <lb ed="X" n="0235c18"/><lb ed="R001" n="0446b14"/>心现种种形，方便调伏，悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0235c1801" n="0235c1801"/><anchor xml:id="beg0235c1801" n="0235c1801"/>已<anchor xml:id="end0235c1801"/>通达五法、三性、诸识 <lb ed="X" n="0235c19"/><lb ed="R001" n="0446b15"/>无我。</p> <lb ed="X" n="0235c20"/><lb ed="R001" n="0446b16"/><p xml:id="pX01p0235c2001">尔时，大慧菩萨与摩帝菩萨，俱遊一切诸<persName>佛</persName>刹土，承 <lb ed="X" n="0235c21"/><lb ed="R001" n="0446b17"/><persName>佛</persName>神力，从座而起，偏袒右肩，右膝著地，合掌恭敬，以 <lb ed="X" n="0235c22"/><lb ed="R001" n="0446b18"/>偈赞<persName>佛</persName>：</p> <lb ed="X" n="0235c23"/><lb ed="R001" n="0447a01"/><p xml:id="pX01p0235c2301">〔魏译〕尔时，圣者大慧菩萨，与诸一切大慧菩萨， <lb ed="X" n="0235c24"/><lb ed="R001" n="0447a02"/>俱遊一切诸<persName>佛</persName>国土，承<persName>佛</persName>神力，从座而起，更整衣 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0236a" n="0236a"/> <lb ed="X" n="0236a01"/><lb ed="R001" n="0447a03"/>服，右膝著地，合掌恭敬，以偈赞<persName>佛</persName>：</p> <lb ed="X" n="0236a02"/><lb ed="R001" n="0447a04"/><p xml:id="pX01p0236a0201">〔唐译〕尔时，大慧菩萨与摩帝菩萨，俱遊一切诸 <lb ed="X" n="0236a03"/><lb ed="R001" n="0447a05"/><persName>佛</persName>国土，承<persName>佛</persName>神力，从座而起，偏袒右肩，右膝著地， <lb ed="X" n="0236a04"/><lb ed="R001" n="0447a06"/>向<persName>佛</persName>合掌，曲躬恭敬，而说颂言：</p> <lb ed="X" n="0236a05"/><lb ed="R001" n="0447a07"/><p xml:id="pX01p0236a0501">世间離生灭，犹如虚空花，智不得有无，而兴大悲心。 <lb ed="X" n="0236a06"/><lb ed="R001" n="0447a08"/>一切法如幻，远離于心识，智不得有无，而兴大悲心。 <lb ed="X" n="0236a07"/><lb ed="R001" n="0447a09"/>远離于断常，世间恒如梦，智不得有无，而兴大悲心。</p> <lb ed="X" n="0236a08"/><lb ed="R001" n="0447a10"/><p xml:id="pX01p0236a0801">〔魏译〕世间離生灭，犹如虚空花，有无不可得，<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0236a09"/><lb ed="R001" n="0447a11"/>慧大悲观。一切法如幻，远離心意识，有无不可得， <lb ed="X" n="0236a10"/><lb ed="R001" n="0447a12"/><persName>佛</persName>慧大悲观。远離于断常，世间犹如梦，有无不可 <lb ed="X" n="0236a11"/><lb ed="R001" n="0447a13"/>得，<persName>佛</persName>慧大悲观。</p> <lb ed="X" n="0236a12"/><lb ed="R001" n="0447a14"/><p xml:id="pX01p0236a1201">〔唐译〕世间離生灭，譬如虚空花，智不得有无，而 <lb ed="X" n="0236a13"/><lb ed="R001" n="0447a15"/>兴大悲心。一切法如幻，远離于心识，智不得有无， <lb ed="X" n="0236a14"/><lb ed="R001" n="0447a16"/>而兴大悲心。远離于断常，世间恒如梦，智不得有 <lb ed="X" n="0236a15"/><lb ed="R001" n="0447a17"/>无，而兴大悲心。</p> <lb ed="X" n="0236a16"/><lb ed="R001" n="0447a18"/><p xml:id="pX01p0236a1601">知人法无我，烦恼及尔<g ref="#CB08504">焰</g>，常淸净无相，而兴大悲心。</p> <lb ed="X" n="0236a17"/><lb ed="R001" n="0447b01"/><p xml:id="pX01p0236a1701">〔魏译〕二无我淸净，烦恼障智障，有无不可得，<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0236a18"/><lb ed="R001" n="0447b02"/>慧大悲观。</p> <lb ed="X" n="0236a19"/><lb ed="R001" n="0447b03"/><p xml:id="pX01p0236a1901">〔唐译〕知人法无我，烦恼及尔<g ref="#CB08504">焰</g>，常淸净无相，而 <lb ed="X" n="0236a20"/><lb ed="R001" n="0447b04"/>兴大悲心。</p> <lb ed="X" n="0236a21"/><lb ed="R001" n="0447b05"/><p xml:id="pX01p0236a2101">一切无涅槃，无有涅槃<persName>佛</persName>，无有<persName>佛</persName>涅槃，远離觉所觉， <lb ed="X" n="0236a22"/><lb ed="R001" n="0447b06"/>若有若无有，是二悉俱離。</p> <lb ed="X" n="0236a23"/><lb ed="R001" n="0447b07"/><p xml:id="pX01p0236a2301">〔魏译〕<persName>佛</persName>不入不灭，涅槃亦不住，離觉所觉法，有 <lb ed="X" n="0236a24"/><lb ed="R001" n="0447b08"/>无二俱離。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0236b" n="0236b"/> <lb ed="X" n="0236b01"/><lb ed="R001" n="0447b09"/><p xml:id="pX01p0236b0101">〔唐译〕<persName>佛</persName>不住涅槃，涅槃不住<persName>佛</persName>，远離觉所觉，若 <lb ed="X" n="0236b02"/><lb ed="R001" n="0447b10"/>有若非有。</p> <lb ed="X" n="0236b03"/><lb ed="R001" n="0447b11"/><p xml:id="pX01p0236b0301">牟尼寂静观，是则远離生，是名为不取，今世後世静。</p> <lb ed="X" n="0236b04"/><lb ed="R001" n="0447b12"/><p xml:id="pX01p0236b0401">〔魏译〕若如是观<persName>佛</persName>，寂静離生灭，彼人今後世，離 <lb ed="X" n="0236b05"/><lb ed="R001" n="0447b13"/>垢无染取。</p> <lb ed="X" n="0236b06"/><lb ed="R001" n="0447b14"/><p xml:id="pX01p0236b0601">〔唐译〕法身如幻梦，云何可称赞？知无性无生，乃 <lb ed="X" n="0236b07"/><lb ed="R001" n="0447b15"/>名称赞<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>无根境相，不见名见<persName>佛</persName>，云何于牟尼， <lb ed="X" n="0236b08"/><lb ed="R001" n="0447b16"/>而能有赞毁？若见于牟尼，寂静远離生，是人今後 <lb ed="X" n="0236b09"/><lb ed="R001" n="0447b17"/>世，離著无所取。</p> <lb ed="X" n="0236b10"/><lb ed="R001" n="0447b18"/><p xml:id="pX01p0236b1001">尔时大慧菩萨偈赞<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0236b1001" n="0236b1001"/><anchor xml:id="beg0236b1001" n="0236b1001"/>已<anchor xml:id="end0236b1001"/>，自说姓名：我名为大慧，通 <lb ed="X" n="0236b11"/><lb ed="R001" n="0448a01"/>达于大乘，今以百八義，仰咨尊中上。</p> <lb ed="X" n="0236b12"/><lb ed="R001" n="0448a02"/><p xml:id="pX01p0236b1201">〔魏译〕尔时大慧菩萨摩诃萨如法偈赞<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0236b1201" n="0236b1201"/><anchor xml:id="beg0236b1201" n="0236b1201"/>已<anchor xml:id="end0236b1201"/>，自 <lb ed="X" n="0236b13"/><lb ed="R001" n="0448a03"/>说姓名：我名为大慧，愿通达大乘，今以百八问，仰 <lb ed="X" n="0236b14"/><lb ed="R001" n="0448a04"/>咨无上尊。</p> <lb ed="X" n="0236b15"/><lb ed="R001" n="0448a05"/><p xml:id="pX01p0236b1501">〔唐译〕尔时大慧菩萨摩诃萨偈赞<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0236b1501" n="0236b1501"/><anchor xml:id="beg0236b1501" n="0236b1501"/>已<anchor xml:id="end0236b1501"/>，自说姓 <lb ed="X" n="0236b16"/><lb ed="R001" n="0448a06"/>名：我名为大慧，通达于大乘，今以百八義，仰咨尊 <lb ed="X" n="0236b17"/><lb ed="R001" n="0448a07"/>中上。</p> <lb ed="X" n="0236b18"/><lb ed="R001" n="0448a08"/><p xml:id="pX01p0236b1801"><persName>世间解</persName>之士，闻彼所说偈，观察一切众，告诸<persName>佛</persName>子言： <lb ed="X" n="0236b19"/><lb ed="R001" n="0448a09"/>汝等诸<persName>佛</persName>子，今皆恣所问，我当为汝说，自觉之境界。</p> <lb ed="X" n="0236b20"/><lb ed="R001" n="0448a10"/><p xml:id="pX01p0236b2001">〔魏译〕最勝<persName>世间解</persName>，闻彼大慧问，观察诸众生，告 <lb ed="X" n="0236b21"/><lb ed="R001" n="0448a11"/>诸<persName>佛</persName>子言：汝等诸<persName>佛</persName>子，及大慧咨问，我当为汝说， <lb ed="X" n="0236b22"/><lb ed="R001" n="0448a12"/>自觉之境界。</p> <lb ed="X" n="0236b23"/><lb ed="R001" n="0448a13"/><p xml:id="pX01p0236b2301">〔唐译〕时，<persName>世间解</persName>闻是语<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b2301" n="0236b2301"/><anchor xml:id="beg0236b2301" n="0236b2301"/>已<anchor xml:id="end0236b2301"/>，普观众会而作是言： <lb ed="X" n="0236b24"/><lb ed="R001" n="0448a14"/>汝等诸<persName>佛</persName>子，今皆恣所问，我当为汝说，自证之境 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0236c" n="0236c"/> <lb ed="X" n="0236c01"/><lb ed="R001" n="0448a15"/>界。</p> <lb ed="X" n="0236c02"/><lb ed="R001" n="0448a16"/><p xml:id="pX01p0236c0201">尔时，大慧菩萨摩诃萨，承<persName>佛</persName>所听，顶礼<persName>佛</persName>足，合掌恭 <lb ed="X" n="0236c03"/><lb ed="R001" n="0448a17"/>敬，以偈问曰：云何净其念？云何念增长？云何见痴惑？ <lb ed="X" n="0236c04"/><lb ed="R001" n="0448a18"/>云何惑增长？何故刹土化，相及诸外道？云何无受次？ <lb ed="X" n="0236c05"/><lb ed="R001" n="0448b01"/>何故名无受？</p> <lb ed="X" n="0236c06"/><lb ed="R001" n="0448b02"/><p xml:id="pX01p0236c0601">〔魏译〕尔时，圣者大慧菩萨摩诃萨闻<persName>佛</persName>听问，顶 <lb ed="X" n="0236c07"/><lb ed="R001" n="0448b03"/>礼<persName>佛</persName>足，合掌恭敬，以偈问曰：云何净诸觉？何因而 <lb ed="X" n="0236c08"/><lb ed="R001" n="0448b04"/>有觉？何因见迷惑？何因有迷惑？何因有国土，化相 <lb ed="X" n="0236c09"/><lb ed="R001" n="0448b05"/>诸外道，寂静及次第？</p> <lb ed="X" n="0236c10"/><lb ed="R001" n="0448b06"/><p xml:id="pX01p0236c1001">〔唐译〕尔时，大慧菩萨摩诃萨蒙<persName>佛</persName>许<anchor xml:id="nkr_note_add_0236c1001" n="0236c1001"/><anchor xml:id="beg0236c1001" n="0236c1001"/>已<anchor xml:id="end0236c1001"/>，顶礼<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0236c11"/><lb ed="R001" n="0448b07"/>足，以偈问曰：云何起计度？云何净计度？云何起迷 <lb ed="X" n="0236c12"/><lb ed="R001" n="0448b08"/>惑？云何净迷惑？云何刹土化，相及诸外道，及无影 <lb ed="X" n="0236c13"/><lb ed="R001" n="0448b09"/>次第？</p> <lb ed="X" n="0236c14"/><lb ed="R001" n="0448b10"/><p xml:id="pX01p0236c1401">何故名<persName>佛</persName>子？解脱至何所？谁缚谁解脱？何等禅境界？ <lb ed="X" n="0236c15"/><lb ed="R001" n="0448b11"/>云何有三乘？唯愿为解说。缘起何所生？云何作所作？ <lb ed="X" n="0236c16"/><lb ed="R001" n="0448b12"/>云何俱异说？云何为增长？云何无色定，及与灭正受？ <lb ed="X" n="0236c17"/><lb ed="R001" n="0448b13"/>云何为想灭？何因从定觉？云何所作生，进去及持身？ <lb ed="X" n="0236c18"/><lb ed="R001" n="0448b14"/>云何现分别？云何生诸地？</p> <lb ed="X" n="0236c19"/><lb ed="R001" n="0448b15"/><p xml:id="pX01p0236c1901">〔魏译〕云何名<persName>佛</persName>子？解脱至何所？谁缚何因脱？禅 <lb ed="X" n="0236c20"/><lb ed="R001" n="0448b16"/>者观何法？何因有三乘？何因缘生法？何因作所作？ <lb ed="X" n="0236c21"/><lb ed="R001" n="0448b17"/>何因俱异说？何因无而现？何因无色定，及与灭尽 <lb ed="X" n="0236c22"/><lb ed="R001" n="0448b18"/>定？何因想灭定？何因从定觉？云何因生果？何因身 <lb ed="X" n="0236c23"/><lb ed="R001" n="0449a01"/>去住？何因观所见？何因生诸地？</p> <lb ed="X" n="0236c24"/><lb ed="R001" n="0449a02"/><p xml:id="pX01p0236c2401">〔唐译〕云何名<persName>佛</persName>子？解脱至何所？谁缚谁能解？云 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0237a" n="0237a"/> <lb ed="X" n="0237a01"/><lb ed="R001" n="0449a03"/>何禅境界？何故有三乘？彼以何缘生？何作何能作？ <lb ed="X" n="0237a02"/><lb ed="R001" n="0449a04"/>谁说二俱异？云何诸有起？云何无色定，及与灭尽 <lb ed="X" n="0237a03"/><lb ed="R001" n="0449a05"/>定？云何为想灭？云何从定觉？云何所作生，进去及 <lb ed="X" n="0237a04"/><lb ed="R001" n="0449a06"/>持身？云何见诸物？云何入诸地？</p> <lb ed="X" n="0237a05"/><lb ed="R001" n="0449a07"/><p xml:id="pX01p0237a0501">破三有者谁？何处身云何？往生何所至？云何最勝子？ <lb ed="X" n="0237a06"/><lb ed="R001" n="0449a08"/>何因得神通，及自在三昧？云何三昧心？最勝为我说。</p> <lb ed="X" n="0237a07"/><lb ed="R001" n="0449a09"/><p xml:id="pX01p0237a0701">〔魏译〕破三有者谁？何身至何所？云何处而住？云 <lb ed="X" n="0237a08"/><lb ed="R001" n="0449a10"/>何诸<persName>佛</persName>子？何因得神通，及自在三昧？何因得定心？ <lb ed="X" n="0237a09"/><lb ed="R001" n="0449a11"/>最勝为我说。</p> <lb ed="X" n="0237a10"/><lb ed="R001" n="0449a12"/><p xml:id="pX01p0237a1001">〔唐译〕谁能破三有？何处身云何？生复住何处？云 <lb ed="X" n="0237a11"/><lb ed="R001" n="0449a13"/>何有<persName>佛</persName>子？云何得神通，自在及三昧？三昧心何相？ <lb ed="X" n="0237a12"/><lb ed="R001" n="0449a14"/>愿<persName>佛</persName>为我说。</p> <lb ed="X" n="0237a13"/><lb ed="R001" n="0449a15"/><p xml:id="pX01p0237a1301">云何名为藏？云何意及识？云何生与灭？云何见<anchor xml:id="nkr_note_add_0237a1301" n="0237a1301"/><anchor xml:id="beg0237a1301" n="0237a1301"/>已<anchor xml:id="end0237a1301"/>还？ <lb ed="X" n="0237a14"/><lb ed="R001" n="0449a16"/>云何为种姓，非种及心量？云何建立相，及与非我義？ <lb ed="X" n="0237a15"/><lb ed="R001" n="0449a17"/>云何无众生？云何世俗说？</p> <lb ed="X" n="0237a16"/><lb ed="R001" n="0449a18"/><p xml:id="pX01p0237a1601">〔魏译〕何因为藏识？何因意及识？何因见诸法？何 <lb ed="X" n="0237a17"/><lb ed="R001" n="0449b01"/>因断所见？云何性非性？云何心无法？何因说法相？ <lb ed="X" n="0237a18"/><lb ed="R001" n="0449b02"/>云何名无我？何因无众生？何因有世谛？</p> <lb ed="X" n="0237a19"/><lb ed="R001" n="0449b03"/><p xml:id="pX01p0237a1901">〔唐译〕云何名藏识？云何名意识？云何起诸见？云 <lb ed="X" n="0237a20"/><lb ed="R001" n="0449b04"/>何退诸见？云何性非性？云何唯是心？何因建立相？ <lb ed="X" n="0237a21"/><lb ed="R001" n="0449b05"/>云何成无我？云何无众生？云何随俗说？</p> <lb ed="X" n="0237a22"/><lb ed="R001" n="0449b06"/><p xml:id="pX01p0237a2201">云何为断见，及常见不生？云何<persName>佛</persName>外道，其相不相违？ <lb ed="X" n="0237a23"/><lb ed="R001" n="0449b07"/>云何当来世，种种诸异部？云何空何因？云何刹那壞？</p> <lb ed="X" n="0237a24"/><lb ed="R001" n="0449b08"/><p xml:id="pX01p0237a2401">〔魏译〕何因不见常？何因不见断？云何<persName>佛</persName>外道，二 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0237b" n="0237b"/> <lb ed="X" n="0237b01"/><lb ed="R001" n="0449b09"/>相不相违？何因当来世，种种诸异部？云何名为空？ <lb ed="X" n="0237b02"/><lb ed="R001" n="0449b10"/>何因念不住？</p> <lb ed="X" n="0237b03"/><lb ed="R001" n="0449b11"/><p xml:id="pX01p0237b0301">〔唐译〕云何得不起，常见及断见？云何<persName>佛</persName>外道，其 <lb ed="X" n="0237b04"/><lb ed="R001" n="0449b12"/>相不相违？何故当来世，种种诸异部？云何为性空？ <lb ed="X" n="0237b05"/><lb ed="R001" n="0449b13"/>云何刹那灭？</p> <lb ed="X" n="0237b06"/><lb ed="R001" n="0449b14"/><p xml:id="pX01p0237b0601">云何胎脏生？云何世不动？何因如梦幻，及犍闼婆城， <lb ed="X" n="0237b07"/><lb ed="R001" n="0449b15"/>世间热时<g ref="#CB08504">焰</g>，及与水月光？何因说觉支，及与菩提分？ <lb ed="X" n="0237b08"/><lb ed="R001" n="0449b16"/>云何国土乱？云何作有见？</p> <lb ed="X" n="0237b09"/><lb ed="R001" n="0449b17"/><p xml:id="pX01p0237b0901">〔魏译〕何因有胎脏？何因世不动？云何如幻梦，说 <lb ed="X" n="0237b10"/><lb ed="R001" n="0449b18"/>如犍闼婆？阳<g ref="#CB08504">焰</g>水中月，<persName>世尊</persName>为我说。云何说觉支？ <lb ed="X" n="0237b11"/><lb ed="R001" n="0450a01"/>何因菩提分？何因国乱动？何因作有见？</p> <lb ed="X" n="0237b12"/><lb ed="R001" n="0450a02"/><p xml:id="pX01p0237b1201">〔唐译〕胎脏云何起？云何世不动？云何诸世间，如 <lb ed="X" n="0237b13"/><lb ed="R001" n="0450a03"/>幻亦如梦，乾城及阳<g ref="#CB08504">焰</g>，乃至水中月？云何菩提分？ <lb ed="X" n="0237b14"/><lb ed="R001" n="0450a04"/>觉分从何起？云何国土乱？何故见诸有？</p> <lb ed="X" n="0237b15"/><lb ed="R001" n="0450a05"/><p xml:id="pX01p0237b1501">云何不生灭，世如虚空花？云何觉世间？云何说離字？ <lb ed="X" n="0237b16"/><lb ed="R001" n="0450a06"/>離妄想者谁？云何虚空譬？如实有幾种？幾波罗蜜心？ <lb ed="X" n="0237b17"/><lb ed="R001" n="0450a07"/>何因度诸地？谁至无所受？</p> <lb ed="X" n="0237b18"/><lb ed="R001" n="0450a08"/><p xml:id="pX01p0237b1801">〔魏译〕何因不生灭？何因如空花？何因觉世间？何 <lb ed="X" n="0237b19"/><lb ed="R001" n="0450a09"/>因无字说？云何无分别？何因如虚空？真如有幾种？ <lb ed="X" n="0237b20"/><lb ed="R001" n="0450a10"/>何名心幾岸？何因地次第？真如无次第。</p> <lb ed="X" n="0237b21"/><lb ed="R001" n="0450a11"/><p xml:id="pX01p0237b2101">〔唐译〕云何知世法？云何離文字？云何如空花，不 <lb ed="X" n="0237b22"/><lb ed="R001" n="0450a12"/>生亦不灭？真如有幾种？诸度心有幾？云何如虚空？ <lb ed="X" n="0237b23"/><lb ed="R001" n="0450a13"/>云何離分别？云何地次第？云何得无影？</p> <lb ed="X" n="0237b24"/><lb ed="R001" n="0450a14"/><p xml:id="pX01p0237b2401">何等二无我？云何尔焰净？诸智有幾种？幾戒众生性？ <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0237c" n="0237c"/> <lb ed="X" n="0237c01"/><lb ed="R001" n="0450a15"/>谁生诸宝性，摩尼珍珠等？谁生诸语言，众生种种姓？</p> <lb ed="X" n="0237c02"/><lb ed="R001" n="0450a16"/><p xml:id="pX01p0237c0201">〔魏译〕何因二无我？何因境界净？幾种智幾戒？何 <lb ed="X" n="0237c03"/><lb ed="R001" n="0450a17"/>因众生生？谁作诸宝性，金摩尼珠等？谁生于语言， <lb ed="X" n="0237c04"/><lb ed="R001" n="0450a18"/>众生种种异？</p> <lb ed="X" n="0237c05"/><lb ed="R001" n="0450b01"/><p xml:id="pX01p0237c0501">〔唐译〕何者二无我？云何所知净？圣智有幾种？戒 <lb ed="X" n="0237c06"/><lb ed="R001" n="0450b02"/>众生亦然。摩尼等诸宝，斯幷云何出？谁起于语言， <lb ed="X" n="0237c07"/><lb ed="R001" n="0450b03"/>众生及诸物？</p> <lb ed="X" n="0237c08"/><lb ed="R001" n="0450b04"/><p xml:id="pX01p0237c0801">明处及技術，谁之所显示？伽陀有幾种，长颂及短句？ <lb ed="X" n="0237c09"/><lb ed="R001" n="0450b05"/>成为有幾种？云何名为论？云何生饮食，及生诸爱欲？ <lb ed="X" n="0237c10"/><lb ed="R001" n="0450b06"/>云何名为王，转轮及小王？云何守护国？诸天有幾种？ <lb ed="X" n="0237c11"/><lb ed="R001" n="0450b07"/>云何名为地，星宿及日月？解脱修行者，是各有幾种？ <lb ed="X" n="0237c12"/><lb ed="R001" n="0450b08"/>弟子有幾种？云何阿阇黎？<persName>佛</persName>复有幾种？复有幾种生？</p> <lb ed="X" n="0237c13"/><lb ed="R001" n="0450b09"/><p xml:id="pX01p0237c1301">〔魏译〕五明处技術，谁能如是说？伽陀有幾种？云 <lb ed="X" n="0237c14"/><lb ed="R001" n="0450b10"/>何长短句？法复有幾种？解義复有幾？何因饮食种？ <lb ed="X" n="0237c15"/><lb ed="R001" n="0450b11"/>何因生爱欲？云何名为王，转轮及小王？何因护国 <lb ed="X" n="0237c16"/><lb ed="R001" n="0450b12"/>土？诸天有幾种？何因而有地？何因星日月？解脱有 <lb ed="X" n="0237c17"/><lb ed="R001" n="0450b13"/>幾种？行者有幾种？弟子有幾种？阿阇黎幾种？<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0237c18"/><lb ed="R001" n="0450b14"/>有幾种？本生有幾种？</p> <lb ed="X" n="0237c19"/><lb ed="R001" n="0450b15"/><p xml:id="pX01p0237c1901">〔唐译〕明处与技術，谁之所显示？伽陀有幾种？长 <lb ed="X" n="0237c20"/><lb ed="R001" n="0450b16"/>行句亦然？道理幾不同？解释幾差别？饮食是谁作？ <lb ed="X" n="0237c21"/><lb ed="R001" n="0450b17"/>爱欲云何起？云何转轮王，及以诸小王？云何王守 <lb ed="X" n="0237c22"/><lb ed="R001" n="0450b18"/>护？天众幾种别？地日月星宿，斯等幷是何？解脱有 <lb ed="X" n="0237c23"/><lb ed="R001" n="0451a01"/>幾种？修行师复幾？弟子幾差别？云何阿阇黎？<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0237c24"/><lb ed="R001" n="0451a02"/>有幾种？本生事亦然。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0238a" n="0238a"/> <lb ed="X" n="0238a01"/><lb ed="R001" n="0451a03"/><p xml:id="pX01p0238a0101">魔及诸异学，彼各有幾种？自性及与心，彼复各幾种？ <lb ed="X" n="0238a02"/><lb ed="R001" n="0451a04"/>云何施设量？唯愿最勝说。云何空风雲？云何念聪明？ <lb ed="X" n="0238a03"/><lb ed="R001" n="0451a05"/>云何为林树？云何为蔓草？云何象马鹿？云何而捕取？ <lb ed="X" n="0238a04"/><lb ed="R001" n="0451a06"/>云何为卑陋？何因而卑陋？云何六<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238001" n="0238001"/>节摄？云何一阐提？ <lb ed="X" n="0238a05"/><lb ed="R001" n="0451a07"/>男女及不男，斯皆云何生？</p> <lb ed="X" n="0238a06"/><lb ed="R001" n="0451a08"/><p xml:id="pX01p0238a0601">〔魏译〕摩罗有幾种？异学有幾种？自性有幾种？心 <lb ed="X" n="0238a07"/><lb ed="R001" n="0451a09"/>复有幾种？云何施假名？<persName>世尊</persName>为我说。何因有风雲？ <lb ed="X" n="0238a08"/><lb ed="R001" n="0451a10"/>何因有黠慧？何因有树林？<persName>世尊</persName>为我说。何因象马 <lb ed="X" n="0238a09"/><lb ed="R001" n="0451a11"/>鹿？何因人捕取？何因为矬陋？<persName>世尊</persName>为我说。何因有 <lb ed="X" n="0238a10"/><lb ed="R001" n="0451a12"/>六时？何因成阐提？男女及不男？为我说其生。</p> <lb ed="X" n="0238a11"/><lb ed="R001" n="0451a13"/><p xml:id="pX01p0238a1101">〔唐译〕众魔及异学，如是各有幾？自性幾种异？心 <lb ed="X" n="0238a12"/><lb ed="R001" n="0451a14"/>有幾种别？云何唯假设？愿<persName>佛</persName>为开演。云何为风雲？ <lb ed="X" n="0238a13"/><lb ed="R001" n="0451a15"/>念智何因有？藤树等行列，此幷谁能作？云何象马 <lb ed="X" n="0238a14"/><lb ed="R001" n="0451a16"/>兽？何因而捕取？云何卑陋人？愿<persName>佛</persName>为我说。云何六 <lb ed="X" n="0238a15"/><lb ed="R001" n="0451a17"/>时摄？云何一阐提？男女及不男，此幷云何生？</p> <lb ed="X" n="0238a16"/><lb ed="R001" n="0451a18"/><p xml:id="pX01p0238a1601">云何修行退？云何修行生？禅师以何法，建立何等人？ <lb ed="X" n="0238a17"/><lb ed="R001" n="0451b01"/>众生生诸趣，何相何像类？</p> <lb ed="X" n="0238a18"/><lb ed="R001" n="0451b02"/><p xml:id="pX01p0238a1801">〔魏译〕何因修行退？何因修行进？教何等人修，令 <lb ed="X" n="0238a19"/><lb ed="R001" n="0451b03"/>住何等法？诸众生去来，何相何像类？</p> <lb ed="X" n="0238a20"/><lb ed="R001" n="0451b04"/><p xml:id="pX01p0238a2001">〔唐译〕云何修行退？云何修行进？瑜伽师有幾，令 <lb ed="X" n="0238a21"/><lb ed="R001" n="0451b05"/>人住其中？众生生诸趣，何形何色相？</p> <lb ed="X" n="0238a22"/><lb ed="R001" n="0451b06"/><p xml:id="pX01p0238a2201">云何为财富？云何致财富？云何为释种？何因有释种？ <lb ed="X" n="0238a23"/><lb ed="R001" n="0451b07"/>云何甘蔗种？无上尊愿说。云何长苦仙？彼云何教授？ <lb ed="X" n="0238a24"/><lb ed="R001" n="0451b08"/><persName>如来</persName>云何于，一切时刹现，种种名色类，最勝子围绕？ <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0238b" n="0238b"/> <lb ed="X" n="0238b01"/><lb ed="R001" n="0451b09"/>云何不食肉？云何制断肉？食肉诸种类，何因故食肉？</p> <lb ed="X" n="0238b02"/><lb ed="R001" n="0451b10"/><p xml:id="pX01p0238b0201">〔魏译〕<persName>世尊</persName>为我说，何因致财富？云何为释种？何 <lb ed="X" n="0238b03"/><lb ed="R001" n="0451b11"/>因有释种？何因甘蔗种？何因长寿仙？长寿仙何亲？ <lb ed="X" n="0238b04"/><lb ed="R001" n="0451b12"/>云何彼教授？<persName>世尊</persName>如虚空，为我分别说。何因<persName>佛</persName>世 <lb ed="X" n="0238b05"/><lb ed="R001" n="0451b13"/>尊，一切时刹现，种种名色类，<persName>佛</persName>子众围绕？何因不 <lb ed="X" n="0238b06"/><lb ed="R001" n="0451b14"/>食肉？云何制断肉？食肉诸种类，何因故食肉？</p> <lb ed="X" n="0238b07"/><lb ed="R001" n="0451b15"/><p xml:id="pX01p0238b0701">〔唐译〕富饶大自在，此复何因得？云何释迦种？云 <lb ed="X" n="0238b08"/><lb ed="R001" n="0451b16"/>何甘蔗种？仙人长苦行，是谁之教授？何因<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>， <lb ed="X" n="0238b09"/><lb ed="R001" n="0451b17"/>一切刹中现，异名诸色类，<persName>佛</persName>子众围绕？何因不食 <lb ed="X" n="0238b10"/><lb ed="R001" n="0451b18"/>肉？何因令断肉？食肉诸众生，以何因故食？</p> <lb ed="X" n="0238b11"/><lb ed="R001" n="0452a01"/><p xml:id="pX01p0238b1101">云何日月形，须弥及莲花？狮子勝相刹，侧住覆世界， <lb ed="X" n="0238b12"/><lb ed="R001" n="0452a02"/>如因陀罗网，或悉诸珍宝，箜篌细腰鼓，状种种诸花， <lb ed="X" n="0238b13"/><lb ed="R001" n="0452a03"/>或離日月光，如是等无量。</p> <lb ed="X" n="0238b14"/><lb ed="R001" n="0452a04"/><p xml:id="pX01p0238b1401">〔魏译〕何因日月形，须弥及莲花，狮子形勝相，国 <lb ed="X" n="0238b15"/><lb ed="R001" n="0452a05"/>土为我说？乱侧覆世界，如因陀罗网，一切宝国土， <lb ed="X" n="0238b16"/><lb ed="R001" n="0452a06"/>何因为我说？如箜篌琵琶，鼓种种花形，離日月光 <lb ed="X" n="0238b17"/><lb ed="R001" n="0452a07"/>土，何因为我说？</p> <lb ed="X" n="0238b18"/><lb ed="R001" n="0452a08"/><p xml:id="pX01p0238b1801">〔唐译〕何故诸国土，犹如日月形，须弥及莲花，卍 <lb ed="X" n="0238b19"/><lb ed="R001" n="0452a09"/>字狮子像？何故诸国土，如因陀罗网，复住或侧住， <lb ed="X" n="0238b20"/><lb ed="R001" n="0452a10"/>一切宝所成？何故诸国土，无垢日月光，或如花果 <lb ed="X" n="0238b21"/><lb ed="R001" n="0452a11"/>形，箜篌细腰鼓？</p> <lb ed="X" n="0238b22"/><lb ed="R001" n="0452a12"/><p xml:id="pX01p0238b2201">云何为化<persName>佛</persName>？云何报生<persName>佛</persName>？云何如如<persName>佛</persName>？云何智慧<persName>佛</persName>？ <lb ed="X" n="0238b23"/><lb ed="R001" n="0452a13"/>云何于欲界，不成<persName>等正觉</persName>？何故色究竟，離欲得菩提？ <lb ed="X" n="0238b24"/><lb ed="R001" n="0452a14"/><persName>善逝</persName>般涅槃，谁当持正法？天师住久如？正法幾时住？ <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0238c" n="0238c"/> <lb ed="X" n="0238c01"/><lb ed="R001" n="0452a15"/>悉昙及与见，各复有幾种？毘尼比丘分，云何何因缘， <lb ed="X" n="0238c02"/><lb ed="R001" n="0452a16"/>彼诸最勝子，缘觉及声闻？何因百变易？云何百无受？</p> <lb ed="X" n="0238c03"/><lb ed="R001" n="0452a17"/><p xml:id="pX01p0238c0301">〔魏译〕何等为化<persName>佛</persName>？何等为报<persName>佛</persName>？何等如智<persName>佛</persName>？何 <lb ed="X" n="0238c04"/><lb ed="R001" n="0452a18"/>因为我说？云何于欲界，不成<persName>等正觉</persName>？云何色究竟， <lb ed="X" n="0238c05"/><lb ed="R001" n="0452b01"/>離于中得道？<persName>如来</persName>般涅槃，何人持正法？<persName>世尊</persName>住久 <lb ed="X" n="0238c06"/><lb ed="R001" n="0452b02"/>如？正法幾时住？<persName>如来</persName>立幾法？各见有幾种，毘尼及 <lb ed="X" n="0238c07"/><lb ed="R001" n="0452b03"/>比丘？<persName>世尊</persName>为我说。何因百变易？何因百寂静？声闻 <lb ed="X" n="0238c08"/><lb ed="R001" n="0452b04"/>辟支<persName>佛</persName>？<persName>世尊</persName>为我说。</p> <lb ed="X" n="0238c09"/><lb ed="R001" n="0452b05"/><p xml:id="pX01p0238c0901">〔唐译〕云何变化<persName>佛</persName>？云何为报<persName>佛</persName>？真如智慧<persName>佛</persName>，愿 <lb ed="X" n="0238c10"/><lb ed="R001" n="0452b06"/>皆为我说。云何于欲界，不成<persName>等正觉</persName>？何故色究竟， <lb ed="X" n="0238c11"/><lb ed="R001" n="0452b07"/>離染得菩提？<persName>如来</persName>灭度後，谁当持正法？<persName>世尊</persName>住久 <lb ed="X" n="0238c12"/><lb ed="R001" n="0452b08"/>如？正法幾时住？悉昙有幾种？诸见复有幾？何故立 <lb ed="X" n="0238c13"/><lb ed="R001" n="0452b09"/>毘尼，及以诸比丘，一切诸<persName>佛</persName>子，独觉及声闻？云何 <lb ed="X" n="0238c14"/><lb ed="R001" n="0452b10"/>转所依？云何得无相？</p> <lb ed="X" n="0238c15"/><lb ed="R001" n="0452b11"/><p xml:id="pX01p0238c1501">云何世俗通？云何出世间？云何为七地？唯愿为演说。 <lb ed="X" n="0238c16"/><lb ed="R001" n="0452b12"/>僧伽有幾种？云何为壞僧？云何医方论？是复何因缘？</p> <lb ed="X" n="0238c17"/><lb ed="R001" n="0452b13"/><p xml:id="pX01p0238c1701">〔魏译〕何因世间通？何因出世通？何因七地心？世 <lb ed="X" n="0238c18"/><lb ed="R001" n="0452b14"/>尊为我说。僧伽有幾种？何因为破僧？何因医方论？ <lb ed="X" n="0238c19"/><lb ed="R001" n="0452b15"/><persName>世尊</persName>为我说。</p> <lb ed="X" n="0238c20"/><lb ed="R001" n="0452b16"/><p xml:id="pX01p0238c2001">〔唐译〕云何得世通？云何得出世？复以何因故，心 <lb ed="X" n="0238c21"/><lb ed="R001" n="0452b17"/>住七地中？僧伽有幾种？云何成破僧？云何为众生， <lb ed="X" n="0238c22"/><lb ed="R001" n="0452b18"/>廣说医方论？</p> <lb ed="X" n="0238c23"/><lb ed="R001" n="0453a01"/><p xml:id="pX01p0238c2301">何故大牟尼，唱说如是言：迦葉拘留孙，拘那含是我？ <lb ed="X" n="0238c24"/><lb ed="R001" n="0453a02"/>何故说断常，及与我无我？何不一切时，演说真实義， <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0239a" n="0239a"/> <lb ed="X" n="0239a01"/><lb ed="R001" n="0453a03"/>而复为众生，分别说心量？何因男女林，诃梨阿摩勒， <lb ed="X" n="0239a02"/><lb ed="R001" n="0453a04"/>鸡罗及铁围，金刚等诸山，无量宝莊严，仙闼婆充满？</p> <lb ed="X" n="0239a03"/><lb ed="R001" n="0453a05"/><p xml:id="pX01p0239a0301">〔魏译〕。迦葉拘留孙，拘那含是我，常为诸<persName>佛</persName>子，何 <lb ed="X" n="0239a04"/><lb ed="R001" n="0453a06"/>故如是说？何故说人我？何故说断常？何故不但说， <lb ed="X" n="0239a05"/><lb ed="R001" n="0453a07"/>唯有于一心？何因男女林，诃梨阿摩勒，鸡罗及铁 <lb ed="X" n="0239a06"/><lb ed="R001" n="0453a08"/>围，金刚等诸山，次第无量山，种种宝莊严，仙乐人 <lb ed="X" n="0239a07"/><lb ed="R001" n="0453a09"/>充满？<persName>世尊</persName>为我说。</p> <lb ed="X" n="0239a08"/><lb ed="R001" n="0453a10"/><p xml:id="pX01p0239a0801">〔唐译〕。何故大牟尼，唱说如是言：迦葉拘留孙，拘 <lb ed="X" n="0239a09"/><lb ed="R001" n="0453a11"/>那含是我？何故说断常，及与我无我？何不恒说实， <lb ed="X" n="0239a10"/><lb ed="R001" n="0453a12"/>一切唯心造？云何男女林，诃梨庵摩罗，鸡罗娑轮 <lb ed="X" n="0239a11"/><lb ed="R001" n="0453a13"/>围，及以金刚山，如是处中间，无量宝莊严，仙人乾 <lb ed="X" n="0239a12"/><lb ed="R001" n="0453a14"/>闼婆，一切皆充满？此皆何因缘？愿尊为我说。</p> <lb ed="X" n="0239a13"/><lb ed="R001" n="0453a15"/><p xml:id="pX01p0239a1301">无上<persName>世间解</persName>，闻彼所说偈，大乘诸度门，诸<persName>佛</persName>心第一。 <lb ed="X" n="0239a14"/><lb ed="R001" n="0453a16"/>善哉善哉问，大慧善谛听，我今当次第，如汝所问说。</p> <lb ed="X" n="0239a15"/><lb ed="R001" n="0453a17"/><p xml:id="pX01p0239a1501">〔魏译〕。大天<persName>佛</persName>闻彼，所说诸偈句，大乘诸度门，诸 <lb ed="X" n="0239a16"/><lb ed="R001" n="0453a18"/><persName>佛</persName>心第一。善哉善哉问，大慧善谛听，我今当次第， <lb ed="X" n="0239a17"/><lb ed="R001" n="0453b01"/>如汝问而说。</p> <lb ed="X" n="0239a18"/><lb ed="R001" n="0453b02"/><p xml:id="pX01p0239a1801">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>闻其所请大乘微妙诸<persName>佛</persName>之心 <lb ed="X" n="0239a19"/><lb ed="R001" n="0453b03"/>最上法门，即告之言：善哉，大慧！谛听，谛听！如汝所 <lb ed="X" n="0239a20"/><lb ed="R001" n="0453b04"/>问，当次第说。即说颂曰：</p> <lb ed="X" n="0239a21"/><lb ed="R001" n="0453b05"/><p xml:id="pX01p0239a2101">生及与不生涅槃空，刹那趣至无自性。</p> <lb ed="X" n="0239a22"/><lb ed="R001" n="0453b06"/><p xml:id="pX01p0239a2201">〔魏译〕生及与不生，涅槃空刹那，趣至无自体。</p> <lb ed="X" n="0239a23"/><lb ed="R001" n="0453b07"/><p xml:id="pX01p0239a2301">〔唐译〕若生若不生，涅槃及空相，流转无自性。</p> <lb ed="X" n="0239a24"/><lb ed="R001" n="0453b08"/><p xml:id="pX01p0239a2401"><persName>佛</persName>诸波罗蜜。<persName>佛</persName>子与声闻，缘觉诸外道，及与无色行， <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0239b" n="0239b"/> <lb ed="X" n="0239b01"/><lb ed="R001" n="0453b09"/>如是种种事。</p> <lb ed="X" n="0239b02"/><lb ed="R001" n="0453b10"/><p xml:id="pX01p0239b0201">〔魏译〕<persName>佛</persName>波罗蜜子，声闻辟支<persName>佛</persName>，外道无色者。</p> <lb ed="X" n="0239b03"/><lb ed="R001" n="0453b11"/><p xml:id="pX01p0239b0301">〔唐译〕波罗蜜。<persName>佛</persName>子！声闻、辟支<persName>佛</persName>、外道无色行。</p> <lb ed="X" n="0239b04"/><lb ed="R001" n="0453b12"/><p xml:id="pX01p0239b0401">须弥巨海山，洲渚刹土地，星宿及日月，外道天修罗。 <lb ed="X" n="0239b05"/><lb ed="R001" n="0453b13"/>解脱自在通，力禅三摩提，灭及如意足，觉支及道品。</p> <lb ed="X" n="0239b06"/><lb ed="R001" n="0453b14"/><p xml:id="pX01p0239b0601">〔魏译〕须弥海及山，四天下土地，日月诸星宿，外 <lb ed="X" n="0239b07"/><lb ed="R001" n="0453b15"/>道天修罗，解脱自在通，力思惟寂定，灭及如意足， <lb ed="X" n="0239b08"/><lb ed="R001" n="0453b16"/>觉支及道品。</p> <lb ed="X" n="0239b09"/><lb ed="R001" n="0453b17"/><p xml:id="pX01p0239b0901">〔唐译〕须弥巨海山，洲渚刹土地，星宿与日月，天 <lb ed="X" n="0239b10"/><lb ed="R001" n="0453b18"/>众阿修罗，解脱自在通，力禅诸三昧，灭及如意足， <lb ed="X" n="0239b11"/><lb ed="R001" n="0454a01"/>菩提分及道。</p> <lb ed="X" n="0239b12"/><lb ed="R001" n="0454a02"/><p xml:id="pX01p0239b1201">诸禅定无量，诸阴身往来，正受灭尽定，三昧起心说。 <lb ed="X" n="0239b13"/><lb ed="R001" n="0454a03"/>心竟及与识，无我法有五，自性想所想，及与现二见。</p> <lb ed="X" n="0239b14"/><lb ed="R001" n="0454a04"/><p xml:id="pX01p0239b1401">〔魏译〕诸禅定无量，五阴及去来，四空定灭尽，发 <lb ed="X" n="0239b15"/><lb ed="R001" n="0454a05"/>起心而说。心意及意识，无我法有五，自性相所想， <lb ed="X" n="0239b16"/><lb ed="R001" n="0454a06"/>所见能见二。</p> <lb ed="X" n="0239b17"/><lb ed="R001" n="0454a07"/><p xml:id="pX01p0239b1701">〔唐译〕禅定与无量，诸蕴及往来，乃至灭尽定，心 <lb ed="X" n="0239b18"/><lb ed="R001" n="0454a08"/>生起言说。心意识无我，五法及自性，分别所分别， <lb ed="X" n="0239b19"/><lb ed="R001" n="0454a09"/>能所二种见。</p> <lb ed="X" n="0239b20"/><lb ed="R001" n="0454a10"/><p xml:id="pX01p0239b2001">乘及诸种姓，金银摩尼等，一阐提大种，荒乱及一<persName>佛</persName>， <lb ed="X" n="0239b21"/><lb ed="R001" n="0454a11"/>智尔焰得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239001" n="0239001"/>向，众生有无有？</p> <lb ed="X" n="0239b22"/><lb ed="R001" n="0454a12"/><p xml:id="pX01p0239b2201">〔魏译〕云何种种乘？金、摩尼、珠性、一阐提、四大荒 <lb ed="X" n="0239b23"/><lb ed="R001" n="0454a13"/>乱及一<persName>佛</persName>智境界，教得众生有无有？</p> <lb ed="X" n="0239b24"/><lb ed="R001" n="0454a14"/><p xml:id="pX01p0239b2401">〔唐译〕诸乘种姓处，金摩尼珍珠，一阐提大种，荒 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0239c" n="0239c"/> <lb ed="X" n="0239c01"/><lb ed="R001" n="0454a15"/>乱及一<persName>佛</persName>，智所知教得，众生有无有。</p> <lb ed="X" n="0239c02"/><lb ed="R001" n="0454a16"/><p xml:id="pX01p0239c0201">象马诸禽兽，云何而捕取？譬因成悉昙，及与作所作。</p> <lb ed="X" n="0239c03"/><lb ed="R001" n="0454a17"/><p xml:id="pX01p0239c0301">〔魏译〕象马诸禽兽，云何而捕取？譬喩因相应，力 <lb ed="X" n="0239c04"/><lb ed="R001" n="0454a18"/>说法云何？何因有因果？</p> <lb ed="X" n="0239c05"/><lb ed="R001" n="0454b01"/><p xml:id="pX01p0239c0501">〔唐译〕象马兽何因？云何而捕取？云何因譬喩？相 <lb ed="X" n="0239c06"/><lb ed="R001" n="0454b02"/>应成悉昙，所作及能作。</p> <lb ed="X" n="0239c07"/><lb ed="R001" n="0454b03"/><p xml:id="pX01p0239c0701">丛林迷惑通，心量不现有，诸地不相至，百变百无受。 <lb ed="X" n="0239c08"/><lb ed="R001" n="0454b04"/>医方工巧论，技術诸明处，诸山须弥地，巨海日月量。 <lb ed="X" n="0239c09"/><lb ed="R001" n="0454b05"/>下中上众生，身各幾微尘？</p> <lb ed="X" n="0239c10"/><lb ed="R001" n="0454b06"/><p xml:id="pX01p0239c1001">〔魏译〕相迷惑如实，但心无境界，诸地无次第，百 <lb ed="X" n="0239c11"/><lb ed="R001" n="0454b07"/>变及无相，医方工巧论，技術诸明处，何故而问我？ <lb ed="X" n="0239c12"/><lb ed="R001" n="0454b08"/>诸山须弥地，其形量大小，大海日月星，云何而问 <lb ed="X" n="0239c13"/><lb ed="R001" n="0454b09"/>我？上中下众生，身各幾微尘？</p> <lb ed="X" n="0239c14"/><lb ed="R001" n="0454b10"/><p xml:id="pX01p0239c1401">〔唐译〕众林与迷惑。如是真实理，唯心无境界，诸 <lb ed="X" n="0239c15"/><lb ed="R001" n="0454b11"/>地无次第，无相转所依。医方工巧论，技術诸明处， <lb ed="X" n="0239c16"/><lb ed="R001" n="0454b12"/>须弥诸山地，巨海日月量，上中下众生，身各幾微 <lb ed="X" n="0239c17"/><lb ed="R001" n="0454b13"/>尘？</p> <lb ed="X" n="0239c18"/><lb ed="R001" n="0454b14"/><p xml:id="pX01p0239c1801">一一刹幾尘，弓弓数有幾？肘步拘楼舍，半由延由延。</p> <lb ed="X" n="0239c19"/><lb ed="R001" n="0454b15"/><p xml:id="pX01p0239c1901">〔魏译〕肘步至十里，二十及四十。</p> <lb ed="X" n="0239c20"/><lb ed="R001" n="0454b16"/><p xml:id="pX01p0239c2001">〔唐译〕一一刹幾尘，一一弓幾肘，幾弓俱卢舍，半 <lb ed="X" n="0239c21"/><lb ed="R001" n="0454b17"/>由旬由旬。</p> <lb ed="X" n="0239c22"/><lb ed="R001" n="0454b18"/><p xml:id="pX01p0239c2201">兔毫<g ref="#CB00551">窗</g>尘虮，羊毛<g ref="#CB00931">穬</g>麦尘。</p> <lb ed="X" n="0239c23"/><lb ed="R001" n="0455a01"/><p xml:id="pX01p0239c2301">〔魏译〕兔毫<g ref="#CB00551">窗</g>尘虮羊毛<g ref="#CB00931">穬</g>麦尘。</p> <lb ed="X" n="0239c24"/><lb ed="R001" n="0455a02"/><p xml:id="pX01p0239c2401">〔唐译〕兔毫与隙遊虮羊毛<g ref="#CB00931">穬</g>麦。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0240a" n="0240a"/> <lb ed="X" n="0240a01"/><lb ed="R001" n="0455a03"/><p xml:id="pX01p0240a0101">钵他幾<g ref="#CB00931">穬</g>麦？阿罗<g ref="#CB00931">穬</g>麦幾？独笼那佉梨，勒叉及擧利， <lb ed="X" n="0240a02"/><lb ed="R001" n="0455a04"/>乃至频婆罗，是各有幾数？</p> <lb ed="X" n="0240a03"/><lb ed="R001" n="0455a05"/><p xml:id="pX01p0240a0301">〔魏译〕一升幾<g ref="#CB00931">穬</g>麦？半升幾头数？一斛及十斛，百 <lb ed="X" n="0240a04"/><lb ed="R001" n="0455a06"/>万及一亿，频婆罗幾尘？</p> <lb ed="X" n="0240a05"/><lb ed="R001" n="0455a07"/><p xml:id="pX01p0240a0501">〔唐译：〕半升与一升，是各幾穬麦？一斛及十斛，十 <lb ed="X" n="0240a06"/><lb ed="R001" n="0455a08"/>万曁于亿，乃至频婆罗，是等各幾数？</p> <lb ed="X" n="0240a07"/><lb ed="R001" n="0455a09"/><p xml:id="pX01p0240a0701">为有幾阿<g ref="#CB00145">㝹</g>，名舍梨沙婆？幾舍梨沙婆，名为一赖提？ <lb ed="X" n="0240a08"/><lb ed="R001" n="0455a10"/>幾赖提摩沙？幾摩沙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240001" n="0240001"/>陀那？复幾陀那罗，为伽梨沙那？ <lb ed="X" n="0240a09"/><lb ed="R001" n="0455a11"/>幾伽梨沙那，为成一波罗？此等积聚相，幾波罗弥楼？ <lb ed="X" n="0240a10"/><lb ed="R001" n="0455a12"/>是等所应请，何须问馀事？</p> <lb ed="X" n="0240a11"/><lb ed="R001" n="0455a13"/><p xml:id="pX01p0240a1101">〔魏译〕芥子幾微尘？幾芥成草子？幾草子成豆？幾 <lb ed="X" n="0240a12"/><lb ed="R001" n="0455a14"/>铢成一两？幾两成一斤？如是次第数，幾分成须弥？ <lb ed="X" n="0240a13"/><lb ed="R001" n="0455a15"/><persName>佛</persName>子今何故，不如是问我？</p> <lb ed="X" n="0240a14"/><lb ed="R001" n="0455a16"/><p xml:id="pX01p0240a1401">〔唐译：〕幾尘成芥子？幾芥成草子？复以幾草子，而 <lb ed="X" n="0240a15"/><lb ed="R001" n="0455a17"/>成于一豆？幾豆成一铢？幾铢成一两？幾两成一斤？ <lb ed="X" n="0240a16"/><lb ed="R001" n="0455a18"/>幾斤成须弥？此等所应请，何因问馀事？</p> <lb ed="X" n="0240a17"/><lb ed="R001" n="0455b01"/><p xml:id="pX01p0240a1701">声闻辟支<persName>佛</persName>，<persName>佛</persName>及最勝子，身各有幾数？何故不问此？ <lb ed="X" n="0240a18"/><lb ed="R001" n="0455b02"/>火<g ref="#CB08504">焰</g>幾阿<g ref="#CB00145">㝹</g>？风阿<g ref="#CB00145">㝹</g>复幾？根根幾阿<g ref="#CB00145">㝹</g>？毛孔眉毛幾？</p> <lb ed="X" n="0240a19"/><lb ed="R001" n="0455b03"/><p xml:id="pX01p0240a1901">〔魏译〕缘觉声闻等，诸<persName>佛</persName>及<persName>佛</persName>子，身幾微尘成？何 <lb ed="X" n="0240a20"/><lb ed="R001" n="0455b04"/>故不问此？火<g ref="#CB08504">焰</g>有幾尘？风微尘有幾？根根幾尘数？ <lb ed="X" n="0240a21"/><lb ed="R001" n="0455b05"/>毛孔眉幾尘？</p> <lb ed="X" n="0240a22"/><lb ed="R001" n="0455b06"/><p xml:id="pX01p0240a2201">〔唐译〕声闻辟支<persName>佛</persName>，诸<persName>佛</persName>及<persName>佛</persName>子，如是等身量，各 <lb ed="X" n="0240a23"/><lb ed="R001" n="0455b07"/>有幾微尘？火风各幾尘？一一根有幾？眉及诸毛孔， <lb ed="X" n="0240a24"/><lb ed="R001" n="0455b08"/>复各幾尘成？如是等诸事，云何不问我？</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0240b" n="0240b"/> <lb ed="X" n="0240b01"/><lb ed="R001" n="0455b09"/><p xml:id="pX01p0240b0101">护财自在王，转轮圣帝王，云何王守护？云何为解脱？ <lb ed="X" n="0240b02"/><lb ed="R001" n="0455b10"/>廣说及句说，如汝之所问。众生种种欲，种种诸饮食。</p> <lb ed="X" n="0240b03"/><lb ed="R001" n="0455b11"/><p xml:id="pX01p0240b0301">〔魏译〕何因则自在，转轮圣帝主？何因王守护，解 <lb ed="X" n="0240b04"/><lb ed="R001" n="0455b12"/>脱廣略说？种种众生欲，云何而问我？何因诸饮食？</p> <lb ed="X" n="0240b05"/><lb ed="R001" n="0455b13"/><p xml:id="pX01p0240b0501">〔唐译〕云何得财富？云何转轮王？云何王守护？云 <lb ed="X" n="0240b06"/><lb ed="R001" n="0455b14"/>何得解脱？云何长行句？婬欲及饮食。</p> <lb ed="X" n="0240b07"/><lb ed="R001" n="0455b15"/><p xml:id="pX01p0240b0701">云何男女林，金刚坚固山？云何如幻梦，野鹿渴爱譬？ <lb ed="X" n="0240b08"/><lb ed="R001" n="0455b16"/>云何山天仙，犍闼婆莊严？</p> <lb ed="X" n="0240b09"/><lb ed="R001" n="0455b17"/><p xml:id="pX01p0240b0901">〔魏译〕何因男女林？金刚坚固山，为我说云何？何 <lb ed="X" n="0240b10"/><lb ed="R001" n="0455b18"/>因如幻梦，野鹿渴爱譬？何因而有雲？何因有六时？ <lb ed="X" n="0240b11"/><lb ed="R001" n="0456a01"/>何因种种味，男女非男女？何因诸莊严？<persName>佛</persName>子何因 <lb ed="X" n="0240b12"/><lb ed="R001" n="0456a02"/>问？云何诸妙山，仙乐人莊严？</p> <lb ed="X" n="0240b13"/><lb ed="R001" n="0456a03"/><p xml:id="pX01p0240b1301">〔唐译〕云何男女林，金刚等诸山？幻梦渴爱譬，诸 <lb ed="X" n="0240b14"/><lb ed="R001" n="0456a04"/>雲从何起？时节云何有？何因种种味？女男及不男， <lb ed="X" n="0240b15"/><lb ed="R001" n="0456a05"/><persName>佛</persName>菩萨严饰？云何诸妙山，仙闼婆莊严？</p> <lb ed="X" n="0240b16"/><lb ed="R001" n="0456a06"/><p xml:id="pX01p0240b1601">解脱至何所？谁缚谁解脱？云何禅境界，变化及外道？ <lb ed="X" n="0240b17"/><lb ed="R001" n="0456a07"/>云何无因作？云何有因作，有因无因作，及非有无因？ <lb ed="X" n="0240b18"/><lb ed="R001" n="0456a08"/>云何现<anchor xml:id="nkr_note_add_0240b1801" n="0240b1801"/><anchor xml:id="beg0240b1801" n="0240b1801"/>已<anchor xml:id="end0240b1801"/>灭？云何净诸觉？云何诸觉转，及转诸所作？ <lb ed="X" n="0240b19"/><lb ed="R001" n="0456a09"/>云何断诸想？云何三昧起？破三有者谁？何处为何身？</p> <lb ed="X" n="0240b20"/><lb ed="R001" n="0456a10"/><p xml:id="pX01p0240b2001">〔魏译〕解脱至何所？谁缚云何缚？云何禅境界，涅 <lb ed="X" n="0240b21"/><lb ed="R001" n="0456a11"/>槃及外道？云何无因作？何因可见<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240002" n="0240002"/>转？何因净诸觉？ <lb ed="X" n="0240b22"/><lb ed="R001" n="0456a12"/>何因有诸觉？何因转所作？唯愿为我说。何因断诸 <lb ed="X" n="0240b23"/><lb ed="R001" n="0456a13"/>想？何因出三昧？破三有者谁？何因身何处？</p> <lb ed="X" n="0240b24"/><lb ed="R001" n="0456a14"/><p xml:id="pX01p0240b2401">〔唐译〕解脱至何所？谁缚谁解脱？云何禅境界，变 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0240c" n="0240c"/> <lb ed="X" n="0240c01"/><lb ed="R001" n="0456a15"/>化及外道？云何无因作？云何有因作？云何转诸见？ <lb ed="X" n="0240c02"/><lb ed="R001" n="0456a16"/>云何起计度？云何净计度？所作云何起？云何而转 <lb ed="X" n="0240c03"/><lb ed="R001" n="0456a17"/>去？云何断诸想？云何起三昧？破三有者谁？何处身 <lb ed="X" n="0240c04"/><lb ed="R001" n="0456a18"/>云何？</p> <lb ed="X" n="0240c05"/><lb ed="R001" n="0456b01"/><p xml:id="pX01p0240c0501">云何无众生，而说有吾我？云何世俗说？唯愿廣分别。 <lb ed="X" n="0240c06"/><lb ed="R001" n="0456b02"/>所问相云何，及所问非我？云何为胎脏，及种种异身？</p> <lb ed="X" n="0240c07"/><lb ed="R001" n="0456b03"/><p xml:id="pX01p0240c0701">〔魏译〕云何无人我？何因依世说？何因问我相？云 <lb ed="X" n="0240c08"/><lb ed="R001" n="0456b04"/>何问无我？云何为胎脏？汝何因问我？</p> <lb ed="X" n="0240c09"/><lb ed="R001" n="0456b05"/><p xml:id="pX01p0240c0901">〔唐译：〕云何无有我？云何随俗说？汝问相云何，及 <lb ed="X" n="0240c10"/><lb ed="R001" n="0456b06"/>所问非我？云何为胎脏，及以馀支分？</p> <lb ed="X" n="0240c11"/><lb ed="R001" n="0456b07"/><p xml:id="pX01p0240c1101">云何断常见？云何心得定，言说及诸智，戒种姓<persName>佛</persName>子？ <lb ed="X" n="0240c12"/><lb ed="R001" n="0456b08"/>云何成及论？云何师弟子，种种诸众生，斯等复云何？ <lb ed="X" n="0240c13"/><lb ed="R001" n="0456b09"/>云何为饮食，聪明魔施设？云何树葛藤，最勝子所问？ <lb ed="X" n="0240c14"/><lb ed="R001" n="0456b10"/>云何种种刹，仙人长苦行？云何为族姓？从何师受学？ <lb ed="X" n="0240c15"/><lb ed="R001" n="0456b11"/>云何为醜陋？云何人修行？欲界何不觉，阿迦腻咤成？</p> <lb ed="X" n="0240c16"/><lb ed="R001" n="0456b12"/><p xml:id="pX01p0240c1601">〔魏译〕何因断常见？何因心得定？何因言及智？界 <lb ed="X" n="0240c17"/><lb ed="R001" n="0456b13"/>性诸<persName>佛</persName>子，勘解师弟子，种种诸众生，云何饮食魔？ <lb ed="X" n="0240c18"/><lb ed="R001" n="0456b14"/>虚空聪明施，何因有树林？<persName>佛</persName>子何因问？云何种种 <lb ed="X" n="0240c19"/><lb ed="R001" n="0456b15"/>刹？何因长寿仙？何因种种师？汝何因问我？何因有 <lb ed="X" n="0240c20"/><lb ed="R001" n="0456b16"/>醜陋？修行不欲成，色究竟成道，云何而问我？</p> <lb ed="X" n="0240c21"/><lb ed="R001" n="0456b17"/><p xml:id="pX01p0240c2101">〔唐译〕云何断常见？云何心一境？云何言说智？戒 <lb ed="X" n="0240c22"/><lb ed="R001" n="0456b18"/>种姓<persName>佛</persName>子，云何称理释？云何师弟子，众生种姓别， <lb ed="X" n="0240c23"/><lb ed="R001" n="0457a01"/>饮食及虚空，聪明魔施设？云何树行布？是汝之所 <lb ed="X" n="0240c24"/><lb ed="R001" n="0457a02"/>问。何因一切刹，种种相不同，仙人长苦行？或有好 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0241a" n="0241a"/> <lb ed="X" n="0241a01"/><lb ed="R001" n="0457a03"/>族姓，令众生尊重；或有体卑陋，为人所轻贱。云何 <lb ed="X" n="0241a02"/><lb ed="R001" n="0457a04"/>欲界中，修行不成<persName>佛</persName>，而于色究竟，乃陞<persName>等正觉</persName>？</p> <lb ed="X" n="0241a03"/><lb ed="R001" n="0457a05"/><p xml:id="pX01p0241a0301">云何俗神通？云何为比丘？云何为化<persName>佛</persName>？云何为报<persName>佛</persName>？ <lb ed="X" n="0241a04"/><lb ed="R001" n="0457a06"/>云何如如<persName>佛</persName>，平等智慧<persName>佛</persName>？云何为众僧？<persName>佛</persName>子如是问。 <lb ed="X" n="0241a05"/><lb ed="R001" n="0457a07"/>箜篌腰鼓华，刹土離光明。</p> <lb ed="X" n="0241a06"/><lb ed="R001" n="0457a08"/><p xml:id="pX01p0241a0601">〔魏译〕何因世间通？何因为比丘？云何化报<persName>佛</persName>？何 <lb ed="X" n="0241a07"/><lb ed="R001" n="0457a09"/>因而问我？云何如智<persName>佛</persName>？云何为众僧？箜篌鼓华刹， <lb ed="X" n="0241a08"/><lb ed="R001" n="0457a10"/>云何離光明？</p> <lb ed="X" n="0241a09"/><lb ed="R001" n="0457a11"/><p xml:id="pX01p0241a0901">〔唐译〕云何世间人，而能获神通？何因称比丘？云 <lb ed="X" n="0241a10"/><lb ed="R001" n="0457a12"/>何化及报，真如智慧<persName>佛</persName>？何故名僧伽，或有如箜篌， <lb ed="X" n="0241a11"/><lb ed="R001" n="0457a13"/>腰鼓及众花，或有離光明？</p> <lb ed="X" n="0241a12"/><lb ed="R001" n="0457a14"/><p xml:id="pX01p0241a1201">心地者有七，所问皆如实，此及馀众多，<persName>佛</persName>子所应问。 <lb ed="X" n="0241a13"/><lb ed="R001" n="0457a15"/>一一相相应，远離诸见过，悉昙離言说，我今当显示。 <lb ed="X" n="0241a14"/><lb ed="R001" n="0457a16"/>次第建立句，<persName>佛</persName>子善谛听！</p> <lb ed="X" n="0241a15"/><lb ed="R001" n="0457a17"/><p xml:id="pX01p0241a1501">〔魏译〕云何为心地，<persName>佛</persName>子而问我？此及馀众多，<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0241a16"/><lb ed="R001" n="0457a18"/>子所应问。一一相相应，远離诸见过，離诸外道法， <lb ed="X" n="0241a17"/><lb ed="R001" n="0457b01"/>我说汝谛听。我今说小分，<persName>佛</persName>子善谛听。</p> <lb ed="X" n="0241a18"/><lb ed="R001" n="0457b02"/><p xml:id="pX01p0241a1801">〔唐译〕云何使其心，得住七地中？此及于馀義，汝 <lb ed="X" n="0241a19"/><lb ed="R001" n="0457b03"/>今咸问我。一一相相应，远離诸见过，亦離于世俗， <lb ed="X" n="0241a20"/><lb ed="R001" n="0457b04"/>言语所成法，我当为汝说，<persName>佛</persName>子应听受。</p> <lb ed="X" n="0241a21"/><lb ed="R001" n="0457b05"/><p xml:id="pX01p0241a2101">此上百八句，如诸<persName>佛</persName>所说：不生句生句，常句无常句， <lb ed="X" n="0241a22"/><lb ed="R001" n="0457b06"/>相句无相句，住异句非住异句，刹那句非刹那句，自 <lb ed="X" n="0241a23"/><lb ed="R001" n="0457b07"/>性句離自性句，空句不空句，断句不断句。</p> <lb ed="X" n="0241a24"/><lb ed="R001" n="0457b08"/><p xml:id="pX01p0241a2401">〔魏译〕此上百八见，如诸<persName>佛</persName>所说：生见、不生见，常 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0241b" n="0241b"/> <lb ed="X" n="0241b01"/><lb ed="R001" n="0457b09"/>见、无常见，相见、无相见，住异见、非住异见，刹那见、 <lb ed="X" n="0241b02"/><lb ed="R001" n="0457b10"/>非刹那见，離自性见、非離自性见，空见、不空见，断 <lb ed="X" n="0241b03"/><lb ed="R001" n="0457b11"/>见、非断见。</p> <lb ed="X" n="0241b04"/><lb ed="R001" n="0457b12"/><p xml:id="pX01p0241b0401">〔唐译〕如先<persName>佛</persName>所说一百八种句。尔时大慧菩萨 <lb ed="X" n="0241b05"/><lb ed="R001" n="0457b13"/>白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！何者是一百八句？<persName>佛</persName>言：大慧！所谓生 <lb ed="X" n="0241b06"/><lb ed="R001" n="0457b14"/>句非生句，常句非常句，相句非相句，住异句非住 <lb ed="X" n="0241b07"/><lb ed="R001" n="0457b15"/>异句，刹那句非刹那句，自性句非自性句，空句非 <lb ed="X" n="0241b08"/><lb ed="R001" n="0457b16"/>空句，断句非断句。</p> <lb ed="X" n="0241b09"/><lb ed="R001" n="0457b17"/><p xml:id="pX01p0241b0901">边句非边句，中句非中句，常句非常句，缘句非缘句， <lb ed="X" n="0241b10"/><lb ed="R001" n="0457b18"/>因句非因句，烦恼句非烦恼句，爱句非爱句，方便句 <lb ed="X" n="0241b11"/><lb ed="R001" n="0458a01"/>非方便句，巧句非巧句，净句非净句，成句非成句，譬 <lb ed="X" n="0241b12"/><lb ed="R001" n="0458a02"/>句非譬句，弟子句非弟子句，师句非师句。</p> <lb ed="X" n="0241b13"/><lb ed="R001" n="0458a03"/><p xml:id="pX01p0241b1301">〔魏译〕心见非心见，边见非边见，中见非中见，变 <lb ed="X" n="0241b14"/><lb ed="R001" n="0458a04"/>见非变见，缘见非缘见，因见非因见，烦恼见非烦 <lb ed="X" n="0241b15"/><lb ed="R001" n="0458a05"/>恼见，爱见非爱见，方便见非方便见，巧见非巧见， <lb ed="X" n="0241b16"/><lb ed="R001" n="0458a06"/>净见非净见，相应见非相应见，譬喩见非譬喩见， <lb ed="X" n="0241b17"/><lb ed="R001" n="0458a07"/>弟子见非弟子见，师见非师见。</p> <lb ed="X" n="0241b18"/><lb ed="R001" n="0458a08"/><p xml:id="pX01p0241b1801">〔唐译〕心句非心句，中句非中句，恒句非恒句，缘 <lb ed="X" n="0241b19"/><lb ed="R001" n="0458a09"/>句非缘句，因句非因句，烦恼句非烦恼句，爱句非 <lb ed="X" n="0241b20"/><lb ed="R001" n="0458a10"/>爱句，方便句非方便句，善巧句非善巧句，淸净句 <lb ed="X" n="0241b21"/><lb ed="R001" n="0458a11"/>非淸净句，相应句非相应句，譬喩句非譬喩句，弟 <lb ed="X" n="0241b22"/><lb ed="R001" n="0458a12"/>子句非弟子句，师句非师句。</p> <lb ed="X" n="0241b23"/><lb ed="R001" n="0458a13"/><p xml:id="pX01p0241b2301">种姓句，非种姓句；三乘句，非三乘句；所有句，非所有 <lb ed="X" n="0241b24"/><lb ed="R001" n="0458a14"/>句；愿句，非愿句；三轮句，非三轮句；相句，非相句；有品 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0241c" n="0241c"/> <lb ed="X" n="0241c01"/><lb ed="R001" n="0458a15"/>句，非有品句；俱句，非俱句。</p> <lb ed="X" n="0241c02"/><lb ed="R001" n="0458a16"/><p xml:id="pX01p0241c0201">〔魏译〕性见非性见，乘见非乘见，寂静见非寂静 <lb ed="X" n="0241c03"/><lb ed="R001" n="0458a17"/>见，愿见非愿见，三轮见非三轮见，相见非相见，有 <lb ed="X" n="0241c04"/><lb ed="R001" n="0458a18"/>无立见非有无立见，有二见无二见。</p> <lb ed="X" n="0241c05"/><lb ed="R001" n="0458b01"/><p xml:id="pX01p0241c0501">〔唐译〕种姓句非种姓句，三乘句非三乘句，无影 <lb ed="X" n="0241c06"/><lb ed="R001" n="0458b02"/>像句非无影像句，愿句非愿句，三轮句非三轮句， <lb ed="X" n="0241c07"/><lb ed="R001" n="0458b03"/>标相句非标相句，有句非有句，无句非无句，俱句 <lb ed="X" n="0241c08"/><lb ed="R001" n="0458b04"/>非俱句。</p> <lb ed="X" n="0241c09"/><lb ed="R001" n="0458b05"/><p xml:id="pX01p0241c0901">缘自圣智现法乐句非现法乐句，刹土句非刹土句， <lb ed="X" n="0241c10"/><lb ed="R001" n="0458b06"/>阿<g ref="#CB00145">㝹</g>句非阿<g ref="#CB00145">㝹</g>句，水句非水句，弓句非弓句，实句非 <lb ed="X" n="0241c11"/><lb ed="R001" n="0458b07"/>实句，数句非数句，数句非数句，明句非明句，虚空句 <lb ed="X" n="0241c12"/><lb ed="R001" n="0458b08"/>非虚空句。</p> <lb ed="X" n="0241c13"/><lb ed="R001" n="0458b09"/><p xml:id="pX01p0241c1301">〔魏译〕缘内身圣见非缘内身圣见，现法乐见非 <lb ed="X" n="0241c14"/><lb ed="R001" n="0458b10"/>现法乐见，国土见非国土见，微尘见非微尘见，水 <lb ed="X" n="0241c15"/><lb ed="R001" n="0458b11"/>见非水见，弓见非弓见，四大见非四大见，数见非 <lb ed="X" n="0241c16"/><lb ed="R001" n="0458b12"/>数见，通见非通见，虚妄见非虚妄见。</p> <lb ed="X" n="0241c17"/><lb ed="R001" n="0458b13"/><p xml:id="pX01p0241c1701">〔唐译〕自证圣智句，非自证圣智句。现法乐句，非 <lb ed="X" n="0241c18"/><lb ed="R001" n="0458b14"/>现法乐句。刹句，非刹句。尘句，非尘句。水句，非水句。 <lb ed="X" n="0241c19"/><lb ed="R001" n="0458b15"/>弓句，非弓句。大种句，非大种句。算数句，非算数句。 <lb ed="X" n="0241c20"/><lb ed="R001" n="0458b16"/>神通句，非神通句。虚空句，非虚空句。</p> <lb ed="X" n="0241c21"/><lb ed="R001" n="0458b17"/><p xml:id="pX01p0241c2101">雲句，非雲句；工巧技術明处句，非工巧技術明处句； <lb ed="X" n="0241c22"/><lb ed="R001" n="0458b18"/>风句，非风句；地句，非地句；心句，非心句；施设句，非施 <lb ed="X" n="0241c23"/><lb ed="R001" n="0459a01"/>设句；自性句，非自性句；阴句，非阴句；众生句，非众生 <lb ed="X" n="0241c24"/><lb ed="R001" n="0459a02"/>句；慧句，非慧句；涅槃句，非涅槃句；尔<g ref="#CB08504">焰</g>句，非尔<g ref="#CB08504">焰</g>句； <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0242a" n="0242a"/> <lb ed="X" n="0242a01"/><lb ed="R001" n="0459a03"/>外道句，非外道句；荒乱句，非荒乱句；幻句，非幻句；梦 <lb ed="X" n="0242a02"/><lb ed="R001" n="0459a04"/>句，非梦句。</p> <lb ed="X" n="0242a03"/><lb ed="R001" n="0459a05"/><p xml:id="pX01p0242a0301">〔魏译〕雲见非雲见，工巧见非工巧见，明处见非 <lb ed="X" n="0242a04"/><lb ed="R001" n="0459a06"/>明处见，风见非风见，地见非地见，心见非心见，假 <lb ed="X" n="0242a05"/><lb ed="R001" n="0459a07"/>名见非假名见，自性见非自性见，阴见非阴见，众 <lb ed="X" n="0242a06"/><lb ed="R001" n="0459a08"/>生见非众生见，智见非智见，涅槃见非涅槃见，境 <lb ed="X" n="0242a07"/><lb ed="R001" n="0459a09"/>界见非境界见，外道见非外道见，乱见非乱见，幻 <lb ed="X" n="0242a08"/><lb ed="R001" n="0459a10"/>见非幻见，梦见非梦见。</p> <lb ed="X" n="0242a09"/><lb ed="R001" n="0459a11"/><p xml:id="pX01p0242a0901">〔唐译〕雲句非雲句，巧明句非巧明句，技術句非 <lb ed="X" n="0242a10"/><lb ed="R001" n="0459a12"/>技術句，风句非风句，地句非地句，心句非心句，假 <lb ed="X" n="0242a11"/><lb ed="R001" n="0459a13"/>立句非假立句，体性句非体性句，蕴句非蕴句，众 <lb ed="X" n="0242a12"/><lb ed="R001" n="0459a14"/>生句非众生句，觉句非觉句，涅槃句非涅槃句，所 <lb ed="X" n="0242a13"/><lb ed="R001" n="0459a15"/>知句非所知句，外道句非外道句，荒乱句非荒乱 <lb ed="X" n="0242a14"/><lb ed="R001" n="0459a16"/>句，幻句非幻句，梦句非梦句。</p> <lb ed="X" n="0242a15"/><lb ed="R001" n="0459a17"/><p xml:id="pX01p0242a1501"><g ref="#CB08504">焰</g>句非<g ref="#CB08504">焰</g>句，像句非像句，轮句非轮句，犍闼婆句非 <lb ed="X" n="0242a16"/><lb ed="R001" n="0459a18"/>犍闼婆句，天句非天句，饮食句非饮食句，婬欲句非 <lb ed="X" n="0242a17"/><lb ed="R001" n="0459b01"/>婬欲句，见句非见句，波罗蜜句非波罗蜜句，戒句非 <lb ed="X" n="0242a18"/><lb ed="R001" n="0459b02"/>戒句，日月星宿句非日月星宿句，谛句非谛句，果句 <lb ed="X" n="0242a19"/><lb ed="R001" n="0459b03"/>非果句，灭起句非灭起句，治句非治句，相句非相句， <lb ed="X" n="0242a20"/><lb ed="R001" n="0459b04"/>支句非支句，巧明处句非巧明处句，禅句非禅句，迷 <lb ed="X" n="0242a21"/><lb ed="R001" n="0459b05"/>句非迷句，现句非现句，护句非护句，族句非族句。</p> <lb ed="X" n="0242a22"/><lb ed="R001" n="0459b06"/><p xml:id="pX01p0242a2201">〔魏译〕阳<g ref="#CB08504">焰</g>见非阳<g ref="#CB08504">焰</g>见，像见非像见，轮见非轮 <lb ed="X" n="0242a23"/><lb ed="R001" n="0459b07"/>见，犍闼婆见非犍闼婆见，天见非天见，饮食见非 <lb ed="X" n="0242a24"/><lb ed="R001" n="0459b08"/>饮食见，婬欲见非婬欲见，见见非见见，波罗蜜见 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0242b" n="0242b"/> <lb ed="X" n="0242b01"/><lb ed="R001" n="0459b09"/>非波罗蜜见，戒见非戒见，日月星宿见非日月星 <lb ed="X" n="0242b02"/><lb ed="R001" n="0459b10"/>宿见，谛见非谛见，果见非果见，灭见非灭见，起灭 <lb ed="X" n="0242b03"/><lb ed="R001" n="0459b11"/>尽定见非起灭尽定见，治见非治见，相见非相见， <lb ed="X" n="0242b04"/><lb ed="R001" n="0459b12"/>支见非支见，巧明见非巧明见，禅见非禅见，迷见 <lb ed="X" n="0242b05"/><lb ed="R001" n="0459b13"/>非迷见，现见见非现见，见护见非护见，族姓见非 <lb ed="X" n="0242b06"/><lb ed="R001" n="0459b14"/>族姓见。</p> <lb ed="X" n="0242b07"/><lb ed="R001" n="0459b15"/><p xml:id="pX01p0242b0701">〔唐译〕阳<g ref="#CB08504">焰</g>句非阳<g ref="#CB08504">焰</g>句，影像句非影像句，火轮 <lb ed="X" n="0242b08"/><lb ed="R001" n="0459b16"/>句非火轮句，犍闼婆句非犍闼婆句，天句非天句， <lb ed="X" n="0242b09"/><lb ed="R001" n="0459b17"/>饮食句非饮食句，婬欲句非婬欲句，见句非见句， <lb ed="X" n="0242b10"/><lb ed="R001" n="0459b18"/>波罗蜜句非波罗蜜句，戒句非戒句，日月星宿句 <lb ed="X" n="0242b11"/><lb ed="R001" n="0460a01"/>非日月星宿句，谛句非谛句，果句非果句，灭句非 <lb ed="X" n="0242b12"/><lb ed="R001" n="0460a02"/>灭句，起句非起句，医方句非医方句，相句非相句， <lb ed="X" n="0242b13"/><lb ed="R001" n="0460a03"/>支分句非支分句，禅句非禅句，迷句非迷句，现句 <lb ed="X" n="0242b14"/><lb ed="R001" n="0460a04"/>非现句，护句非护句，种族句非种族句。</p> <lb ed="X" n="0242b15"/><lb ed="R001" n="0460a05"/><p xml:id="pX01p0242b1501">仙句非仙句，王句非王句，摄受句非摄受句，宝句非 <lb ed="X" n="0242b16"/><lb ed="R001" n="0460a06"/>宝句，记句非记句，一阐提句非一阐提句，女男不男 <lb ed="X" n="0242b17"/><lb ed="R001" n="0460a07"/>句非女男不男句，味句非味句，事句非事句，身句非 <lb ed="X" n="0242b18"/><lb ed="R001" n="0460a08"/>身句，觉句非觉句，动句非动句，根句非根句，有为句 <lb ed="X" n="0242b19"/><lb ed="R001" n="0460a09"/>非有为句，无为句非无为句，因果句非因果句，色究 <lb ed="X" n="0242b20"/><lb ed="R001" n="0460a10"/>竟句非色究竟句，节句非节句，藂树葛藤句非藂树 <lb ed="X" n="0242b21"/><lb ed="R001" n="0460a11"/>葛藤句。</p> <lb ed="X" n="0242b22"/><lb ed="R001" n="0460a12"/><p xml:id="pX01p0242b2201">〔魏译〕仙人见非仙人见，王见非王见，捕取见非 <lb ed="X" n="0242b23"/><lb ed="R001" n="0460a13"/>捕取见，实见非实见，记见非记见，一阐提见非一 <lb ed="X" n="0242b24"/><lb ed="R001" n="0460a14"/>阐提见，男女见非男女见，味见非味见，作见非作 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0242c" n="0242c"/> <lb ed="X" n="0242c01"/><lb ed="R001" n="0460a15"/>见，身见非身见，觉见非觉见，动见非动见，根见非 <lb ed="X" n="0242c02"/><lb ed="R001" n="0460a16"/>根见，有为见非有为见，因果见非因果见，色究竟 <lb ed="X" n="0242c03"/><lb ed="R001" n="0460a17"/>见非色究竟见，时见非时见，林树见非林树见。</p> <lb ed="X" n="0242c04"/><lb ed="R001" n="0460a18"/><p xml:id="pX01p0242c0401">〔唐译〕仙句非仙句，王句非王句，摄受句非摄受 <lb ed="X" n="0242c05"/><lb ed="R001" n="0460b01"/>句，宝句非宝句，记句非记句，一阐提句非一阐提 <lb ed="X" n="0242c06"/><lb ed="R001" n="0460b02"/>句，女男不男句非女男不男句，味句非味句，作句 <lb ed="X" n="0242c07"/><lb ed="R001" n="0460b03"/>非作句，身句非身句，计度句非计度句，动句非动 <lb ed="X" n="0242c08"/><lb ed="R001" n="0460b04"/>句，根句非根句，有为句非有为句，因果句非因果 <lb ed="X" n="0242c09"/><lb ed="R001" n="0460b05"/>句，色究竟句非色究竟句，时节句非时节句，树藤 <lb ed="X" n="0242c10"/><lb ed="R001" n="0460b06"/>句非树藤句。</p> <lb ed="X" n="0242c11"/><lb ed="R001" n="0460b07"/><p xml:id="pX01p0242c1101">杂句非杂句，说句非说句，毘尼句非毘尼句，比丘句 <lb ed="X" n="0242c12"/><lb ed="R001" n="0460b08"/>非比丘句，处句非处句，字句非字句。大慧，是百八句， <lb ed="X" n="0242c13"/><lb ed="R001" n="0460b09"/>先<persName>佛</persName>所说。汝及诸菩萨摩诃萨，应当修学。</p> <lb ed="X" n="0242c14"/><lb ed="R001" n="0460b10"/><p xml:id="pX01p0242c1401">〔魏译〕种种见、非种种见，说见、非说见，比丘见、非 <lb ed="X" n="0242c15"/><lb ed="R001" n="0460b11"/>比丘见，比丘尼见、非比丘尼见，住持见、非住持见， <lb ed="X" n="0242c16"/><lb ed="R001" n="0460b12"/>字见、非字见。大慧！此百八见，过去诸<persName>佛</persName>所说，汝及 <lb ed="X" n="0242c17"/><lb ed="R001" n="0460b13"/>诸菩萨，当如是学。</p> <lb ed="X" n="0242c18"/><lb ed="R001" n="0460b14"/><p xml:id="pX01p0242c1801">〔唐译〕种种句非种种句，演说句非演说句，决定 <lb ed="X" n="0242c19"/><lb ed="R001" n="0460b15"/>句非决定句，毘尼句非毘尼句，比丘句非比丘句， <lb ed="X" n="0242c20"/><lb ed="R001" n="0460b16"/>住持句非住持句，文字句非文字句。大慧！此百八 <lb ed="X" n="0242c21"/><lb ed="R001" n="0460b17"/>句，皆是过去诸<persName>佛</persName>所说。</p> <lb ed="X" n="0242c22"/><lb ed="R001" n="0460b18"/><p xml:id="pX01p0242c2201">尔时，大慧菩萨摩诃萨，复白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>，诸识有幾种 <lb ed="X" n="0242c23"/><lb ed="R001" n="0461a01"/>生、住、灭？<persName>佛</persName>告大慧：诸识有二种生、住、灭，非思量所知。 <lb ed="X" n="0242c24"/><lb ed="R001" n="0461a02"/>诸识有二种生，谓流注生及相生。有二种住，谓流注 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0243a" n="0243a"/> <lb ed="X" n="0243a01"/><lb ed="R001" n="0461a03"/>住及相住。有二种灭，谓流注灭及相灭。</p> <lb ed="X" n="0243a02"/><lb ed="R001" n="0461a04"/><p xml:id="pX01p0243a0201">〔魏译〕尔时，圣者大慧菩萨复白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！诸识 <lb ed="X" n="0243a03"/><lb ed="R001" n="0461a05"/>有幾种生、住、灭？<persName>佛</persName>告圣者大慧菩萨言：大慧！诸识 <lb ed="X" n="0243a04"/><lb ed="R001" n="0461a06"/>各有二种生、住、灭，非思量者之所能知。大慧！诸识 <lb ed="X" n="0243a05"/><lb ed="R001" n="0461a07"/>有二种生。何等为二？一者、相生；二者、相续生。大慧！ <lb ed="X" n="0243a06"/><lb ed="R001" n="0461a08"/>诸识有二种住。何等为二？一者、相住；二者、相续住。 <lb ed="X" n="0243a07"/><lb ed="R001" n="0461a09"/>大慧！诸识有二种灭。何等二种？一者、相灭；二者、相 <lb ed="X" n="0243a08"/><lb ed="R001" n="0461a10"/>续灭。</p> <lb ed="X" n="0243a09"/><lb ed="R001" n="0461a11"/><p xml:id="pX01p0243a0901">〔唐译〕尔时，大慧菩萨摩诃萨复白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！诸 <lb ed="X" n="0243a10"/><lb ed="R001" n="0461a12"/>识有幾种生、住、灭？<persName>佛</persName>言：大慧！诸识有二种生、住、灭， <lb ed="X" n="0243a11"/><lb ed="R001" n="0461a13"/>非臆𢜬者之所能知，所谓相续生及相生，相续住 <lb ed="X" n="0243a12"/><lb ed="R001" n="0461a14"/>及相住，相续灭及相灭。</p> <lb ed="X" n="0243a13"/><lb ed="R001" n="0461a15"/><p xml:id="pX01p0243a1301">大慧！诸识有三种相，谓：转相、业相、真相。</p> <lb ed="X" n="0243a14"/><lb ed="R001" n="0461a16"/><p xml:id="pX01p0243a1401">〔魏译〕大慧！识有三种。何等三种？一者、转相识；二 <lb ed="X" n="0243a15"/><lb ed="R001" n="0461a17"/>者、业相识；三者、智相识。</p> <lb ed="X" n="0243a16"/><lb ed="R001" n="0461a18"/><p xml:id="pX01p0243a1601">〔唐译〕诸识有三种，谓转相、业相、真相。</p> <lb ed="X" n="0243a17"/><lb ed="R001" n="0461b01"/><p xml:id="pX01p0243a1701">大慧！略说有三种识，廣说有八相。何等为三？谓真识、 <lb ed="X" n="0243a18"/><lb ed="R001" n="0461b02"/>现识及分别事识。大慧！譬如明镜持诸色像，现识处 <lb ed="X" n="0243a19"/><lb ed="R001" n="0461b03"/>现亦复如是。</p> <lb ed="X" n="0243a20"/><lb ed="R001" n="0461b04"/><p xml:id="pX01p0243a2001">〔魏译〕大慧！有八种识，略说有二种。何等为二？一 <lb ed="X" n="0243a21"/><lb ed="R001" n="0461b05"/>者、了别识；二者、分别事识。大慧！如明镜中见诸色 <lb ed="X" n="0243a22"/><lb ed="R001" n="0461b06"/>像。大慧！了别识亦如是，见种种镜像。</p> <lb ed="X" n="0243a23"/><lb ed="R001" n="0461b07"/><p xml:id="pX01p0243a2301">〔唐译〕大慧！识廣说有八，略则唯二，谓：现识及分 <lb ed="X" n="0243a24"/><lb ed="R001" n="0461b08"/>别事识。大慧！如明镜中现诸色像，现识亦尔。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0243b" n="0243b"/> <lb ed="X" n="0243b01"/><lb ed="R001" n="0461b09"/><p xml:id="pX01p0243b0101">大慧，现识及分别事识，此二壞不壞相辗转因。</p> <lb ed="X" n="0243b02"/><lb ed="R001" n="0461b10"/><p xml:id="pX01p0243b0201">〔魏译〕大慧！了别识、分别事识，彼二种识无差别 <lb ed="X" n="0243b03"/><lb ed="R001" n="0461b11"/>相，递共为因。</p> <lb ed="X" n="0243b04"/><lb ed="R001" n="0461b12"/><p xml:id="pX01p0243b0401">〔唐译〕大慧！现识与分别事识，此二识无异，相互 <lb ed="X" n="0243b05"/><lb ed="R001" n="0461b13"/>为因。</p> <lb ed="X" n="0243b06"/><lb ed="R001" n="0461b14"/><p xml:id="pX01p0243b0601">大慧！不思议熏及不思议变，是现识因。</p> <lb ed="X" n="0243b07"/><lb ed="R001" n="0461b15"/><p xml:id="pX01p0243b0701">〔魏译〕大慧！了别识不可思议熏变因。</p> <lb ed="X" n="0243b08"/><lb ed="R001" n="0461b16"/><p xml:id="pX01p0243b0801">〔唐译〕大慧！现识以不思议熏变为因。</p> <lb ed="X" n="0243b09"/><lb ed="R001" n="0461b17"/><p xml:id="pX01p0243b0901">大慧，取种种尘及无始妄想熏，是分别事识因。</p> <lb ed="X" n="0243b10"/><lb ed="R001" n="0461b18"/><p xml:id="pX01p0243b1001">〔魏译〕大慧！分别事识分别取境界，因无始来戏 <lb ed="X" n="0243b11"/><lb ed="R001" n="0462a01"/>论熏习。</p> <lb ed="X" n="0243b12"/><lb ed="R001" n="0462a02"/><p xml:id="pX01p0243b1201">〔唐译〕分别事识。以分别境界及无始戏论习气 <lb ed="X" n="0243b13"/><lb ed="R001" n="0462a03"/>为因。</p> <lb ed="X" n="0243b14"/><lb ed="R001" n="0462a04"/><p xml:id="pX01p0243b1401">大慧，若覆彼真识，种种不实诸虚妄灭，则一切根识 <lb ed="X" n="0243b15"/><lb ed="R001" n="0462a05"/>灭。大慧，是名相灭。</p> <lb ed="X" n="0243b16"/><lb ed="R001" n="0462a06"/><p xml:id="pX01p0243b1601">〔魏译〕大慧！阿黎耶识虚妄分别，种种熏灭，诸根 <lb ed="X" n="0243b17"/><lb ed="R001" n="0462a07"/>亦灭。大慧！是名相灭。</p> <lb ed="X" n="0243b18"/><lb ed="R001" n="0462a08"/><p xml:id="pX01p0243b1801">〔唐译〕大慧！阿赖耶识虚妄分别种种习气灭，即 <lb ed="X" n="0243b19"/><lb ed="R001" n="0462a09"/>一切根识灭，是名相灭。</p> <lb ed="X" n="0243b20"/><lb ed="R001" n="0462a10"/><p xml:id="pX01p0243b2001">大慧，相续灭者，相续所因灭则相续灭，所从灭及所 <lb ed="X" n="0243b21"/><lb ed="R001" n="0462a11"/>缘灭则相续灭。大慧，所以者何？是其所依故。依者，谓 <lb ed="X" n="0243b22"/><lb ed="R001" n="0462a12"/>无始妄想熏；缘者，谓自心见等识境妄想。</p> <lb ed="X" n="0243b23"/><lb ed="R001" n="0462a13"/><p xml:id="pX01p0243b2301">〔魏译〕大慧！相续灭者，相续因灭则相续灭，因灭 <lb ed="X" n="0243b24"/><lb ed="R001" n="0462a14"/>缘灭则相续灭。大慧！所谓依法依缘，言依法者，谓 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0243c" n="0243c"/> <lb ed="X" n="0243c01"/><lb ed="R001" n="0462a15"/>无始戏论妄想熏习；言依缘者，谓自心识见境界 <lb ed="X" n="0243c02"/><lb ed="R001" n="0462a16"/>分别。</p> <lb ed="X" n="0243c03"/><lb ed="R001" n="0462a17"/><p xml:id="pX01p0243c0301">〔唐译〕大慧！相续灭者，谓所依因灭及所缘灭，即 <lb ed="X" n="0243c04"/><lb ed="R001" n="0462a18"/>相续灭。所依因者，谓无始戏论虚妄习气。所缘者， <lb ed="X" n="0243c05"/><lb ed="R001" n="0462b01"/>谓自心所见分别境界。</p> <lb ed="X" n="0243c06"/><lb ed="R001" n="0462b02"/><p xml:id="pX01p0243c0601">大慧，譬如泥团、微尘非异非不异，金莊严具亦复如 <lb ed="X" n="0243c07"/><lb ed="R001" n="0462b03"/>是。大慧，若泥团、微尘异者，非彼所成而实彼成，是故 <lb ed="X" n="0243c08"/><lb ed="R001" n="0462b04"/>不异；若不异者，则泥团、微尘应无分别。</p> <lb ed="X" n="0243c09"/><lb ed="R001" n="0462b05"/><p xml:id="pX01p0243c0901">〔魏译〕大慧！譬如泥团、微尘，非异、非不异；金莊严 <lb ed="X" n="0243c10"/><lb ed="R001" n="0462b06"/>具亦如是，非异、非不异。大慧！若泥团异者，非彼所 <lb ed="X" n="0243c11"/><lb ed="R001" n="0462b07"/>成而实彼成，是故不异；若不异者，泥团、微尘应无 <lb ed="X" n="0243c12"/><lb ed="R001" n="0462b08"/>分别。</p> <lb ed="X" n="0243c13"/><lb ed="R001" n="0462b09"/><p xml:id="pX01p0243c1301">〔唐译〕大慧！譬如泥团与微尘非异、非不异，金与 <lb ed="X" n="0243c14"/><lb ed="R001" n="0462b10"/>莊严具亦如是。大慧！若泥团与微尘异者，应非彼 <lb ed="X" n="0243c15"/><lb ed="R001" n="0462b11"/>成而实彼成，是故不异；若不异者，泥团、微尘应无 <lb ed="X" n="0243c16"/><lb ed="R001" n="0462b12"/>分别。</p> <lb ed="X" n="0243c17"/><lb ed="R001" n="0462b13"/><p xml:id="pX01p0243c1701">如是，大慧，转识、藏识真相若异者，藏识非因；若不异 <lb ed="X" n="0243c18"/><lb ed="R001" n="0462b14"/>者，转识灭，藏识亦应灭，而自真相实不灭。</p> <lb ed="X" n="0243c19"/><lb ed="R001" n="0462b15"/><p xml:id="pX01p0243c1901">〔魏译〕大慧！如是，转识、阿黎耶识，若异相者，不从 <lb ed="X" n="0243c20"/><lb ed="R001" n="0462b16"/>阿黎耶识生；若不异者，转识灭，阿黎耶识亦应灭， <lb ed="X" n="0243c21"/><lb ed="R001" n="0462b17"/>而自相阿黎耶识不灭。</p> <lb ed="X" n="0243c22"/><lb ed="R001" n="0462b18"/><p xml:id="pX01p0243c2201">〔唐译〕大慧！转识、藏识若异者，藏识非彼因；若不 <lb ed="X" n="0243c23"/><lb ed="R001" n="0463a01"/>异者，转识灭，藏识亦应灭，然彼真相不灭。</p> <lb ed="X" n="0243c24"/><lb ed="R001" n="0463a02"/><p xml:id="pX01p0243c2401">是故，大慧，非自真相识灭，但业相灭；若自真相识灭 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0244a" n="0244a"/> <lb ed="X" n="0244a01"/><lb ed="R001" n="0463a03"/>者，藏识则灭。大慧，藏识灭者，不异外道断见论议。</p> <lb ed="X" n="0244a02"/><lb ed="R001" n="0463a04"/><p xml:id="pX01p0244a0201">〔魏译〕是故，大慧！诸识自相灭。自相灭者，业相灭。 <lb ed="X" n="0244a03"/><lb ed="R001" n="0463a05"/>若自相灭者，阿黎耶识应灭。大慧！若阿黎耶识灭 <lb ed="X" n="0244a04"/><lb ed="R001" n="0463a06"/>者，此不异外道断见戏论。</p> <lb ed="X" n="0244a05"/><lb ed="R001" n="0463a07"/><p xml:id="pX01p0244a0501">〔唐译〕大慧！识真相不灭，但业相灭。若真相灭者， <lb ed="X" n="0244a06"/><lb ed="R001" n="0463a08"/>藏识应灭；若藏识灭者，即不异外道断灭论。</p> <lb ed="X" n="0244a07"/><lb ed="R001" n="0463a09"/><p xml:id="pX01p0244a0701">大慧，彼诸外道作如是论，谓摄受境界灭，识流注亦 <lb ed="X" n="0244a08"/><lb ed="R001" n="0463a10"/>灭；若识流注灭者，无始流注应断。大慧，外道说流注 <lb ed="X" n="0244a09"/><lb ed="R001" n="0463a11"/>生因，非眼识色明集会而生，更有异因。大慧，彼因者， <lb ed="X" n="0244a10"/><lb ed="R001" n="0463a12"/>说言若勝妙、若士夫、若自在、若时、若微尘。</p> <lb ed="X" n="0244a11"/><lb ed="R001" n="0463a13"/><p xml:id="pX01p0244a1101">〔魏译〕大慧！彼诸外道作如是说，所谓：離诸境界， <lb ed="X" n="0244a12"/><lb ed="R001" n="0463a14"/>相续识灭；相续识灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a1201" n="0244a1201"/><anchor xml:id="beg0244a1201" n="0244a1201"/>已<anchor xml:id="end0244a1201"/>，即灭诸识。大慧！若相续识 <lb ed="X" n="0244a13"/><lb ed="R001" n="0463a15"/>灭者，无始世来诸识应灭。大慧！诸外道说相续诸 <lb ed="X" n="0244a14"/><lb ed="R001" n="0463a16"/>识从作者生，不说识依眼、色、空、明和合而生，而说 <lb ed="X" n="0244a15"/><lb ed="R001" n="0463a17"/>有作者。大慧！何者是外道作者？勝人、自在、时、微尘 <lb ed="X" n="0244a16"/><lb ed="R001" n="0463a18"/>是能作者。</p> <lb ed="X" n="0244a17"/><lb ed="R001" n="0463b01"/><p xml:id="pX01p0244a1701">〔唐译〕大慧！彼诸外道作如是说：取境界相续识 <lb ed="X" n="0244a18"/><lb ed="R001" n="0463b02"/>灭，即无始相续识灭。大慧！彼诸外道说相续识从 <lb ed="X" n="0244a19"/><lb ed="R001" n="0463b03"/>作者生，不说眼识依色、光明和合而生，唯说作者 <lb ed="X" n="0244a20"/><lb ed="R001" n="0463b04"/>为生因故。作者是何？彼计勝性、丈夫、自在、时及微 <lb ed="X" n="0244a21"/><lb ed="R001" n="0463b05"/>尘为能作者。</p> <lb ed="X" n="0244a22"/><lb ed="R001" n="0463b06"/><p xml:id="pX01p0244a2201">复次，大慧！有七种姓自性，所谓：集性自性、性自性、相 <lb ed="X" n="0244a23"/><lb ed="R001" n="0463b07"/>性自性、大种姓自性、因性自性、缘性自性、成性自性。</p> <lb ed="X" n="0244a24"/><lb ed="R001" n="0463b08"/><p xml:id="pX01p0244a2401">〔魏译〕复次，大慧！外道有七种自性。何等为七？一 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0244b" n="0244b"/> <lb ed="X" n="0244b01"/><lb ed="R001" n="0463b09"/>者、集性自性，二者、性自性，三者、相性自性，四者、大 <lb ed="X" n="0244b02"/><lb ed="R001" n="0463b10"/>性自性，五者、因性自性，六者、缘性自性，七者、成性 <lb ed="X" n="0244b03"/><lb ed="R001" n="0463b11"/>自性。</p> <lb ed="X" n="0244b04"/><lb ed="R001" n="0463b12"/><p xml:id="pX01p0244b0401">〔唐译〕复次，大慧！有七种自性，所谓：集自性、性自 <lb ed="X" n="0244b05"/><lb ed="R001" n="0463b13"/>性、相自性、大种自性、因自性、缘自性、成自性。</p> <lb ed="X" n="0244b06"/><lb ed="R001" n="0463b14"/><p xml:id="pX01p0244b0601">复次，大慧！有七种第一義，所谓：心境界、慧境界、智境 <lb ed="X" n="0244b07"/><lb ed="R001" n="0463b15"/>界、见境界、超二见境界、超子地境界、<persName>如来</persName>自到境界。</p> <lb ed="X" n="0244b08"/><lb ed="R001" n="0463b16"/><p xml:id="pX01p0244b0801">〔魏译〕复次，大慧！我有七种第一義。何等为七？一 <lb ed="X" n="0244b09"/><lb ed="R001" n="0463b17"/>者、心境界；二者、智境界；三者、慧境界；四者、二见境 <lb ed="X" n="0244b10"/><lb ed="R001" n="0463b18"/>界；五者、过二见境界；六者、过<persName>佛</persName>子地境界；七者、入 <lb ed="X" n="0244b11"/><lb ed="R001" n="0464a01"/><persName>如来</persName>地内行境界。</p> <lb ed="X" n="0244b12"/><lb ed="R001" n="0464a02"/><p xml:id="pX01p0244b1201">〔唐译〕复次，大慧！有七种第一義，所谓：心所行、智 <lb ed="X" n="0244b13"/><lb ed="R001" n="0464a03"/>所行、二见所行、超二见所行、超子地所行、<persName>如来</persName>所 <lb ed="X" n="0244b14"/><lb ed="R001" n="0464a04"/>行、<persName>如来</persName>自证圣智所行。</p> <lb ed="X" n="0244b15"/><lb ed="R001" n="0464a05"/><p xml:id="pX01p0244b1501">大慧，此是过去、未来、现在诸<persName>如来</persName><persName>应供</persName><persName>等正觉</persName>，性自 <lb ed="X" n="0244b16"/><lb ed="R001" n="0464a06"/>性第一義心。</p> <lb ed="X" n="0244b17"/><lb ed="R001" n="0464a07"/><p xml:id="pX01p0244b1701">〔魏译〕大慧！此是过去、未来、现在诸<persName>佛</persName>、<persName>如来</persName>、应、正 <lb ed="X" n="0244b18"/><lb ed="R001" n="0464a08"/>遍知性自性第一義心。</p> <lb ed="X" n="0244b19"/><lb ed="R001" n="0464a09"/><p xml:id="pX01p0244b1901">〔唐译〕大慧！此是过去、未来、现在一切<persName>如来</persName>、应、正 <lb ed="X" n="0244b20"/><lb ed="R001" n="0464a10"/>等觉法自性第一義心。</p> <lb ed="X" n="0244b21"/><lb ed="R001" n="0464a11"/><p xml:id="pX01p0244b2101">以性自性第一義心，成就<persName>如来</persName>世间、出世间、出世间 <lb ed="X" n="0244b22"/><lb ed="R001" n="0464a12"/>上上法。</p> <lb ed="X" n="0244b23"/><lb ed="R001" n="0464a13"/><p xml:id="pX01p0244b2301">〔魏译〕大慧！依此性自性第一義心，诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>毕 <lb ed="X" n="0244b24"/><lb ed="R001" n="0464a14"/>竟得于世间出世间。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0244c" n="0244c"/> <lb ed="X" n="0244c01"/><lb ed="R001" n="0464a15"/><p xml:id="pX01p0244c0101">〔唐译〕以此心成就<persName>如来</persName>世间、出世间最上法。</p> <lb ed="X" n="0244c02"/><lb ed="R001" n="0464a16"/><p xml:id="pX01p0244c0201">圣慧眼入自共相建立，如所建立，不与外道论恶见 <lb ed="X" n="0244c03"/><lb ed="R001" n="0464a17"/>共。</p> <lb ed="X" n="0244c04"/><lb ed="R001" n="0464a18"/><p xml:id="pX01p0244c0401">〔魏译〕诸<persName>佛</persName>智慧眼，同相别相，诸法建立，如所建 <lb ed="X" n="0244c05"/><lb ed="R001" n="0464b01"/>立，不与外道邪见共同。</p> <lb ed="X" n="0244c06"/><lb ed="R001" n="0464b02"/><p xml:id="pX01p0244c0601">〔唐译〕以圣慧眼入自共相，种种安立，其所安立 <lb ed="X" n="0244c07"/><lb ed="R001" n="0464b03"/>不与外道恶见共。</p> <lb ed="X" n="0244c08"/><lb ed="R001" n="0464b04"/><p xml:id="pX01p0244c0801">大慧，云何外道论恶见共？所谓自境界妄想见不觉 <lb ed="X" n="0244c09"/><lb ed="R001" n="0464b05"/>识，自心所现分齐不通。</p> <lb ed="X" n="0244c10"/><lb ed="R001" n="0464b06"/><p xml:id="pX01p0244c1001">〔魏译〕大慧！云何不与外道邪见共同？所谓分别 <lb ed="X" n="0244c11"/><lb ed="R001" n="0464b07"/>自心境界妄想见，而不觉知自心想见。</p> <lb ed="X" n="0244c12"/><lb ed="R001" n="0464b08"/><p xml:id="pX01p0244c1201">〔唐译〕大慧！云何为外道恶见？谓：不知境界自分 <lb ed="X" n="0244c13"/><lb ed="R001" n="0464b09"/>别现。</p> <lb ed="X" n="0244c14"/><lb ed="R001" n="0464b10"/><p xml:id="pX01p0244c1401">大慧，愚痴凡夫，性、无性、自性第一義，作二见论。</p> <lb ed="X" n="0244c15"/><lb ed="R001" n="0464b11"/><p xml:id="pX01p0244c1501">〔魏译〕大慧！诸愚痴凡夫无有实体以为第一義， <lb ed="X" n="0244c16"/><lb ed="R001" n="0464b12"/>说二见论。</p> <lb ed="X" n="0244c17"/><lb ed="R001" n="0464b13"/><p xml:id="pX01p0244c1701">〔唐译〕于自性第一義见有见无而起言说。</p> <lb ed="X" n="0244c18"/><lb ed="R001" n="0464b14"/><p xml:id="pX01p0244c1801">复次，大慧！妄想三有苦灭，无知爱业缘灭，自心所现 <lb ed="X" n="0244c19"/><lb ed="R001" n="0464b15"/>幻境随见，今当说。</p> <lb ed="X" n="0244c20"/><lb ed="R001" n="0464b16"/><p xml:id="pX01p0244c2001">〔魏译〕复次，大慧！汝今谛听！我为汝说。虚妄分别 <lb ed="X" n="0244c21"/><lb ed="R001" n="0464b17"/>以为有物，为断三种苦。何等为三？谓无知爱业因 <lb ed="X" n="0244c22"/><lb ed="R001" n="0464b18"/>缘灭，自心所见如幻境界。</p> <lb ed="X" n="0244c23"/><lb ed="R001" n="0465a01"/><p xml:id="pX01p0244c2301">〔唐译〕大慧！我今当说，若了境如幻，自心所现，则 <lb ed="X" n="0244c24"/><lb ed="R001" n="0465a02"/>灭妄想三有苦，及无知爱业缘。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0245a" n="0245a"/> <lb ed="X" n="0245a01"/><lb ed="R001" n="0465a03"/><p xml:id="pX01p0245a0101">大慧，若有沙门、婆罗门，欲令无种有种因果现及事 <lb ed="X" n="0245a02"/><lb ed="R001" n="0465a04"/>时住，缘阴界入生住，或言生<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a0201" n="0245a0201"/><anchor xml:id="beg0245a0201" n="0245a0201"/>已<anchor xml:id="end0245a0201"/>灭。</p> <lb ed="X" n="0245a03"/><lb ed="R001" n="0465a05"/><p xml:id="pX01p0245a0301">〔魏译〕大慧！诸沙门、婆罗门作如是说：本无始生， <lb ed="X" n="0245a04"/><lb ed="R001" n="0465a06"/>依因果而现。复作是说：实有物住，依诸缘故；有阴、 <lb ed="X" n="0245a05"/><lb ed="R001" n="0465a07"/>界、入，生、住、灭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245001" n="0245001"/>故，以生者灭故。</p> <lb ed="X" n="0245a06"/><lb ed="R001" n="0465a08"/><p xml:id="pX01p0245a0601">〔唐译〕大慧！有诸沙门、婆罗门，妄计非有及有，于 <lb ed="X" n="0245a07"/><lb ed="R001" n="0465a09"/>因果外显现诸物，依时而住；或计蕴、界、处，依缘生 <lb ed="X" n="0245a08"/><lb ed="R001" n="0465a10"/>住，有<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a0801" n="0245a0801"/><anchor xml:id="beg0245a0801" n="0245a0801"/>已<anchor xml:id="end0245a0801"/>即灭。</p> <lb ed="X" n="0245a09"/><lb ed="R001" n="0465a11"/><p xml:id="pX01p0245a0901">大慧，彼若相续、若事、若生、若有、若涅槃、若道、若业、若 <lb ed="X" n="0245a10"/><lb ed="R001" n="0465a12"/>果、若谛，破壞断灭论。所以者何？以此现前不可得，及 <lb ed="X" n="0245a11"/><lb ed="R001" n="0465a13"/>见始非分故。</p> <lb ed="X" n="0245a12"/><lb ed="R001" n="0465a14"/><p xml:id="pX01p0245a1201">〔魏译〕大慧！彼沙门、婆罗门，说相续体本无始有， <lb ed="X" n="0245a13"/><lb ed="R001" n="0465a15"/>若生、若灭、若涅槃、若道、若业、若果、若谛，破壞诸法， <lb ed="X" n="0245a14"/><lb ed="R001" n="0465a16"/>是断灭论，非我所说。何以故？以现法不可得故，不 <lb ed="X" n="0245a15"/><lb ed="R001" n="0465a17"/>见根本故。</p> <lb ed="X" n="0245a16"/><lb ed="R001" n="0465a18"/><p xml:id="pX01p0245a1601">〔唐译〕大慧！彼于若相续、若作用、若生、若灭、若诸 <lb ed="X" n="0245a17"/><lb ed="R001" n="0465b01"/>有、若涅槃、若道、若业、若果、若谛，是破壞断灭论。何 <lb ed="X" n="0245a18"/><lb ed="R001" n="0465b02"/>以故？不得现法故，不见根本故。</p> <lb ed="X" n="0245a19"/><lb ed="R001" n="0465b03"/><p xml:id="pX01p0245a1901">大慧，譬如破甁不作甁事，亦如焦种不作牙事。</p> <lb ed="X" n="0245a20"/><lb ed="R001" n="0465b04"/><p xml:id="pX01p0245a2001">〔魏译〕大慧！譬如甁破不得甁用。大慧！譬如焦种 <lb ed="X" n="0245a21"/><lb ed="R001" n="0465b05"/>不生芽等。</p> <lb ed="X" n="0245a22"/><lb ed="R001" n="0465b06"/><p xml:id="pX01p0245a2201">〔唐译〕大慧！譬如甁破不作甁事，又如焦种不能 <lb ed="X" n="0245a23"/><lb ed="R001" n="0465b07"/>生芽，此亦如是。</p> <lb ed="X" n="0245a24"/><lb ed="R001" n="0465b08"/><p xml:id="pX01p0245a2401">如是，大慧，若阴界入性，<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a2401" n="0245a2401"/><anchor xml:id="beg0245a2401" n="0245a2401"/>已<anchor xml:id="end0245a2401"/>灭、今灭、当灭，自心妄想见 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0245b" n="0245b"/> <lb ed="X" n="0245b01"/><lb ed="R001" n="0465b09"/>无因故，彼无次第生。</p> <lb ed="X" n="0245b02"/><lb ed="R001" n="0465b10"/><p xml:id="pX01p0245b0201">〔魏译〕大慧！彼阴、界、入是灭，过去阴、界、入灭，现在、 <lb ed="X" n="0245b03"/><lb ed="R001" n="0465b11"/>未来亦灭。何以故？因自心虚妄分别见故。大慧！无 <lb ed="X" n="0245b04"/><lb ed="R001" n="0465b12"/>彼阴、界、入相续体故。</p> <lb ed="X" n="0245b05"/><lb ed="R001" n="0465b13"/><p xml:id="pX01p0245b0501">〔唐译〕若蕴界处法<anchor xml:id="nkr_note_add_0245b0501" n="0245b0501"/><anchor xml:id="beg0245b0501" n="0245b0501"/>已<anchor xml:id="end0245b0501"/>现当灭，应知此则无相续 <lb ed="X" n="0245b06"/><lb ed="R001" n="0465b14"/>生，以无因故，但自心虚妄所见。</p> <lb ed="X" n="0245b07"/><lb ed="R001" n="0465b15"/><p xml:id="pX01p0245b0701">大慧，若复说无种有种识三缘合生者，龟应生毛，沙 <lb ed="X" n="0245b08"/><lb ed="R001" n="0465b16"/>应出油，汝宗则壞，违决定義。有种无种说有如是过， <lb ed="X" n="0245b09"/><lb ed="R001" n="0465b17"/>所作事业悉空无義。</p> <lb ed="X" n="0245b10"/><lb ed="R001" n="0465b18"/><p xml:id="pX01p0245b1001">〔魏译〕大慧！若本无始生，依三法生种种识者，龟 <lb ed="X" n="0245b11"/><lb ed="R001" n="0466a01"/>毛何故不生沙、不出油？汝之所立决定之義，是即 <lb ed="X" n="0245b12"/><lb ed="R001" n="0466a02"/>自壞。汝说有无，说生所成，因果亦壞。</p> <lb ed="X" n="0245b13"/><lb ed="R001" n="0466a03"/><p xml:id="pX01p0245b1301">〔唐译〕复次，大慧！若本无有识，三缘合生，龟应生 <lb ed="X" n="0245b14"/><lb ed="R001" n="0466a04"/>毛，沙应出油，汝宗则壞，违决定義，所作事业，悉空 <lb ed="X" n="0245b15"/><lb ed="R001" n="0466a05"/>无益。</p> <lb ed="X" n="0245b16"/><lb ed="R001" n="0466a06"/><p xml:id="pX01p0245b1601">大慧，彼诸外道说有三缘合生者，所作方便因果自 <lb ed="X" n="0245b17"/><lb ed="R001" n="0466a07"/>相，过去、未来、现在有种无种相，从本<anchor xml:id="nkr_note_add_0245b1701" n="0245b1701"/><anchor xml:id="beg0245b1701" n="0245b1701"/>已<anchor xml:id="end0245b1701"/>来成事相承 <lb ed="X" n="0245b18"/><lb ed="R001" n="0466a08"/>觉想地转，自见过习气，作如是说。</p> <lb ed="X" n="0245b19"/><lb ed="R001" n="0466a09"/><p xml:id="pX01p0245b1901">〔魏译〕大慧！若如是依三法因缘，应生诸法因果 <lb ed="X" n="0245b20"/><lb ed="R001" n="0466a10"/>自相，过去现在未来有无诸相譬喩，及阿含自觉 <lb ed="X" n="0245b21"/><lb ed="R001" n="0466a11"/>观地，依自见熏心，作如是说。</p> <lb ed="X" n="0245b22"/><lb ed="R001" n="0466a12"/><p xml:id="pX01p0245b2201">〔唐译〕大慧！三合为缘，是因果性，可说为有。过、现、 <lb ed="X" n="0245b23"/><lb ed="R001" n="0466a13"/>未来，从无生有。此依住觉想地者所有理教，及自 <lb ed="X" n="0245b24"/><lb ed="R001" n="0466a14"/>恶见熏习馀气，作如是说。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0245c" n="0245c"/> <lb ed="X" n="0245c01"/><lb ed="R001" n="0466a15"/><p xml:id="pX01p0245c0101">如是，大慧，愚痴凡夫恶见所噬，邪曲迷醉，无智妄称 <lb ed="X" n="0245c02"/><lb ed="R001" n="0466a16"/>一切智说。</p> <lb ed="X" n="0245c03"/><lb ed="R001" n="0466a17"/><p xml:id="pX01p0245c0301">〔魏译〕大慧！愚痴凡夫亦复如是，恶见所害，邪见 <lb ed="X" n="0245c04"/><lb ed="R001" n="0466a18"/>迷意，无智妄称一切智说。</p> <lb ed="X" n="0245c05"/><lb ed="R001" n="0466b01"/><p xml:id="pX01p0245c0501">〔唐译〕大慧！愚痴凡夫恶见所噬，邪见迷醉，无智 <lb ed="X" n="0245c06"/><lb ed="R001" n="0466b02"/>妄称一切智说。</p> <lb ed="X" n="0245c07"/><lb ed="R001" n="0466b03"/><p xml:id="pX01p0245c0701">大慧，若复诸馀沙门、婆罗门，见離自性浮雲、火轮、乾 <lb ed="X" n="0245c08"/><lb ed="R001" n="0466b04"/>闼婆城，无生幻<g ref="#CB08504">焰</g>、水月及梦，内外心现妄想，无始虚 <lb ed="X" n="0245c09"/><lb ed="R001" n="0466b05"/>伪不離自心，妄想因缘灭尽離妄想，说所说、观所观， <lb ed="X" n="0245c10"/><lb ed="R001" n="0466b06"/>受用建立身之藏识，于识境界摄受，及摄受者不相 <lb ed="X" n="0245c11"/><lb ed="R001" n="0466b07"/>应无所有境界，離生住灭，自心起随入分别。</p> <lb ed="X" n="0245c12"/><lb ed="R001" n="0466b08"/><p xml:id="pX01p0245c1201">〔魏译〕大慧！若复有沙门、婆罗门，见诸法離自性 <lb ed="X" n="0245c13"/><lb ed="R001" n="0466b09"/>故；如雲，火轮、犍闼婆城，不生不灭故；如幻，阳<g ref="#CB08504">焰</g>、水 <lb ed="X" n="0245c14"/><lb ed="R001" n="0466b10"/>中月故；如梦，内外心依无始世来虚妄分别戏论 <lb ed="X" n="0245c15"/><lb ed="R001" n="0466b11"/>而现故；離自心虚妄分别可见因缘故；離灭尽妄 <lb ed="X" n="0245c16"/><lb ed="R001" n="0466b12"/>想说所说法故；離身资生持用法故；離阿赖耶识 <lb ed="X" n="0245c17"/><lb ed="R001" n="0466b13"/>取境界相应故；入寂静境界故；離生住灭法故；如 <lb ed="X" n="0245c18"/><lb ed="R001" n="0466b14"/>是思惟观察自心以为生故。</p> <lb ed="X" n="0245c19"/><lb ed="R001" n="0466b15"/><p xml:id="pX01p0245c1901">〔唐译〕大慧！复有沙门、婆罗门，观一切法皆无自 <lb ed="X" n="0245c20"/><lb ed="R001" n="0466b16"/>性，如空中雲、如旋火轮、如犍闼婆城、如幻、如<g ref="#CB08504">焰</g>、如 <lb ed="X" n="0245c21"/><lb ed="R001" n="0466b17"/>水中月、如梦所见，不離自心。由无始来虚妄见故， <lb ed="X" n="0245c22"/><lb ed="R001" n="0466b18"/>取以为外。作是观<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c2201" n="0245c2201"/><anchor xml:id="beg0245c2201" n="0245c2201"/>已<anchor xml:id="end0245c2201"/>，断分别缘，亦離妄心所取名 <lb ed="X" n="0245c23"/><lb ed="R001" n="0467a01"/>義。知身及物幷所住处，一切皆是藏识境界，无能 <lb ed="X" n="0245c24"/><lb ed="R001" n="0467a02"/>所取及生住灭。如是思惟，恒住不捨。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0246a" n="0246a"/> <lb ed="X" n="0246a01"/><lb ed="R001" n="0467a03"/><p xml:id="pX01p0246a0101">大慧！彼菩萨不久当得生死涅槃平等大悲巧方便， <lb ed="X" n="0246a02"/><lb ed="R001" n="0467a04"/>无开发方便。大慧！彼于一切众生界皆悉如幻，不勤 <lb ed="X" n="0246a03"/><lb ed="R001" n="0467a05"/>因缘，远離内外境界，心外无所见，次第随入无相处， <lb ed="X" n="0246a04"/><lb ed="R001" n="0467a06"/>次第随入从地至地三昧境界。</p> <lb ed="X" n="0246a05"/><lb ed="R001" n="0467a07"/><p xml:id="pX01p0246a0501">〔魏译〕大慧！如是菩萨不久当得世间涅槃平等 <lb ed="X" n="0246a06"/><lb ed="R001" n="0467a08"/>之心。大慧！汝巧方便开发方便，观察一切诸众生 <lb ed="X" n="0246a07"/><lb ed="R001" n="0467a09"/>界，皆悉如幻如镜中像故，无因缘起远離内外境 <lb ed="X" n="0246a08"/><lb ed="R001" n="0467a10"/>界故，自心见外境界故，次第随入无相处故，次第 <lb ed="X" n="0246a09"/><lb ed="R001" n="0467a11"/>随入从地至地三昧境界故。</p> <lb ed="X" n="0246a10"/><lb ed="R001" n="0467a12"/><p xml:id="pX01p0246a1001">〔唐译〕大慧！此菩萨摩诃萨不久当得生死、涅槃 <lb ed="X" n="0246a11"/><lb ed="R001" n="0467a13"/>二种平等大悲方便无功用行，观诸众生如幻如 <lb ed="X" n="0246a12"/><lb ed="R001" n="0467a14"/>影从缘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246001" n="0246001"/>无起，知一切境界離心无得行无相道，渐 <lb ed="X" n="0246a13"/><lb ed="R001" n="0467a15"/>陞诸地住三昧境。</p> <lb ed="X" n="0246a14"/><lb ed="R001" n="0467a16"/><p xml:id="pX01p0246a1401">解三界如幻分别观察，当得如幻三昧，度自心现无 <lb ed="X" n="0246a15"/><lb ed="R001" n="0467a17"/>所有，得住般若波罗蜜，捨離彼生所作方便金刚喩 <lb ed="X" n="0246a16"/><lb ed="R001" n="0467a18"/>三摩提，随入<persName>如来</persName>身，随入如如化，神通自在慈悲方 <lb ed="X" n="0246a17"/><lb ed="R001" n="0467b01"/>便具足莊严，等入一切<persName>佛</persName>刹外道入处，離心意意识， <lb ed="X" n="0246a18"/><lb ed="R001" n="0467b02"/>是菩萨渐次转身得<persName>如来</persName>身。</p> <lb ed="X" n="0246a19"/><lb ed="R001" n="0467b03"/><p xml:id="pX01p0246a1901">〔魏译〕信三界自心幻故。大慧！如是修行者，当得 <lb ed="X" n="0246a20"/><lb ed="R001" n="0467b04"/>如幻三昧故，入自心寂静境界故，到彼岸境界故， <lb ed="X" n="0246a21"/><lb ed="R001" n="0467b05"/>離作者生法故，得金刚三昧故，入<persName>如来</persName>身故，入如 <lb ed="X" n="0246a22"/><lb ed="R001" n="0467b06"/>来化身故，入诸力通自在大慈大悲莊严身故，入 <lb ed="X" n="0246a23"/><lb ed="R001" n="0467b07"/>一切<persName>佛</persName>国土故，入一切众生所乐故，離心、意、意识 <lb ed="X" n="0246a24"/><lb ed="R001" n="0467b08"/>境界故，转身得妙身故。大慧！诸菩萨摩诃萨如是 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0246b" n="0246b"/> <lb ed="X" n="0246b01"/><lb ed="R001" n="0467b09"/>修行者，必得<persName>如来</persName>无上妙身故。</p> <lb ed="X" n="0246b02"/><lb ed="R001" n="0467b10"/><p xml:id="pX01p0246b0201">〔唐译〕了达三界皆唯自心，得如幻定绝众影像， <lb ed="X" n="0246b03"/><lb ed="R001" n="0467b11"/>成就智慧证无生法，入金刚喩三昧，当得<persName>佛</persName>身恒 <lb ed="X" n="0246b04"/><lb ed="R001" n="0467b12"/>住如如，起诸变化力通自在，大慧方便以为严饰， <lb ed="X" n="0246b05"/><lb ed="R001" n="0467b13"/>遊众<persName>佛</persName>国離诸外道及心意识，转依次第成<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0246b06"/><lb ed="R001" n="0467b14"/>身。</p> <lb ed="X" n="0246b07"/><lb ed="R001" n="0467b15"/><p xml:id="pX01p0246b0701">大慧！是故欲得<persName>如来</persName>随入身者，当远離阴界入心因 <lb ed="X" n="0246b08"/><lb ed="R001" n="0467b16"/>缘所作，方便生住灭妄想虚伪，唯心直进观察无始 <lb ed="X" n="0246b09"/><lb ed="R001" n="0467b17"/>虚伪，过妄想习气，因三有思惟无所有，<persName>佛</persName>地无生到 <lb ed="X" n="0246b10"/><lb ed="R001" n="0467b18"/>自觉圣趣，自心自在到无开发行。如随众色摩尼，随 <lb ed="X" n="0246b11"/><lb ed="R001" n="0468a01"/>入众生微细之心，而以化身随心量度，诸地渐次相 <lb ed="X" n="0246b12"/><lb ed="R001" n="0468a02"/>续建立。是故，大慧！自悉昙善应当修学。</p> <lb ed="X" n="0246b13"/><lb ed="R001" n="0468a03"/><p xml:id="pX01p0246b1301">〔魏译〕大慧！菩萨欲证<persName>如来</persName>身者，当远離阴、界、入 <lb ed="X" n="0246b14"/><lb ed="R001" n="0468a04"/>心因缘和合法故，远離生、住、灭虚妄分别戏论故。 <lb ed="X" n="0246b15"/><lb ed="R001" n="0468a05"/>诸法唯心，当如是知，见三界因无始世来虚妄分 <lb ed="X" n="0246b16"/><lb ed="R001" n="0468a06"/>别戏论而有故，观<persName>如来</persName>地寂静不生故，进趣内身 <lb ed="X" n="0246b17"/><lb ed="R001" n="0468a07"/>圣行故。大慧！汝当不久得心自在无功用行究竟 <lb ed="X" n="0246b18"/><lb ed="R001" n="0468a08"/>故，如众色随摩尼宝化身入诸众生微细心故，以 <lb ed="X" n="0246b19"/><lb ed="R001" n="0468a09"/>入随心地故，令诸众生次第入地故。是故，大慧！诸 <lb ed="X" n="0246b20"/><lb ed="R001" n="0468a10"/>菩萨摩诃萨应当善知诸菩萨修自行内法故。</p> <lb ed="X" n="0246b21"/><lb ed="R001" n="0468a11"/><p xml:id="pX01p0246b2101">〔唐译〕大慧！菩萨摩诃萨欲得<persName>佛</persName>身，应当远離蕴、 <lb ed="X" n="0246b22"/><lb ed="R001" n="0468a12"/>界、处心因缘所作，生、住、灭法戏论分别，但住心量 <lb ed="X" n="0246b23"/><lb ed="R001" n="0468a13"/>观察三有，无始时来妄习所起，思惟<persName>佛</persName>地无相无 <lb ed="X" n="0246b24"/><lb ed="R001" n="0468a14"/>生，自证圣法得心自在无功用行，如如意宝随宜 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0246c" n="0246c"/> <lb ed="X" n="0246c01"/><lb ed="R001" n="0468a15"/>现身，令达唯心渐入诸地。是故，大慧！菩萨摩诃萨 <lb ed="X" n="0246c02"/><lb ed="R001" n="0468a16"/>于自悉昙应善修学。</p> <lb ed="X" n="0246c03"/><lb ed="R001" n="0468a17"/><p xml:id="pX01p0246c0301">尔时大慧菩萨复白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！所说心意意识五法 <lb ed="X" n="0246c04"/><lb ed="R001" n="0468a18"/>自性相，一切诸<persName>佛</persName>菩萨所行，自心见等所缘境界，不 <lb ed="X" n="0246c05"/><lb ed="R001" n="0468b01"/>和合显示一切说成真实相。一切<persName>佛</persName>语心，为楞伽国 <lb ed="X" n="0246c06"/><lb ed="R001" n="0468b02"/>摩罗耶山海中住处诸大菩萨，说<persName>如来</persName>所歎海浪藏 <lb ed="X" n="0246c07"/><lb ed="R001" n="0468b03"/>识境界法身。</p> <lb ed="X" n="0246c08"/><lb ed="R001" n="0468b04"/><p xml:id="pX01p0246c0801">〔魏译〕尔时，圣者大慧菩萨摩诃萨复白<persName>佛</persName>言：世 <lb ed="X" n="0246c09"/><lb ed="R001" n="0468b05"/>尊！唯愿为诸菩萨摩诃萨说心、意、意识、五法、自体 <lb ed="X" n="0246c10"/><lb ed="R001" n="0468b06"/>相等法门，诸<persName>佛</persName>菩萨修行之处，远離自心邪见境 <lb ed="X" n="0246c11"/><lb ed="R001" n="0468b07"/>界和合故，能破一切言语譬喩体相故，一切诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0246c12"/><lb ed="R001" n="0468b08"/>所说法心，为楞伽城摩罗耶山大海中诸菩萨说 <lb ed="X" n="0246c13"/><lb ed="R001" n="0468b09"/>观察阿黎耶识大海波境界，说法身<persName>如来</persName>所说法 <lb ed="X" n="0246c14"/><lb ed="R001" n="0468b10"/>故。</p> <lb ed="X" n="0246c15"/><lb ed="R001" n="0468b11"/><p xml:id="pX01p0246c1501">〔唐译〕尔时，大慧菩萨摩诃萨复白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！唯 <lb ed="X" n="0246c16"/><lb ed="R001" n="0468b12"/>愿为我说心、意、意识五法自性相众妙法门。此是 <lb ed="X" n="0246c17"/><lb ed="R001" n="0468b13"/>一切诸<persName>佛</persName>、菩萨入自心境，離所行相，称真实義，诸 <lb ed="X" n="0246c18"/><lb ed="R001" n="0468b14"/><persName>佛</persName>教心。唯愿<persName>如来</persName>为此山中诸菩萨众，随顺过去 <lb ed="X" n="0246c19"/><lb ed="R001" n="0468b15"/>诸<persName>佛</persName>，演说藏识海浪法身境界。</p> <lb ed="X" n="0246c20"/><lb ed="R001" n="0468b16"/><p xml:id="pX01p0246c2001">尔时，<persName>世尊</persName>告大慧菩萨言：四因缘故眼识转。何等为 <lb ed="X" n="0246c21"/><lb ed="R001" n="0468b17"/>四？谓自心现，摄受不觉无始虚伪，过色习气计著识 <lb ed="X" n="0246c22"/><lb ed="R001" n="0468b18"/>性，自性欲见种种色相。大慧！是名四种因缘，水流处 <lb ed="X" n="0246c23"/><lb ed="R001" n="0469a01"/>藏识转识浪生。</p> <lb ed="X" n="0246c24"/><lb ed="R001" n="0469a02"/><p xml:id="pX01p0246c2401">〔魏译〕尔时<persName>佛</persName>告圣者大慧菩萨摩诃萨言：大慧！ <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0247a" n="0247a"/> <lb ed="X" n="0247a01"/><lb ed="R001" n="0469a03"/>有四因缘眼识生。何等为四？一者、不觉自内身取 <lb ed="X" n="0247a02"/><lb ed="R001" n="0469a04"/>境界故，二者、无始世来虚妄分别色境界熏习执 <lb ed="X" n="0247a03"/><lb ed="R001" n="0469a05"/>著戏论故，三者、识自性体如是故，四者、乐见种种 <lb ed="X" n="0247a04"/><lb ed="R001" n="0469a06"/>色相故。大慧！是名四种因缘，于阿黎耶识海起大 <lb ed="X" n="0247a05"/><lb ed="R001" n="0469a07"/>涌波能生转识。</p> <lb ed="X" n="0247a06"/><lb ed="R001" n="0469a08"/><p xml:id="pX01p0247a0601">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>告大慧菩萨摩诃萨言：有四种 <lb ed="X" n="0247a07"/><lb ed="R001" n="0469a09"/>因缘眼识转。何等为四？所谓不觉自心现而执取 <lb ed="X" n="0247a08"/><lb ed="R001" n="0469a10"/>故，无始时来取著于色虚妄习气故，识本性如是 <lb ed="X" n="0247a09"/><lb ed="R001" n="0469a11"/>故，乐见种种诸色相故。大慧！以此四缘，阿赖耶识 <lb ed="X" n="0247a10"/><lb ed="R001" n="0469a12"/>如瀑流水生转识浪。</p> <lb ed="X" n="0247a11"/><lb ed="R001" n="0469a13"/><p xml:id="pX01p0247a1101">大慧！如眼识，一切诸根、微尘、毛孔俱生，随次境界生 <lb ed="X" n="0247a12"/><lb ed="R001" n="0469a14"/>亦复如是。譬如明镜现众色像，犹如猛风吹大海水。</p> <lb ed="X" n="0247a13"/><lb ed="R001" n="0469a15"/><p xml:id="pX01p0247a1301">〔魏译〕大慧！如眼识起识，一切诸根毛孔一时转； <lb ed="X" n="0247a14"/><lb ed="R001" n="0469a16"/>识生如镜中像，多少一时；复有随因缘次第生。大 <lb ed="X" n="0247a15"/><lb ed="R001" n="0469a17"/>慧！犹如猛风吹境心海。</p> <lb ed="X" n="0247a16"/><lb ed="R001" n="0469a18"/><p xml:id="pX01p0247a1601">〔唐译〕如眼识，馀亦如是。于一切诸根、微尘、毛孔、 <lb ed="X" n="0247a17"/><lb ed="R001" n="0469b01"/>眼等转识，或顿生，譬如明镜现众色像；或渐生，犹 <lb ed="X" n="0247a18"/><lb ed="R001" n="0469b02"/>如猛风吹大海水。</p> <lb ed="X" n="0247a19"/><lb ed="R001" n="0469b03"/><p xml:id="pX01p0247a1901">外境界风，飘荡心海，识浪不断。因所作相异不异，合 <lb ed="X" n="0247a20"/><lb ed="R001" n="0469b04"/>业生相，深入计著，不能了知色等自性，故五识身转。 <lb ed="X" n="0247a21"/><lb ed="R001" n="0469b05"/>大慧，即彼五识身，俱因差别分段相知，当知是意识 <lb ed="X" n="0247a22"/><lb ed="R001" n="0469b06"/>因。</p> <lb ed="X" n="0247a23"/><lb ed="R001" n="0469b07"/><p xml:id="pX01p0247a2301">〔魏译〕而识波生，不断因事相故，递共不相離故， <lb ed="X" n="0247a24"/><lb ed="R001" n="0469b08"/>业体相使缚故，不觉色体故，而五识身转故。大慧！ <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0247b" n="0247b"/> <lb ed="X" n="0247b01"/><lb ed="R001" n="0469b09"/>不離彼五识因，了别识相，名为意识，共彼因常转 <lb ed="X" n="0247b02"/><lb ed="R001" n="0469b10"/>故。</p> <lb ed="X" n="0247b03"/><lb ed="R001" n="0469b11"/><p xml:id="pX01p0247b0301">〔唐译〕心海亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247001" n="0247001"/>是境界风吹，起诸识浪相续不绝。 <lb ed="X" n="0247b04"/><lb ed="R001" n="0469b12"/>大慧！因所作相非一非异，业与生相相繫深缚，不 <lb ed="X" n="0247b05"/><lb ed="R001" n="0469b13"/>能了知色等自性，五识身转。大慧！与五识俱，或因 <lb ed="X" n="0247b06"/><lb ed="R001" n="0469b14"/>了别差别境相，有意识生。</p> <lb ed="X" n="0247b07"/><lb ed="R001" n="0469b15"/><p xml:id="pX01p0247b0701">彼身转，彼不作是念：我辗转相。因自心现妄想计著 <lb ed="X" n="0247b08"/><lb ed="R001" n="0469b16"/>转，而彼各各壞相俱转，分别境界分段差别，谓彼转。</p> <lb ed="X" n="0247b09"/><lb ed="R001" n="0469b17"/><p xml:id="pX01p0247b0901">〔魏译〕大慧！五识及心识不作是念：我递共为因。 <lb ed="X" n="0247b10"/><lb ed="R001" n="0469b18"/>自心见虚妄分别取诸境界，而彼各各不异相，俱 <lb ed="X" n="0247b11"/><lb ed="R001" n="0470a01"/>现分别境界，如是彼识微细生灭。</p> <lb ed="X" n="0247b12"/><lb ed="R001" n="0470a02"/><p xml:id="pX01p0247b1201">〔唐译〕然，彼诸识不作是念：我等同时辗转为因。 <lb ed="X" n="0247b13"/><lb ed="R001" n="0470a03"/>而于自心所现境界分别执著，俱时而起无差别 <lb ed="X" n="0247b14"/><lb ed="R001" n="0470a04"/>相，各了自境。</p> <lb ed="X" n="0247b15"/><lb ed="R001" n="0470a05"/><p xml:id="pX01p0247b1501">如修行者入禅三昧，微细习气转而不觉知，而作是 <lb ed="X" n="0247b16"/><lb ed="R001" n="0470a06"/>念：识灭然後入禅正受。实不识灭而入正受，以习气 <lb ed="X" n="0247b17"/><lb ed="R001" n="0470a07"/>种子不灭故不灭，以境界转摄受不具故灭。</p> <lb ed="X" n="0247b18"/><lb ed="R001" n="0470a08"/><p xml:id="pX01p0247b1801">〔魏译〕以入修行三昧者，不觉不知微细熏习。而 <lb ed="X" n="0247b19"/><lb ed="R001" n="0470a09"/>修行者作是念：我灭诸识入三昧。而修行者不灭 <lb ed="X" n="0247b20"/><lb ed="R001" n="0470a10"/>诸识入三昧。大慧！熏习种子心不灭，取外境界诸 <lb ed="X" n="0247b21"/><lb ed="R001" n="0470a11"/>识灭。</p> <lb ed="X" n="0247b22"/><lb ed="R001" n="0470a12"/><p xml:id="pX01p0247b2201">〔唐译〕大慧！诸修行者入于三昧，以习力微起而 <lb ed="X" n="0247b23"/><lb ed="R001" n="0470a13"/>不觉知，但作是念：我灭诸识入于三昧。实不灭识 <lb ed="X" n="0247b24"/><lb ed="R001" n="0470a14"/>而入三昧，以彼不灭习气种故，但不取诸境，名为 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0247c" n="0247c"/> <lb ed="X" n="0247c01"/><lb ed="R001" n="0470a15"/>识灭。</p> <lb ed="X" n="0247c02"/><lb ed="R001" n="0470a16"/><p xml:id="pX01p0247c0201">大慧，如是微细藏识究竟边际，除诸<persName>如来</persName>及住地菩 <lb ed="X" n="0247c03"/><lb ed="R001" n="0470a17"/>萨，诸声闻、缘觉、外道修行所得三昧智慧之力，一切 <lb ed="X" n="0247c04"/><lb ed="R001" n="0470a18"/>不能测量决了。</p> <lb ed="X" n="0247c05"/><lb ed="R001" n="0470b01"/><p xml:id="pX01p0247c0501">〔魏译〕大慧！如是微细阿黎耶识行，唯除<persName>佛</persName><persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0247c06"/><lb ed="R001" n="0470b02"/>入地诸菩萨摩诃萨，诸馀声闻辟支<persName>佛</persName>外道修行 <lb ed="X" n="0247c07"/><lb ed="R001" n="0470b03"/>者不能知故，入三昧智力亦不能觉。</p> <lb ed="X" n="0247c08"/><lb ed="R001" n="0470b04"/><p xml:id="pX01p0247c0801">〔唐译〕大慧！如是藏识行相微细，唯除诸<persName>佛</persName>及住 <lb ed="X" n="0247c09"/><lb ed="R001" n="0470b05"/>地菩萨，其馀一切二乘外道定慧之力皆不能知。</p> <lb ed="X" n="0247c10"/><lb ed="R001" n="0470b06"/><p xml:id="pX01p0247c1001">馀地相智慧，巧便分别决断句義，最勝无边善根成 <lb ed="X" n="0247c11"/><lb ed="R001" n="0470b07"/>熟，離自心现妄想虚伪，宴坐山林下中上修，能见自 <lb ed="X" n="0247c12"/><lb ed="R001" n="0470b08"/>心妄想流注，无量刹土诸<persName>佛</persName>灌顶，得自在力神通三 <lb ed="X" n="0247c13"/><lb ed="R001" n="0470b09"/>昧，诸善知识<persName>佛</persName>子眷属，彼心意意识自心所现，自性 <lb ed="X" n="0247c14"/><lb ed="R001" n="0470b10"/>境界虚妄之想，生死有海业爱无知，如是等因悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0247c1401" n="0247c1401"/><anchor xml:id="beg0247c1401" n="0247c1401"/>已<anchor xml:id="end0247c1401"/> <lb ed="X" n="0247c15"/><lb ed="R001" n="0470b11"/>超度。是故，大慧，诸修行者，应当亲近最勝知识。</p> <lb ed="X" n="0247c16"/><lb ed="R001" n="0470b12"/><p xml:id="pX01p0247c1601">〔魏译〕以其不知诸地相故，以不能知智慧方便 <lb ed="X" n="0247c17"/><lb ed="R001" n="0470b13"/>差别善决定故，以不能觉诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>集诸善根故， <lb ed="X" n="0247c18"/><lb ed="R001" n="0470b14"/>以不能知自心现境界分别戏论故，以不能入种 <lb ed="X" n="0247c19"/><lb ed="R001" n="0470b15"/>种稠林阿黎耶识窟故。大慧！依下中上如实修行 <lb ed="X" n="0247c20"/><lb ed="R001" n="0470b16"/>者，乃能分别见自心中虚妄见故，能于无量国土 <lb ed="X" n="0247c21"/><lb ed="R001" n="0470b17"/>为诸<persName>如来</persName>授位故，得无量自在力神通三昧故，依 <lb ed="X" n="0247c22"/><lb ed="R001" n="0470b18"/>善知识<persName>佛</persName>子眷属而能得见心意意识自心自体 <lb ed="X" n="0247c23"/><lb ed="R001" n="0471a01"/>境界故，分别生死大海以业爱无知以为因有故。 <lb ed="X" n="0247c24"/><lb ed="R001" n="0471a02"/>大慧！是故如实修行者，应推觅亲近善知识故。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0248a" n="0248a"/> <lb ed="X" n="0248a01"/><lb ed="R001" n="0471a03"/><p xml:id="pX01p0248a0101">〔唐译〕唯有修行如实行者，以智慧力了诸地相， <lb ed="X" n="0248a02"/><lb ed="R001" n="0471a04"/>善达句義，无边<persName>佛</persName>所廣集善根，不妄分别自心所 <lb ed="X" n="0248a03"/><lb ed="R001" n="0471a05"/>见，能知之耳。大慧！诸修行人宴处山林，上、中、下修， <lb ed="X" n="0248a04"/><lb ed="R001" n="0471a06"/>能见自心分别流注，得诸三昧自在力通，诸<persName>佛</persName>灌 <lb ed="X" n="0248a05"/><lb ed="R001" n="0471a07"/>顶，菩萨围绕，知心、意、意识所行境界，超爱、业、无明、 <lb ed="X" n="0248a06"/><lb ed="R001" n="0471a08"/>生死大海。是故，汝等应当亲近诸<persName>佛</persName>、菩萨，如实修 <lb ed="X" n="0248a07"/><lb ed="R001" n="0471a09"/>行大善知识。</p> <lb ed="X" n="0248a08"/><lb ed="R001" n="0471a10"/><p xml:id="pX01p0248a0801">尔时，<persName>世尊</persName>欲褈宣此義，而说偈言：譬如巨海浪，斯由 <lb ed="X" n="0248a09"/><lb ed="R001" n="0471a11"/>猛风起，洪波鼓冥壑，无有断绝时。藏识海常住，境界 <lb ed="X" n="0248a10"/><lb ed="R001" n="0471a12"/>风所动，种种诸识浪，腾跃而转生。靑赤种种色，珂乳 <lb ed="X" n="0248a11"/><lb ed="R001" n="0471a13"/>及石蜜，淡味众花果，日月与光明，非异非不异，海水 <lb ed="X" n="0248a12"/><lb ed="R001" n="0471a14"/>起波浪。七识亦如是，心俱和合生。</p> <lb ed="X" n="0248a13"/><lb ed="R001" n="0471a15"/><p xml:id="pX01p0248a1301">〔魏译〕尔时，<persName>世尊</persName>而说偈言：譬如巨海浪，斯由猛 <lb ed="X" n="0248a14"/><lb ed="R001" n="0471a16"/>风起，洪波鼓冥壑，无有断绝时。黎耶识亦尔，境界 <lb ed="X" n="0248a15"/><lb ed="R001" n="0471a17"/>风吹动，种种诸识浪，腾跃而转生。靑赤盐珂乳，味 <lb ed="X" n="0248a16"/><lb ed="R001" n="0471a18"/>及于石蜜，众花与果实，如日月光明。非异非不异， <lb ed="X" n="0248a17"/><lb ed="R001" n="0471b01"/>海水起波浪，七识亦如是，心俱和合生。</p> <lb ed="X" n="0248a18"/><lb ed="R001" n="0471b02"/><p xml:id="pX01p0248a1801">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>褈说偈言：譬如巨海浪，斯由猛 <lb ed="X" n="0248a19"/><lb ed="R001" n="0471b03"/>风起，洪波鼓冥壑，无有断绝时。藏识海常住，境界 <lb ed="X" n="0248a20"/><lb ed="R001" n="0471b04"/>风所动，种种诸识浪，腾跃而转生。靑赤等诸色，盐 <lb ed="X" n="0248a21"/><lb ed="R001" n="0471b05"/>贝乳石蜜，花果日月光，非异非不异。意等七种识， <lb ed="X" n="0248a22"/><lb ed="R001" n="0471b06"/>应知亦如是，如海洪波浪，心俱和合生。</p> <lb ed="X" n="0248a23"/><lb ed="R001" n="0471b07"/><p xml:id="pX01p0248a2301">譬如海水变，种种波浪转，七识亦如是，心俱和合生。 <lb ed="X" n="0248a24"/><lb ed="R001" n="0471b08"/>谓彼藏识处，种种诸识转，谓以彼意识，思惟诸相義。 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0248b" n="0248b"/> <lb ed="X" n="0248b01"/><lb ed="R001" n="0471b09"/>不壞相有八，无相亦无相，譬如海波浪，是则无差别。 <lb ed="X" n="0248b02"/><lb ed="R001" n="0471b10"/>诸识心如是，异亦不可得。</p> <lb ed="X" n="0248b03"/><lb ed="R001" n="0471b11"/><p xml:id="pX01p0248b0301">〔魏译〕譬如海水动，种种波浪转，黎耶识亦尔，种 <lb ed="X" n="0248b04"/><lb ed="R001" n="0471b12"/>种诸识生。心意及意识，为诸相故说，诸识无别相， <lb ed="X" n="0248b05"/><lb ed="R001" n="0471b13"/>非见所见相。譬如海水波，是则无差别，诸识心如 <lb ed="X" n="0248b06"/><lb ed="R001" n="0471b14"/>是，异亦不可得。</p> <lb ed="X" n="0248b07"/><lb ed="R001" n="0471b15"/><p xml:id="pX01p0248b0701">〔唐译〕譬如海水动，种种波浪转，藏识亦如是，种 <lb ed="X" n="0248b08"/><lb ed="R001" n="0471b16"/>种诸识生。心意及意识，为识相故说，八识无别相， <lb ed="X" n="0248b09"/><lb ed="R001" n="0471b17"/>无能相所相。譬如海波浪，是则无差别，诸识心如 <lb ed="X" n="0248b10"/><lb ed="R001" n="0471b18"/>是，异亦不可得。</p> <lb ed="X" n="0248b11"/><lb ed="R001" n="0472a01"/><p xml:id="pX01p0248b1101">心名採集业，意名廣採集，诸识识所识，现等境说五。</p> <lb ed="X" n="0248b12"/><lb ed="R001" n="0472a02"/><p xml:id="pX01p0248b1201">〔魏译〕心能集诸业，意能观集境，识能了所识，五 <lb ed="X" n="0248b13"/><lb ed="R001" n="0472a03"/>识现分别。</p> <lb ed="X" n="0248b14"/><lb ed="R001" n="0472a04"/><p xml:id="pX01p0248b1401">〔唐译〕心能积集业，意能廣积集，了别故名识，对 <lb ed="X" n="0248b15"/><lb ed="R001" n="0472a05"/>现境说五。</p> <lb ed="X" n="0248b16"/><lb ed="R001" n="0472a06"/><p xml:id="pX01p0248b1601">尔时，大慧菩萨以偈问曰：靑赤诸色像，众生发诸识， <lb ed="X" n="0248b17"/><lb ed="R001" n="0472a07"/>如浪种种法，云何唯愿说？</p> <lb ed="X" n="0248b18"/><lb ed="R001" n="0472a08"/><p xml:id="pX01p0248b1801">〔魏译〕尔时，圣者大慧菩萨摩诃萨以偈问<persName>佛</persName>：靑 <lb ed="X" n="0248b19"/><lb ed="R001" n="0472a09"/>赤诸色像，自识如是见，水波相对法，何故如是说？</p> <lb ed="X" n="0248b20"/><lb ed="R001" n="0472a10"/><p xml:id="pX01p0248b2001">〔唐译〕尔时，大慧菩萨摩诃萨以颂问曰：靑赤诸 <lb ed="X" n="0248b21"/><lb ed="R001" n="0472a11"/>色像，众生识显现，如浪种种法，云何愿<persName>佛</persName>说？</p> <lb ed="X" n="0248b22"/><lb ed="R001" n="0472a12"/><p xml:id="pX01p0248b2201">尔时，<persName>世尊</persName>以偈答曰：靑赤诸杂色，波浪悉无有，採集 <lb ed="X" n="0248b23"/><lb ed="R001" n="0472a13"/>业说心，开悟诸凡夫。</p> <lb ed="X" n="0248b24"/><lb ed="R001" n="0472a14"/><p xml:id="pX01p0248b2401">〔魏译〕尔时，<persName>世尊</persName>以偈答曰：靑赤诸杂色，波中悉 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0248c" n="0248c"/> <lb ed="X" n="0248c01"/><lb ed="R001" n="0472a15"/>皆无，说转识心中，为凡夫相说。</p> <lb ed="X" n="0248c02"/><lb ed="R001" n="0472a16"/><p xml:id="pX01p0248c0201">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>以颂答曰：靑赤诸色像，浪中不 <lb ed="X" n="0248c03"/><lb ed="R001" n="0472a17"/>可得，言心起众相，开悟诸凡夫。</p> <lb ed="X" n="0248c04"/><lb ed="R001" n="0472a18"/><p xml:id="pX01p0248c0401">彼业悉无有，自心所摄離，所摄无所摄，与彼波浪同。</p> <lb ed="X" n="0248c05"/><lb ed="R001" n="0472b01"/><p xml:id="pX01p0248c0501">〔魏译〕彼业悉皆无，自心離可取，可取及能取，与 <lb ed="X" n="0248c06"/><lb ed="R001" n="0472b02"/>彼波浪同。</p> <lb ed="X" n="0248c07"/><lb ed="R001" n="0472b03"/><p xml:id="pX01p0248c0701">〔唐译〕而彼本无起，自心所取離，能取及所取，与 <lb ed="X" n="0248c08"/><lb ed="R001" n="0472b04"/>彼波浪同。</p> <lb ed="X" n="0248c09"/><lb ed="R001" n="0472b05"/><p xml:id="pX01p0248c0901">受用建立身，是众生现识，于彼现诸业，譬如水波浪。</p> <lb ed="X" n="0248c10"/><lb ed="R001" n="0472b06"/><p xml:id="pX01p0248c1001">〔魏译〕身资生住持，众生唯识见，是故现转识，水 <lb ed="X" n="0248c11"/><lb ed="R001" n="0472b07"/>波浪相似。</p> <lb ed="X" n="0248c12"/><lb ed="R001" n="0472b08"/><p xml:id="pX01p0248c1201">〔唐译〕身资财安住，众生识所现，是故见此起，与 <lb ed="X" n="0248c13"/><lb ed="R001" n="0472b09"/>浪无差别。</p> <lb ed="X" n="0248c14"/><lb ed="R001" n="0472b10"/><p xml:id="pX01p0248c1401">尔时，大慧菩萨复说偈言：大海波浪性，鼓跃可分别， <lb ed="X" n="0248c15"/><lb ed="R001" n="0472b11"/>藏与业如是，何故不觉知？</p> <lb ed="X" n="0248c16"/><lb ed="R001" n="0472b12"/><p xml:id="pX01p0248c1601">〔魏译：〕大海波浪动，鼓跃可分别，阿黎耶识转，何 <lb ed="X" n="0248c17"/><lb ed="R001" n="0472b13"/>故不觉知？</p> <lb ed="X" n="0248c18"/><lb ed="R001" n="0472b14"/><p xml:id="pX01p0248c1801">〔唐译〕尔时，大慧复说颂言：大海波浪性，鼓跃可 <lb ed="X" n="0248c19"/><lb ed="R001" n="0472b15"/>分别，藏识如是起，何故不觉知？</p> <lb ed="X" n="0248c20"/><lb ed="R001" n="0472b16"/><p xml:id="pX01p0248c2001">尔时，<persName>世尊</persName>以偈答曰：凡夫无智慧，藏识如巨海，业相 <lb ed="X" n="0248c21"/><lb ed="R001" n="0472b17"/>犹波浪，依彼譬类通。</p> <lb ed="X" n="0248c22"/><lb ed="R001" n="0472b18"/><p xml:id="pX01p0248c2201">〔魏译〕凡夫无智慧，黎耶识如海，波浪转对法，是 <lb ed="X" n="0248c23"/><lb ed="R001" n="0473a01"/>故譬喩说。</p> <lb ed="X" n="0248c24"/><lb ed="R001" n="0473a02"/><p xml:id="pX01p0248c2401">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>以颂答曰：阿赖耶如海，转识同 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0249a" n="0249a"/> <lb ed="X" n="0249a01"/><lb ed="R001" n="0473a03"/>波浪，为凡夫无智，譬喩廣开演。</p> <lb ed="X" n="0249a02"/><lb ed="R001" n="0473a04"/><p xml:id="pX01p0249a0201">尔时，大慧菩萨复说偈言：日出光等照，下中上众生， <lb ed="X" n="0249a03"/><lb ed="R001" n="0473a05"/><persName>如来</persName>照世间，为愚说真实。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249a0301" n="0249a0301"/><anchor xml:id="beg0249a0301" n="0249a0301"/>已<anchor xml:id="end0249a0301"/>分部诸法，何故不说实？</p> <lb ed="X" n="0249a04"/><lb ed="R001" n="0473a06"/><p xml:id="pX01p0249a0401">〔魏译〕尔时，圣者大慧菩萨摩诃萨复说偈言：日 <lb ed="X" n="0249a05"/><lb ed="R001" n="0473a07"/>出光等照，下中上众生，<persName>如来</persName>出世间，为凡夫说实。 <lb ed="X" n="0249a06"/><lb ed="R001" n="0473a08"/><persName>佛</persName>得究竟法，何故不说实？</p> <lb ed="X" n="0249a07"/><lb ed="R001" n="0473a09"/><p xml:id="pX01p0249a0701">〔唐译〕尔时，大慧复说颂言：譬如日光出，上下等 <lb ed="X" n="0249a08"/><lb ed="R001" n="0473a10"/>皆照，世间灯亦然，应为愚说实。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249a0801" n="0249a0801"/><anchor xml:id="beg0249a0801" n="0249a0801"/>已<anchor xml:id="end0249a0801"/>能开示法，何不 <lb ed="X" n="0249a09"/><lb ed="R001" n="0473a11"/>显真实？</p> <lb ed="X" n="0249a10"/><lb ed="R001" n="0473a12"/><p xml:id="pX01p0249a1001">尔时，<persName>世尊</persName>以偈答曰：若说真实者，彼心无真实。譬如 <lb ed="X" n="0249a11"/><lb ed="R001" n="0473a13"/>海波浪，镜中像及梦，一切俱时现，心境界亦然。</p> <lb ed="X" n="0249a12"/><lb ed="R001" n="0473a14"/><p xml:id="pX01p0249a1201">〔魏译〕尔时，<persName>世尊</persName>以偈答曰：若说真实者，彼心无 <lb ed="X" n="0249a13"/><lb ed="R001" n="0473a15"/>真实，譬如海波浪，镜中像及梦，俱时而得现，心境 <lb ed="X" n="0249a14"/><lb ed="R001" n="0473a16"/>界亦然。</p> <lb ed="X" n="0249a15"/><lb ed="R001" n="0473a17"/><p xml:id="pX01p0249a1501">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>以颂答曰：若说真实者，彼心无 <lb ed="X" n="0249a16"/><lb ed="R001" n="0473a18"/>真实，譬如海波浪，镜中像及梦，俱时而显现，心境 <lb ed="X" n="0249a17"/><lb ed="R001" n="0473b01"/>界亦然。</p> <lb ed="X" n="0249a18"/><lb ed="R001" n="0473b02"/><p xml:id="pX01p0249a1801">境界不具故，次第业转生。识者识所识，意者意谓然， <lb ed="X" n="0249a19"/><lb ed="R001" n="0473b03"/>五则以显现，无有定次第。</p> <lb ed="X" n="0249a20"/><lb ed="R001" n="0473b04"/><p xml:id="pX01p0249a2001">〔魏译〕：境界不具故，是故次第现，识者识所识，意 <lb ed="X" n="0249a21"/><lb ed="R001" n="0473b05"/>者然不然。五则以现见，定中无如是。</p> <lb ed="X" n="0249a22"/><lb ed="R001" n="0473b06"/><p xml:id="pX01p0249a2201">〔唐译〕境界不具故，次第而转生，识以能了知，意 <lb ed="X" n="0249a23"/><lb ed="R001" n="0473b07"/>复意谓然。五识了现境，无有定次第。</p> <lb ed="X" n="0249a24"/><lb ed="R001" n="0473b08"/><p xml:id="pX01p0249a2401">譬如工画师，及与画弟子，布彩图众形，我说亦如是。 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0249b" n="0249b"/> <lb ed="X" n="0249b01"/><lb ed="R001" n="0473b09"/>彩色本无文，非笔亦非素，为悦众生故，绮错绘众像。</p> <lb ed="X" n="0249b02"/><lb ed="R001" n="0473b10"/><p xml:id="pX01p0249b0201">〔魏译〕譬如巧画师，及画师弟子，布彩图众像，我 <lb ed="X" n="0249b03"/><lb ed="R001" n="0473b11"/>说法亦尔。彩色本无文，非笔亦非器，为众生说故， <lb ed="X" n="0249b04"/><lb ed="R001" n="0473b12"/>绮错画众像。</p> <lb ed="X" n="0249b05"/><lb ed="R001" n="0473b13"/><p xml:id="pX01p0249b0501">〔唐译〕譬如工画师，及画师弟子，布彩图众像，我 <lb ed="X" n="0249b06"/><lb ed="R001" n="0473b14"/>说亦如是。彩色中无文，非笔亦非素，为悦众生故， <lb ed="X" n="0249b07"/><lb ed="R001" n="0473b15"/>绮焕成众像。</p> <lb ed="X" n="0249b08"/><lb ed="R001" n="0473b16"/><p xml:id="pX01p0249b0801">言说别施行，真实離名字，分别应初业，修行示真实。 <lb ed="X" n="0249b09"/><lb ed="R001" n="0473b17"/>真实自悟处，觉想所觉離，此为<persName>佛</persName>子说。</p> <lb ed="X" n="0249b10"/><lb ed="R001" n="0473b18"/><p xml:id="pX01p0249b1001">〔魏译〕言说離真实，真实離名字，我得真实处，如 <lb ed="X" n="0249b11"/><lb ed="R001" n="0474a01"/>实内身知，離觉所觉相，解如实为说，此为<persName>佛</persName>子说。</p> <lb ed="X" n="0249b12"/><lb ed="R001" n="0474a02"/><p xml:id="pX01p0249b1201">〔唐译〕言说则变异，真实離文字，我所住实法，为 <lb ed="X" n="0249b13"/><lb ed="R001" n="0474a03"/>诸修行说。真实自证处，能所分别離，此为<persName>佛</persName>子说。</p> <lb ed="X" n="0249b14"/><lb ed="R001" n="0474a04"/><p xml:id="pX01p0249b1401">愚者廣分别，种种皆如幻，虽见无真实。如是种种说， <lb ed="X" n="0249b15"/><lb ed="R001" n="0474a05"/>随事别施设，所说非所应，于彼为非说。</p> <lb ed="X" n="0249b16"/><lb ed="R001" n="0474a06"/><p xml:id="pX01p0249b1601">〔魏译〕愚者异分别，种种皆如幻，唯见非真实。如 <lb ed="X" n="0249b17"/><lb ed="R001" n="0474a07"/>是种种说，随事实不实，为此人故说，于彼为非说。</p> <lb ed="X" n="0249b18"/><lb ed="R001" n="0474a08"/><p xml:id="pX01p0249b1801">〔唐译〕愚夫别开演，种种皆如幻，所见不可得。如 <lb ed="X" n="0249b19"/><lb ed="R001" n="0474a09"/>是种种说，随事而变异，所说非所应，于彼为非说。</p> <lb ed="X" n="0249b20"/><lb ed="R001" n="0474a10"/><p xml:id="pX01p0249b2001">彼彼诸病人，良医随处方，<persName>如来</persName>为众生，随心应量说。 <lb ed="X" n="0249b21"/><lb ed="R001" n="0474a11"/>妄想非境界，声闻亦非分，哀愍者所说，自觉之境界。</p> <lb ed="X" n="0249b22"/><lb ed="R001" n="0474a12"/><p xml:id="pX01p0249b2201">〔魏译〕彼彼诸病人，良医随处药，<persName>如来</persName>为众生，唯 <lb ed="X" n="0249b23"/><lb ed="R001" n="0474a13"/>心应器说。妄想非境界，声闻亦非分，诸<persName>如来</persName><persName>世尊</persName>， <lb ed="X" n="0249b24"/><lb ed="R001" n="0474a14"/>自觉境界说。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0249c" n="0249c"/> <lb ed="X" n="0249c01"/><lb ed="R001" n="0474a15"/><p xml:id="pX01p0249c0101">〔唐译〕譬如众病人，良医随授药，<persName>如来</persName>为众生，随 <lb ed="X" n="0249c02"/><lb ed="R001" n="0474a16"/>心应量说。外道非境界，声闻亦复然，世间依怙者， <lb ed="X" n="0249c03"/><lb ed="R001" n="0474a17"/>证智所行处。</p> <lb ed="X" n="0249c04"/><lb ed="R001" n="0474a18"/><p xml:id="pX01p0249c0401">复次，大慧！若菩萨摩诃萨欲知自心现量摄受及摄 <lb ed="X" n="0249c05"/><lb ed="R001" n="0474b01"/>受者妄想境界，当離群聚习俗睡眠，初中後夜常自 <lb ed="X" n="0249c06"/><lb ed="R001" n="0474b02"/>觉悟修行方便，当離恶见经论言说及诸声闻缘觉 <lb ed="X" n="0249c07"/><lb ed="R001" n="0474b03"/>乘相，当通达自心现妄想之相。</p> <lb ed="X" n="0249c08"/><lb ed="R001" n="0474b04"/><p xml:id="pX01p0249c0801">〔魏译〕复次，大慧！若菩萨摩诃萨，欲知自心離虚 <lb ed="X" n="0249c09"/><lb ed="R001" n="0474b05"/>妄分别能取、可取境界相者，当離愦闹，離睡眠盖， <lb ed="X" n="0249c10"/><lb ed="R001" n="0474b06"/>初夜、後夜常自觉悟，修行方便，離诸外道一切戏 <lb ed="X" n="0249c11"/><lb ed="R001" n="0474b07"/>论，離声闻、缘觉乘相，当通达自心现见虚妄分别 <lb ed="X" n="0249c12"/><lb ed="R001" n="0474b08"/>之相。</p> <lb ed="X" n="0249c13"/><lb ed="R001" n="0474b09"/><p xml:id="pX01p0249c1301">〔唐译〕复次，大慧！菩萨摩诃萨若欲了知能取、所 <lb ed="X" n="0249c14"/><lb ed="R001" n="0474b10"/>取分别境界，皆是自心之所现者，当離愦闹、昏滞、 <lb ed="X" n="0249c15"/><lb ed="R001" n="0474b11"/>睡眠，初、中、後夜勤加修习，远離曾闻外道邪论及 <lb ed="X" n="0249c16"/><lb ed="R001" n="0474b12"/>二乘法，通达自心分别之相。</p> <lb ed="X" n="0249c17"/><lb ed="R001" n="0474b13"/><p xml:id="pX01p0249c1701">复次，大慧！菩萨摩诃萨建立智慧相住<anchor xml:id="nkr_note_add_0249c1701" n="0249c1701"/><anchor xml:id="beg0249c1701" n="0249c1701"/>已<anchor xml:id="end0249c1701"/>，于上圣智 <lb ed="X" n="0249c18"/><lb ed="R001" n="0474b14"/>三相当勤修学。何等为圣智三相当勤修学？所谓无 <lb ed="X" n="0249c19"/><lb ed="R001" n="0474b15"/>所有相、一切诸<persName>佛</persName>自愿处相、自觉圣智究竟之相。修 <lb ed="X" n="0249c20"/><lb ed="R001" n="0474b16"/>行得此<anchor xml:id="nkr_note_add_0249c2001" n="0249c2001"/><anchor xml:id="beg0249c2001" n="0249c2001"/>已<anchor xml:id="end0249c2001"/>，能捨跛驴心智慧相，得最勝子第八之地， <lb ed="X" n="0249c21"/><lb ed="R001" n="0474b17"/>则于彼上三相修生。大慧！无所有相者，谓声闻缘觉 <lb ed="X" n="0249c22"/><lb ed="R001" n="0474b18"/>及外道相，彼修习生。大慧！自愿处相者，谓诸先<persName>佛</persName>自 <lb ed="X" n="0249c23"/><lb ed="R001" n="0475a01"/>愿处修生。大慧！自觉圣智究竟相者，一切法相无所 <lb ed="X" n="0249c24"/><lb ed="R001" n="0475a02"/>计著，得如幻三昧身，诸<persName>佛</persName>地处进趣行生。大慧！是名 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0250a" n="0250a"/> <lb ed="X" n="0250a01"/><lb ed="R001" n="0475a03"/>圣智三相。若成就此圣智三相者，能到自觉圣智究 <lb ed="X" n="0250a02"/><lb ed="R001" n="0475a04"/>竟境界。是故，大慧！圣智三相当勤修学。</p> <lb ed="X" n="0250a03"/><lb ed="R001" n="0475a05"/><p xml:id="pX01p0250a0301">〔魏译〕复次，大慧！菩萨摩诃萨建立住持智慧心 <lb ed="X" n="0250a04"/><lb ed="R001" n="0475a06"/>相者，于上圣智三相当勤修学。大慧！何等为上圣 <lb ed="X" n="0250a05"/><lb ed="R001" n="0475a07"/>智三相？所谓无所有相、一切诸<persName>佛</persName>自愿住持相、内 <lb ed="X" n="0250a06"/><lb ed="R001" n="0475a08"/>身圣智自觉知相。修行此<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a0601" n="0250a0601"/><anchor xml:id="beg0250a0601" n="0250a0601"/>已<anchor xml:id="end0250a0601"/>，能捨跛驴智慧之相， <lb ed="X" n="0250a07"/><lb ed="R001" n="0475a09"/>得勝子第八地三相修行。大慧！何者无所有相？谓 <lb ed="X" n="0250a08"/><lb ed="R001" n="0475a10"/>观声闻、缘觉、外道相。大慧！何者一切诸<persName>佛</persName>自愿住 <lb ed="X" n="0250a09"/><lb ed="R001" n="0475a11"/>持相？谓诸<persName>佛</persName>本自作愿住持诸法。大慧！何者内身 <lb ed="X" n="0250a10"/><lb ed="R001" n="0475a12"/>圣智自觉知相？一切法相无所执著，得如幻三昧 <lb ed="X" n="0250a11"/><lb ed="R001" n="0475a13"/>身，诸<persName>佛</persName>地处进趣修行。大慧！是名上圣智三相。若 <lb ed="X" n="0250a12"/><lb ed="R001" n="0475a14"/>成就此三相者，能到自觉圣智境界。是故，大慧！诸 <lb ed="X" n="0250a13"/><lb ed="R001" n="0475a15"/>菩萨摩诃萨求上圣智三相者，当如是学。</p> <lb ed="X" n="0250a14"/><lb ed="R001" n="0475a16"/><p xml:id="pX01p0250a1401">〔唐译〕复次，大慧！菩萨摩诃萨住智慧心所住相 <lb ed="X" n="0250a15"/><lb ed="R001" n="0475a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0250a1501" n="0250a1501"/><anchor xml:id="beg0250a1501" n="0250a1501"/>已<anchor xml:id="end0250a1501"/>，于上圣智三相当勤修学。何者为三？所谓：无影 <lb ed="X" n="0250a16"/><lb ed="R001" n="0475a18"/>像相；一切诸<persName>佛</persName>愿持相；自证圣智所趣相。谓修行 <lb ed="X" n="0250a17"/><lb ed="R001" n="0475b01"/>者获此相<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a1701" n="0250a1701"/><anchor xml:id="beg0250a1701" n="0250a1701"/>已<anchor xml:id="end0250a1701"/>，即捨跛驴智慧心相，入菩萨第八地， <lb ed="X" n="0250a18"/><lb ed="R001" n="0475b02"/>于此三相修行不捨。大慧！无影像相者，谓由惯习 <lb ed="X" n="0250a19"/><lb ed="R001" n="0475b03"/>一切二乘外道相故而得生起；一切诸<persName>佛</persName>愿持相 <lb ed="X" n="0250a20"/><lb ed="R001" n="0475b04"/>者，谓由诸<persName>佛</persName>自本愿力所加持故而得生起；自证 <lb ed="X" n="0250a21"/><lb ed="R001" n="0475b05"/>圣智所趣相者，谓由不取一切法相，成就如幻诸 <lb ed="X" n="0250a22"/><lb ed="R001" n="0475b06"/>三昧身，趣<persName>佛</persName>地智故而得生起。大慧！是名上圣智 <lb ed="X" n="0250a23"/><lb ed="R001" n="0475b07"/>三种相。若得此相，即到自证圣智所行之处，汝及 <lb ed="X" n="0250a24"/><lb ed="R001" n="0475b08"/>诸菩萨摩诃萨应勤修学。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0250b" n="0250b"/> <lb ed="X" n="0250b01"/><lb ed="R001" n="0475b10"/><cb:juan fun="close" n="1a"><cb:jhead>楞伽阿<g ref="#CB02494">跋</g>多罗宝经会译卷第一之上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0250b02"/> <lb ed="X" n="0250b03"/> <lb ed="X" n="0250b04"/> <lb ed="X" n="0250b05"/><lb ed="R001" n="0475b12"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">第一之下</cb:mulu><cb:jhead>楞伽阿<g ref="#CB02494">跋</g>多罗宝经会译卷第一之下</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0250b06"/><lb ed="R001" n="0475b13"/><byline cb:type="other">明临济正宗中都沙门员珂会译</byline> <lb ed="X" n="0250b07"/><lb ed="R001" n="0475b14"/><p cb:type="head1" xml:id="pX01p0250b0701">一切<persName>佛</persName>语心品第一之下</p> <lb ed="X" n="0250b08"/><lb ed="R001" n="0475b15"/><p xml:id="pX01p0250b0801">尔时，大慧菩萨摩诃萨知大菩萨众心之所念，名圣 <lb ed="X" n="0250b09"/><lb ed="R001" n="0475b16"/>智事分别自性经，承一切<persName>佛</persName>威神之力而白<persName>佛</persName>言：世 <lb ed="X" n="0250b10"/><lb ed="R001" n="0475b17"/>尊！唯愿为说圣智事分别自性经百八句分别所依。</p> <lb ed="X" n="0250b11"/><lb ed="R001" n="0475b18"/><p xml:id="pX01p0250b1101">〔魏译〕尔时，圣者大慧菩萨知诸大菩萨摩诃萨 <lb ed="X" n="0250b12"/><lb ed="R001" n="0476a01"/>心之所念，承<persName>佛</persName><persName>如来</persName>住持之力，问于<persName>如来</persName>名圣智 <lb ed="X" n="0250b13"/><lb ed="R001" n="0476a02"/>行分别法门体：<persName>世尊</persName>！愿为我说名圣智行分别法 <lb ed="X" n="0250b14"/><lb ed="R001" n="0476a03"/>门体，依百八句分别说。</p> <lb ed="X" n="0250b15"/><lb ed="R001" n="0476a04"/><p xml:id="pX01p0250b1501">〔唐译〕尔时大慧菩萨摩诃萨，知诸菩萨心之所 <lb ed="X" n="0250b16"/><lb ed="R001" n="0476a05"/>念，承一切<persName>佛</persName>威神之力，白<persName>佛</persName>言：唯愿为说百八句 <lb ed="X" n="0250b17"/><lb ed="R001" n="0476a06"/>差别所依圣智事自性法门。</p> <lb ed="X" n="0250b18"/><lb ed="R001" n="0476a07"/><p xml:id="pX01p0250b1801"><persName>如来</persName>、<persName>应供</persName>、<persName>等正觉</persName>依此分别，说菩萨摩诃萨入自相、 <lb ed="X" n="0250b19"/><lb ed="R001" n="0476a08"/>共相、妄想自性。以分别说妄想自性故，则能善知周 <lb ed="X" n="0250b20"/><lb ed="R001" n="0476a09"/>遍观察人、法无我，净除妄想，照明诸地，超越一切声 <lb ed="X" n="0250b21"/><lb ed="R001" n="0476a10"/>闻、缘觉及诸外道诸禅定乐，观察<persName>如来</persName>不可思议所 <lb ed="X" n="0250b22"/><lb ed="R001" n="0476a11"/>行境界，毕定捨離五法自性。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>法身智慧善 <lb ed="X" n="0250b23"/><lb ed="R001" n="0476a12"/>自莊严，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250001" n="0250001"/>起幻境界，陞一切<persName>佛</persName>刹<name role="" type="person">兜率天</name>宫乃至色究 <lb ed="X" n="0250b24"/><lb ed="R001" n="0476a13"/>竟天宫，逮得<persName>如来</persName>常住法身。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0250c" n="0250c"/> <lb ed="X" n="0250c01"/><lb ed="R001" n="0476a14"/><p xml:id="pX01p0250c0101">〔魏译〕<persName>如来</persName>、应、<persName>正遍知</persName>依此百八句为诸菩萨摩 <lb ed="X" n="0250c02"/><lb ed="R001" n="0476a15"/>诃萨分别说自相、同相、妄想分别体、修行差别法。 <lb ed="X" n="0250c03"/><lb ed="R001" n="0476a16"/>诸菩萨善得此妄想分别自体、法行差别，能淸净 <lb ed="X" n="0250c04"/><lb ed="R001" n="0476a17"/>人无我、法无我，善解诸地，过诸声闻、辟支<persName>佛</persName>禅定 <lb ed="X" n="0250c05"/><lb ed="R001" n="0476a18"/>三摩<g ref="#CB02494">跋</g>提之乐，得诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>不可思议境界修行 <lb ed="X" n="0250c06"/><lb ed="R001" n="0476b01"/>故；得離五法自体相行，入诸<persName>佛</persName>法身体真实行故； <lb ed="X" n="0250c07"/><lb ed="R001" n="0476b02"/>得<persName>如来</persName>法身善决定处，如幻境界所成故；一切国 <lb ed="X" n="0250c08"/><lb ed="R001" n="0476b03"/>土从<name role="" type="person">兜率天</name>、阿迦尼咤处得<persName>如来</persName>身故。</p> <lb ed="X" n="0250c09"/><lb ed="R001" n="0476b04"/><p xml:id="pX01p0250c0901">〔唐译〕一切<persName>如来</persName>、应、正等觉，为诸菩萨摩诃萨堕 <lb ed="X" n="0250c10"/><lb ed="R001" n="0476b05"/>自共相者，说此妄计性差别義门。知此義<anchor xml:id="nkr_note_add_0250c1001" n="0250c1001"/><anchor xml:id="beg0250c1001" n="0250c1001"/>已<anchor xml:id="end0250c1001"/>，则能 <lb ed="X" n="0250c11"/><lb ed="R001" n="0476b06"/>净治二无我观，照明诸地，超越一切二乘外道三 <lb ed="X" n="0250c12"/><lb ed="R001" n="0476b07"/>昧之乐，见诸<persName>如来</persName>不可思议所行境界，毕竟捨離 <lb ed="X" n="0250c13"/><lb ed="R001" n="0476b08"/>五法自性，以一切<persName>佛</persName>法身智慧而自莊严，入如幻 <lb ed="X" n="0250c14"/><lb ed="R001" n="0476b09"/>境，住一切刹兜率陀宫色究竟天，成<persName>如来</persName>身。</p> <lb ed="X" n="0250c15"/><lb ed="R001" n="0476b10"/><p xml:id="pX01p0250c1501"><persName>佛</persName>告大慧：有一种外道，作无所有妄想计著，觉知因 <lb ed="X" n="0250c16"/><lb ed="R001" n="0476b11"/>尽，兔无角想；如兔无角，一切法亦复如是。大慧，复有 <lb ed="X" n="0250c17"/><lb ed="R001" n="0476b12"/>馀外道，见种求那极微陀罗骠，形处横法各各差别； <lb ed="X" n="0250c18"/><lb ed="R001" n="0476b13"/>见<anchor xml:id="nkr_note_add_0250c1801" n="0250c1801"/><anchor xml:id="beg0250c1801" n="0250c1801"/>已<anchor xml:id="end0250c1801"/>计著，无兔角横法，作牛有角想。</p> <lb ed="X" n="0250c19"/><lb ed="R001" n="0476b14"/><p xml:id="pX01p0250c1901">〔魏译〕<persName>佛</persName>告圣者大慧菩萨：有一种外道，邪见执 <lb ed="X" n="0250c20"/><lb ed="R001" n="0476b15"/>著空无所有，妄想分别智因有二：自体、无体，分别 <lb ed="X" n="0250c21"/><lb ed="R001" n="0476b16"/>兔角无；如兔角无，诸法亦无。大慧！复有馀外道，见 <lb ed="X" n="0250c22"/><lb ed="R001" n="0476b17"/>四大功德实有物；见各各有差别相，实无兔角；虚 <lb ed="X" n="0250c23"/><lb ed="R001" n="0476b18"/>妄执著妄想分别，实有牛角。</p> <lb ed="X" n="0250c24"/><lb ed="R001" n="0477a01"/><p xml:id="pX01p0250c2401">〔唐译〕<persName>佛</persName>言：大慧！有一类外道，见一切法随因而 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0251a" n="0251a"/> <lb ed="X" n="0251a01"/><lb ed="R001" n="0477a02"/>尽，生分别解，想兔无角，起于无见；如兔角无，一切 <lb ed="X" n="0251a02"/><lb ed="R001" n="0477a03"/>诸法悉亦如是。复有外道，见大种求那尘等诸物， <lb ed="X" n="0251a03"/><lb ed="R001" n="0477a04"/>形量分位各差别<anchor xml:id="nkr_note_add_0251a0301" n="0251a0301"/><anchor xml:id="beg0251a0301" n="0251a0301"/>已<anchor xml:id="end0251a0301"/>，执兔无角，于此而生牛有角 <lb ed="X" n="0251a04"/><lb ed="R001" n="0477a05"/>想。</p> <lb ed="X" n="0251a05"/><lb ed="R001" n="0477a06"/><p xml:id="pX01p0251a0501">大慧，彼堕二见不解心量，自心境界妄想增长，身受 <lb ed="X" n="0251a06"/><lb ed="R001" n="0477a07"/>用建立妄想<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251001" n="0251001"/>根量。大慧，一切法性亦复如是，離有无 <lb ed="X" n="0251a07"/><lb ed="R001" n="0477a08"/>不应作想。大慧，若复離有无而作兔无角想，是名邪 <lb ed="X" n="0251a08"/><lb ed="R001" n="0477a09"/>想；彼因待观故，兔无角不应作想，乃至微尘分别事 <lb ed="X" n="0251a09"/><lb ed="R001" n="0477a10"/>性悉不可得。大慧，圣境界離，不应作牛有角想。</p> <lb ed="X" n="0251a10"/><lb ed="R001" n="0477a11"/><p xml:id="pX01p0251a1001">〔魏译〕大慧！彼诸外道堕于二见，不知唯心，妄想 <lb ed="X" n="0251a11"/><lb ed="R001" n="0477a12"/>分别增长自心界。大慧！如身资生器世间等，唯是 <lb ed="X" n="0251a12"/><lb ed="R001" n="0477a13"/>心分别，不得分别兔角離于有无。大慧！不得分别 <lb ed="X" n="0251a13"/><lb ed="R001" n="0477a14"/>一切诸法離于有无。大慧！若有人離于有无，作如 <lb ed="X" n="0251a14"/><lb ed="R001" n="0477a15"/>是言：无有有兔角分别，不得分别无有有兔角。彼 <lb ed="X" n="0251a15"/><lb ed="R001" n="0477a16"/>人见相待因，不得分别无兔角。何以故？大慧！乃至 <lb ed="X" n="0251a16"/><lb ed="R001" n="0477a17"/>观察微细微尘不见实事，離圣人智境界，不得分 <lb ed="X" n="0251a17"/><lb ed="R001" n="0477a18"/>别有牛角。</p> <lb ed="X" n="0251a18"/><lb ed="R001" n="0477b01"/><p xml:id="pX01p0251a1801">〔唐译〕大慧！彼堕二见不了唯心，但于自心增长 <lb ed="X" n="0251a19"/><lb ed="R001" n="0477b02"/>分别。大慧！身及资生器世间等，一切皆唯分别所 <lb ed="X" n="0251a20"/><lb ed="R001" n="0477b03"/>现。大慧！应知兔角離于有无，诸法悉然，勿生分别。 <lb ed="X" n="0251a21"/><lb ed="R001" n="0477b04"/>云何兔角離于有无？互因待故，分<g ref="#CB00701">析</g>牛角乃至微 <lb ed="X" n="0251a22"/><lb ed="R001" n="0477b05"/>尘，求其体相终不可得。圣智所行远離彼见，是故 <lb ed="X" n="0251a23"/><lb ed="R001" n="0477b06"/>于此不应分别。</p> <lb ed="X" n="0251a24"/><lb ed="R001" n="0477b07"/><p xml:id="pX01p0251a2401">尔时，大慧菩萨摩诃萨白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>，得无妄想者，见 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0251b" n="0251b"/> <lb ed="X" n="0251b01"/><lb ed="R001" n="0477b08"/>不生相<anchor xml:id="nkr_note_add_0251b0101" n="0251b0101"/><anchor xml:id="beg0251b0101" n="0251b0101"/>已<anchor xml:id="end0251b0101"/>，随比思量观察，不生妄想言无耶？</p> <lb ed="X" n="0251b02"/><lb ed="R001" n="0477b09"/><p xml:id="pX01p0251b0201">〔魏译〕尔时，圣者大慧菩萨摩诃萨白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！ <lb ed="X" n="0251b03"/><lb ed="R001" n="0477b10"/>愚痴凡夫不见分别相而比智分别，彼人见无？</p> <lb ed="X" n="0251b04"/><lb ed="R001" n="0477b11"/><p xml:id="pX01p0251b0401">〔唐译〕尔时大慧菩萨摩诃萨复白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！彼 <lb ed="X" n="0251b05"/><lb ed="R001" n="0477b12"/>岂不以妄见起相，比度观待妄计无耶？</p> <lb ed="X" n="0251b06"/><lb ed="R001" n="0477b13"/><p xml:id="pX01p0251b0601"><persName>佛</persName>告大慧：非观察不生妄想言无。所以者何？妄想者， <lb ed="X" n="0251b07"/><lb ed="R001" n="0477b14"/>因彼生故，依彼角生妄想；以依角生妄想，是故言依 <lb ed="X" n="0251b08"/><lb ed="R001" n="0477b15"/>因故。離异、不异故，非观察不生妄想言无角。</p> <lb ed="X" n="0251b09"/><lb ed="R001" n="0477b16"/><p xml:id="pX01p0251b0901">〔魏译〕<persName>佛</persName>告圣者大慧菩萨：大慧！非观分别心，彼 <lb ed="X" n="0251b10"/><lb ed="R001" n="0477b17"/>人无相。何以故？因虚妄分别心，依角有分别心。大 <lb ed="X" n="0251b11"/><lb ed="R001" n="0477b18"/>慧！依止虚妄角有分别心，是故依依止。因離相待 <lb ed="X" n="0251b12"/><lb ed="R001" n="0478a01"/>法，非见法，彼无角。</p> <lb ed="X" n="0251b13"/><lb ed="R001" n="0478a02"/><p xml:id="pX01p0251b1301">〔唐译〕<persName>佛</persName>言：不以分别起，相待以言无。何以故？彼 <lb ed="X" n="0251b14"/><lb ed="R001" n="0478a03"/>以分别为生因故，以角分别为其所依，所依为因 <lb ed="X" n="0251b15"/><lb ed="R001" n="0478a04"/>離异不异，非由相待显兔角无。</p> <lb ed="X" n="0251b16"/><lb ed="R001" n="0478a05"/><p xml:id="pX01p0251b1601">大慧，若复妄想异角者，则不因角生；若不异者，则因 <lb ed="X" n="0251b17"/><lb ed="R001" n="0478a06"/>彼故，乃至微尘分析推求悉不可得；不异角故，彼亦 <lb ed="X" n="0251b18"/><lb ed="R001" n="0478a07"/>非性。二俱无性者，何法何故而言无耶？大慧，若无故 <lb ed="X" n="0251b19"/><lb ed="R001" n="0478a08"/>无角，观有故言兔无角者，不应作想。大慧，不正因故 <lb ed="X" n="0251b20"/><lb ed="R001" n="0478a09"/>而说有无，二俱不成。</p> <lb ed="X" n="0251b21"/><lb ed="R001" n="0478a10"/><p xml:id="pX01p0251b2101">〔魏译〕大慧！若離分别心更有分别，应離角有，非 <lb ed="X" n="0251b22"/><lb ed="R001" n="0478a11"/>因角有。大慧！若不離彼分别心，彼法乃至观察微 <lb ed="X" n="0251b23"/><lb ed="R001" n="0478a12"/>尘不见有实物。大慧！不離于心，彼法应无，以彼二 <lb ed="X" n="0251b24"/><lb ed="R001" n="0478a13"/>法有无不可得。若尔，见何等法有？何等法无？大慧！ <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0251c" n="0251c"/> <lb ed="X" n="0251c01"/><lb ed="R001" n="0478a14"/>若不如是见有无，不得分别有无。此義云何？见有 <lb ed="X" n="0251c02"/><lb ed="R001" n="0478a15"/>牛角，见无兔角，不得如是分别。大慧！以因不相似 <lb ed="X" n="0251c03"/><lb ed="R001" n="0478a16"/>故，有无義不成；以诸外道、凡夫、声闻说有无義，二 <lb ed="X" n="0251c04"/><lb ed="R001" n="0478a17"/>俱不成故。</p> <lb ed="X" n="0251c05"/><lb ed="R001" n="0478a18"/><p xml:id="pX01p0251c0501">〔唐译〕大慧！若此分别异兔角者，则非角因；若不 <lb ed="X" n="0251c06"/><lb ed="R001" n="0478b01"/>异者，因彼而起。大慧！分析牛角乃至极微，求不可 <lb ed="X" n="0251c07"/><lb ed="R001" n="0478b02"/>得异于有角。言无角者，如是分别决定非理。二俱 <lb ed="X" n="0251c08"/><lb ed="R001" n="0478b03"/>非有，谁待于谁？若相待不成，待于有故。言兔角无， <lb ed="X" n="0251c09"/><lb ed="R001" n="0478b04"/>不应分别不正因故。有无论者，执有执无，二俱不 <lb ed="X" n="0251c10"/><lb ed="R001" n="0478b05"/>成。</p> <lb ed="X" n="0251c11"/><lb ed="R001" n="0478b06"/><p xml:id="pX01p0251c1101">大慧，复有馀外道，见计著色空事形处横法，不能善 <lb ed="X" n="0251c12"/><lb ed="R001" n="0478b07"/>知虚空分齐，言色離虚空起分齐见妄想。</p> <lb ed="X" n="0251c13"/><lb ed="R001" n="0478b08"/><p xml:id="pX01p0251c1301">〔魏译〕大慧，复有馀外道，见色有因妄想执著形 <lb ed="X" n="0251c14"/><lb ed="R001" n="0478b09"/>相长短，见虚空无形相分齐，见诸色相异于虚空 <lb ed="X" n="0251c15"/><lb ed="R001" n="0478b10"/>有其分齐。</p> <lb ed="X" n="0251c16"/><lb ed="R001" n="0478b11"/><p xml:id="pX01p0251c1601">〔唐译〕大慧，复有外道，见色形状虚空分齐而生 <lb ed="X" n="0251c17"/><lb ed="R001" n="0478b12"/>执著，言色异虚空，起于分别。</p> <lb ed="X" n="0251c18"/><lb ed="R001" n="0478b13"/><p xml:id="pX01p0251c1801">大慧，虚空是色，随入色种。大慧，色是虚空，持所持处 <lb ed="X" n="0251c19"/><lb ed="R001" n="0478b14"/>所建立性，色空事分别当知。大慧，四大种生时自相 <lb ed="X" n="0251c20"/><lb ed="R001" n="0478b15"/>各别，亦不住虚空，非彼无虚空。</p> <lb ed="X" n="0251c21"/><lb ed="R001" n="0478b16"/><p xml:id="pX01p0251c2101">〔魏译〕大慧！虚空即是色，以色大入虚空故。大慧！ <lb ed="X" n="0251c22"/><lb ed="R001" n="0478b17"/>色即是虚空，依此法有彼法，依彼法有此法故；以 <lb ed="X" n="0251c23"/><lb ed="R001" n="0478b18"/>依色分别虚空，以虚空分别色故。大慧！四大种生， <lb ed="X" n="0251c24"/><lb ed="R001" n="0479a01"/>自相各别，不住虚空，而四大中非无虚空。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0252a" n="0252a"/> <lb ed="X" n="0252a01"/><lb ed="R001" n="0479a02"/><p xml:id="pX01p0252a0101">〔唐译〕大慧！虚空是色，随入色种。大慧！色是虚空 <lb ed="X" n="0252a02"/><lb ed="R001" n="0479a03"/>能持所持建立性故，色空分齐应如是知。大慧！大 <lb ed="X" n="0252a03"/><lb ed="R001" n="0479a04"/>种生时自相各别，不住虚空中，非彼无虚空。</p> <lb ed="X" n="0252a04"/><lb ed="R001" n="0479a05"/><p xml:id="pX01p0252a0401">如是，大慧！观牛有角故兔无角。大慧！又牛角者析为 <lb ed="X" n="0252a05"/><lb ed="R001" n="0479a06"/>微尘，又分别微尘刹那不住，彼何所观故而言无耶？ <lb ed="X" n="0252a06"/><lb ed="R001" n="0479a07"/>若言观馀物者，彼法亦然。</p> <lb ed="X" n="0252a07"/><lb ed="R001" n="0479a08"/><p xml:id="pX01p0252a0701">〔魏译〕大慧！兔角亦如是，因牛角有，言兔角无。大 <lb ed="X" n="0252a08"/><lb ed="R001" n="0479a09"/>慧！又，彼牛角析为微尘，分别微尘相不可得，见彼 <lb ed="X" n="0252a09"/><lb ed="R001" n="0479a10"/>何等何等法有，何等何等法无，而言有耶？无耶？若 <lb ed="X" n="0252a10"/><lb ed="R001" n="0479a11"/>如是观，馀法亦然。</p> <lb ed="X" n="0252a11"/><lb ed="R001" n="0479a12"/><p xml:id="pX01p0252a1101">〔唐译〕大慧！兔角亦尔，观待牛角言彼角无。大慧！ <lb ed="X" n="0252a12"/><lb ed="R001" n="0479a13"/>分析牛角乃至微尘，又析彼尘其相不现，彼何所 <lb ed="X" n="0252a13"/><lb ed="R001" n="0479a14"/>待而言无耶？若待馀物，彼亦如是。</p> <lb ed="X" n="0252a14"/><lb ed="R001" n="0479a15"/><p xml:id="pX01p0252a1401">尔时，<persName>世尊</persName>告大慧菩萨摩诃萨言：当離兔角、牛角、虚 <lb ed="X" n="0252a15"/><lb ed="R001" n="0479a16"/>空形色异见妄想。汝等诸菩萨摩诃萨，当思惟自心 <lb ed="X" n="0252a16"/><lb ed="R001" n="0479a17"/>现妄想，随入为一切刹土最勝子，以自心现方便而 <lb ed="X" n="0252a17"/><lb ed="R001" n="0479a18"/>教授之。</p> <lb ed="X" n="0252a18"/><lb ed="R001" n="0479b01"/><p xml:id="pX01p0252a1801">〔魏译〕尔时，<persName>佛</persName>告圣者大慧菩萨言：大慧！汝当应 <lb ed="X" n="0252a19"/><lb ed="R001" n="0479b02"/>離兔角、牛角、虚空色异妄想见等。大慧！汝亦应为 <lb ed="X" n="0252a20"/><lb ed="R001" n="0479b03"/>诸菩萨说離兔角等相。大慧！汝应当知自心所见 <lb ed="X" n="0252a21"/><lb ed="R001" n="0479b04"/>虚妄分别之相。大慧！汝当于诸<persName>佛</persName>国土中，为诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0252a22"/><lb ed="R001" n="0479b05"/>子说汝自心现见一切虚妄境界。</p> <lb ed="X" n="0252a23"/><lb ed="R001" n="0479b06"/><p xml:id="pX01p0252a2301">〔唐译〕大慧！汝应远離兔角、牛角、虚空及色所有 <lb ed="X" n="0252a24"/><lb ed="R001" n="0479b07"/>分别。汝及诸菩萨摩诃萨，应常观察自心所见分 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0252b" n="0252b"/> <lb ed="X" n="0252b01"/><lb ed="R001" n="0479b08"/>别之相，于一切国土，为诸<persName>佛</persName>子说观察自心修行 <lb ed="X" n="0252b02"/><lb ed="R001" n="0479b09"/>之法。</p> <lb ed="X" n="0252b03"/><lb ed="R001" n="0479b10"/><p xml:id="pX01p0252b0301">尔时，<persName>世尊</persName>欲褈宣此義，而说偈言：色等及心无，色等 <lb ed="X" n="0252b04"/><lb ed="R001" n="0479b11"/>长养心，身受用安立，识藏现众生。心意及与识，自性 <lb ed="X" n="0252b05"/><lb ed="R001" n="0479b12"/>法有五，无我二种净，廣说者所说。长短有无等，辗转 <lb ed="X" n="0252b06"/><lb ed="R001" n="0479b13"/>互相生，以无故成有，以有故成无。微尘分别事，不起 <lb ed="X" n="0252b07"/><lb ed="R001" n="0479b14"/>色妄想，心量安立处，恶见所不乐。觉想非境界，声闻 <lb ed="X" n="0252b08"/><lb ed="R001" n="0479b15"/>亦复然，救世之所说，自觉之境界。</p> <lb ed="X" n="0252b09"/><lb ed="R001" n="0479b16"/><p xml:id="pX01p0252b0901">〔魏译〕尔时，<persName>世尊</persName>褈说偈言：色于心中无，心依境 <lb ed="X" n="0252b10"/><lb ed="R001" n="0479b17"/>见有，内识众生见，身资生住处。心意与意识，自性 <lb ed="X" n="0252b11"/><lb ed="R001" n="0479b18"/>及五法，二种无我净，<persName>如来</persName>如是说。长短有无等，展 <lb ed="X" n="0252b12"/><lb ed="R001" n="0480a01"/>转互相生，以无故成有，以有故成无。分别微尘体， <lb ed="X" n="0252b13"/><lb ed="R001" n="0480a02"/>不起色妄想，但心安住处，恶见不能净。非妄智境 <lb ed="X" n="0252b14"/><lb ed="R001" n="0480a03"/>界，声闻亦不知，<persName>如来</persName>之所说，自觉之境界。</p> <lb ed="X" n="0252b15"/><lb ed="R001" n="0480a04"/><p xml:id="pX01p0252b1501">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>即说颂言：心所见无有，唯依心 <lb ed="X" n="0252b16"/><lb ed="R001" n="0480a05"/>故起，身资所住影，众生藏识现。心意及与识，自性 <lb ed="X" n="0252b17"/><lb ed="R001" n="0480a06"/>五种法，二无我淸净，诸导师演说。长短共观待，展 <lb ed="X" n="0252b18"/><lb ed="R001" n="0480a07"/>转互相生，因有故成无，因无故成有。微尘分析事， <lb ed="X" n="0252b19"/><lb ed="R001" n="0480a08"/>不起色分别，唯心所安立，恶见者不信。外道非行 <lb ed="X" n="0252b20"/><lb ed="R001" n="0480a09"/>处，声闻亦复然，救世之所说，自证之境界。</p> <lb ed="X" n="0252b21"/><lb ed="R001" n="0480a10"/><p xml:id="pX01p0252b2101">尔时大慧菩萨为净除自心现流故，复请<persName>如来</persName>白<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0252b22"/><lb ed="R001" n="0480a11"/>言：<persName>世尊</persName>！云何净除一切众生自心现流？为顿为渐耶？</p> <lb ed="X" n="0252b23"/><lb ed="R001" n="0480a12"/><p xml:id="pX01p0252b2301">〔魏译〕尔时，圣者大慧菩萨摩诃萨为净自心现 <lb ed="X" n="0252b24"/><lb ed="R001" n="0480a13"/>流，复请<persName>如来</persName>而作是言：<persName>世尊</persName>！云何净除自心现流？ <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0252c" n="0252c"/> <lb ed="X" n="0252c01"/><lb ed="R001" n="0480a14"/>为次第净？为一时耶？</p> <lb ed="X" n="0252c02"/><lb ed="R001" n="0480a15"/><p xml:id="pX01p0252c0201">〔唐译〕尔时，大慧菩萨摩诃萨为净自心现流故， <lb ed="X" n="0252c03"/><lb ed="R001" n="0480a16"/>而请<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！云何净诸众生自心现流？为渐次 <lb ed="X" n="0252c04"/><lb ed="R001" n="0480a17"/>净？为顿净耶？</p> <lb ed="X" n="0252c05"/><lb ed="R001" n="0480a18"/><p xml:id="pX01p0252c0501"><persName>佛</persName>告大慧：渐净非顿。如庵罗果渐熟非顿，<persName>如来</persName>净除 <lb ed="X" n="0252c06"/><lb ed="R001" n="0480b01"/>一切众生自心现流，亦复如是渐净非顿。譬如陶家 <lb ed="X" n="0252c07"/><lb ed="R001" n="0480b02"/>造作诸器渐成非顿，<persName>如来</persName>净除一切众生自心现流， <lb ed="X" n="0252c08"/><lb ed="R001" n="0480b03"/>亦复如是渐净非顿。譬如大地渐生万物非顿生也， <lb ed="X" n="0252c09"/><lb ed="R001" n="0480b04"/><persName>如来</persName>净除一切众生自心现流，亦复如是渐净非顿。 <lb ed="X" n="0252c10"/><lb ed="R001" n="0480b05"/>譬如人学音乐书画种种技術渐成非顿，<persName>如来</persName>净除 <lb ed="X" n="0252c11"/><lb ed="R001" n="0480b06"/>一切众生自心现流，亦复如是渐成非顿。譬如明镜 <lb ed="X" n="0252c12"/><lb ed="R001" n="0480b07"/>顿现一切无相色像，<persName>如来</persName>净除一切众生自心现流， <lb ed="X" n="0252c13"/><lb ed="R001" n="0480b08"/>亦复如是顿现无相无有所有淸净境界。如日月轮 <lb ed="X" n="0252c14"/><lb ed="R001" n="0480b09"/>顿照显示一切色像，<persName>如来</persName>为離自心现习气过患众 <lb ed="X" n="0252c15"/><lb ed="R001" n="0480b10"/>生，亦复如是顿为显示不思议智最勝境界。譬如藏 <lb ed="X" n="0252c16"/><lb ed="R001" n="0480b11"/>识顿分别知自心现及身安立受用境界，彼诸依<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0252c17"/><lb ed="R001" n="0480b12"/>亦复如是，顿熟众生所处境界，以修行者安处于彼 <lb ed="X" n="0252c18"/><lb ed="R001" n="0480b13"/>色究竟天。譬如法<persName>佛</persName>所作依<persName>佛</persName>光明照耀，自觉圣趣 <lb ed="X" n="0252c19"/><lb ed="R001" n="0480b14"/>亦复如是，彼于法相有性无性恶见妄想照令除灭。</p> <lb ed="X" n="0252c20"/><lb ed="R001" n="0480b15"/><p xml:id="pX01p0252c2001">〔魏译〕<persName>佛</persName>告圣者大慧菩萨摩诃萨言：大慧！净自 <lb ed="X" n="0252c21"/><lb ed="R001" n="0480b16"/>心现流，次第渐净非为一时。大慧！譬如庵摩罗果， <lb ed="X" n="0252c22"/><lb ed="R001" n="0480b17"/>渐次成熟非为一时。大慧！众生淸净自心现流亦 <lb ed="X" n="0252c23"/><lb ed="R001" n="0480b18"/>复如是，渐次淸净非为一时。譬如陶师造作诸器， <lb ed="X" n="0252c24"/><lb ed="R001" n="0481a01"/>渐次成就非为一时。大慧！诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>净诸众生自 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0253a" n="0253a"/> <lb ed="X" n="0253a01"/><lb ed="R001" n="0481a02"/>心现流亦复如是，渐次而净非一时净。大慧！譬如 <lb ed="X" n="0253a02"/><lb ed="R001" n="0481a03"/>大地生诸树林药草万物，渐次增长非一时成。大 <lb ed="X" n="0253a03"/><lb ed="R001" n="0481a04"/>慧！诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>净诸众生自心现流亦复如是，渐次 <lb ed="X" n="0253a04"/><lb ed="R001" n="0481a05"/>而净非一时净。大慧！譬如有人学诸音乐歌舞书 <lb ed="X" n="0253a05"/><lb ed="R001" n="0481a06"/>画种种技術，渐次而解非一时知。大慧！<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253001" n="0253001"/>诸<persName>如来</persName>净 <lb ed="X" n="0253a06"/><lb ed="R001" n="0481a07"/>诸众生自心现流亦复如是，渐次而净非一时净。 <lb ed="X" n="0253a07"/><lb ed="R001" n="0481a08"/>大慧！譬如明镜无分别心，一时俱现一切色像。如 <lb ed="X" n="0253a08"/><lb ed="R001" n="0481a09"/>来<persName>世尊</persName>亦复如是，无有分别净诸众生自心现流， <lb ed="X" n="0253a09"/><lb ed="R001" n="0481a10"/>一时淸净非渐次净，令住寂静无分别处。大慧！譬 <lb ed="X" n="0253a10"/><lb ed="R001" n="0481a11"/>如日月轮相光明，一时遍照一切色像非为前後。 <lb ed="X" n="0253a11"/><lb ed="R001" n="0481a12"/>大慧！<persName>如来</persName><persName>世尊</persName>亦复如是，为令众生远離自心烦 <lb ed="X" n="0253a12"/><lb ed="R001" n="0481a13"/>恼见熏习气过患，一时示现不思议智最勝境界。 <lb ed="X" n="0253a13"/><lb ed="R001" n="0481a14"/>大慧！譬如阿黎耶识分别现境，自身资生器世间 <lb ed="X" n="0253a14"/><lb ed="R001" n="0481a15"/>等，一时而知非是前後。大慧！报<persName>佛</persName><persName>如来</persName>亦复如是， <lb ed="X" n="0253a15"/><lb ed="R001" n="0481a16"/>一时成熟诸众生界，置究竟天净妙宫殿修行淸 <lb ed="X" n="0253a16"/><lb ed="R001" n="0481a17"/>净之处。大慧！譬如法<persName>佛</persName>报<persName>佛</persName>放诸光明，有应化<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0253a17"/><lb ed="R001" n="0481a18"/>照诸世间。大慧！内身圣行光明法体，照除世间有 <lb ed="X" n="0253a18"/><lb ed="R001" n="0481b01"/>无邪见亦复如是。</p> <lb ed="X" n="0253a19"/><lb ed="R001" n="0481b02"/><p xml:id="pX01p0253a1901">〔唐译〕<persName>佛</persName>言：大慧！渐净非顿。如庵罗果渐熟非顿， <lb ed="X" n="0253a20"/><lb ed="R001" n="0481b03"/>诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>净诸众生自心现流亦复如是，渐净非 <lb ed="X" n="0253a21"/><lb ed="R001" n="0481b04"/>顿。如陶师造器渐成非顿，诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>净诸众生自 <lb ed="X" n="0253a22"/><lb ed="R001" n="0481b05"/>心现流亦复如是，渐而非顿。譬如大地生诸草木 <lb ed="X" n="0253a23"/><lb ed="R001" n="0481b06"/>渐生非顿，诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>净诸众生自心现流亦复如 <lb ed="X" n="0253a24"/><lb ed="R001" n="0481b07"/>是，渐而非顿。大慧！譬如人学音乐书画种种技術 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0253b" n="0253b"/> <lb ed="X" n="0253b01"/><lb ed="R001" n="0481b08"/>渐成非顿，诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>净诸众生自心现流亦复如 <lb ed="X" n="0253b02"/><lb ed="R001" n="0481b09"/>是，渐而非顿。譬如明镜顿现众像而无分别，诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0253b03"/><lb ed="R001" n="0481b10"/><persName>如来</persName>净诸众生自心现流亦复如是，顿现一切无 <lb ed="X" n="0253b04"/><lb ed="R001" n="0481b11"/>相境界而无分别。如日月轮一时遍照一切色像， <lb ed="X" n="0253b05"/><lb ed="R001" n="0481b12"/>诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>净诸众生自心过习亦复如是，顿为示 <lb ed="X" n="0253b06"/><lb ed="R001" n="0481b13"/>现不可思议诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>智慧境界。譬如藏识顿现 <lb ed="X" n="0253b07"/><lb ed="R001" n="0481b14"/>于身及资生国土一切境界，报<persName>佛</persName>亦尔，于色究竟 <lb ed="X" n="0253b08"/><lb ed="R001" n="0481b15"/>天顿能成熟一切众生令修诸行。譬如法<persName>佛</persName>顿现 <lb ed="X" n="0253b09"/><lb ed="R001" n="0481b16"/>报<persName>佛</persName>及以化<persName>佛</persName>光明照耀，自证圣境亦复如是，顿 <lb ed="X" n="0253b10"/><lb ed="R001" n="0481b17"/>现法相而为照耀，令離一切有无恶见。</p> <lb ed="X" n="0253b11"/><lb ed="R001" n="0481b18"/><p xml:id="pX01p0253b1101">大慧，法依<persName>佛</persName>说，一切法入自相共相，自心现习气因， <lb ed="X" n="0253b12"/><lb ed="R001" n="0482a01"/>相续妄相自性计著因，种种不实如幻，种种计著不 <lb ed="X" n="0253b13"/><lb ed="R001" n="0482a02"/>可得。</p> <lb ed="X" n="0253b14"/><lb ed="R001" n="0482a03"/><p xml:id="pX01p0253b1401">〔魏译〕复次，大慧！法<persName>佛</persName>报<persName>佛</persName>说一切法自相同相 <lb ed="X" n="0253b15"/><lb ed="R001" n="0482a04"/>故，因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253002" n="0253002"/>故，自心现见熏习相故，因虚妄分别戏论相 <lb ed="X" n="0253b16"/><lb ed="R001" n="0482a05"/>缚故，如所说法无如是体故。大慧！譬如幻师幻作 <lb ed="X" n="0253b17"/><lb ed="R001" n="0482a06"/>一切种种形像，诸愚痴人取以为实，而彼诸像实 <lb ed="X" n="0253b18"/><lb ed="R001" n="0482a07"/>不可得。</p> <lb ed="X" n="0253b19"/><lb ed="R001" n="0482a08"/><p xml:id="pX01p0253b1901">〔唐译〕大慧！法性所流。<persName>佛</persName>说一切法自相、共相、自 <lb ed="X" n="0253b20"/><lb ed="R001" n="0482a09"/>心现习气因相、妄计性所执因相，更相繫属，种种 <lb ed="X" n="0253b21"/><lb ed="R001" n="0482a10"/>幻事，皆无自性。而诸众生种种执著，取以为实，悉 <lb ed="X" n="0253b22"/><lb ed="R001" n="0482a11"/>不可得。</p> <lb ed="X" n="0253b23"/><lb ed="R001" n="0482a12"/><p xml:id="pX01p0253b2301">复次，大慧！计著缘起自性，生妄想自性相。大慧！如工 <lb ed="X" n="0253b24"/><lb ed="R001" n="0482a13"/>幻师依草木瓦石作种种幻，起一切众生若干形色 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0253c" n="0253c"/> <lb ed="X" n="0253c01"/><lb ed="R001" n="0482a14"/>起种种妄想，彼诸妄想亦无真实。</p> <lb ed="X" n="0253c02"/><lb ed="R001" n="0482a15"/><p xml:id="pX01p0253c0201">〔魏译〕复次，大慧！虚妄法体依因缘法，执著有实 <lb ed="X" n="0253c03"/><lb ed="R001" n="0482a16"/>分别而生。大慧！如巧幻师依草木瓦石作种种事， <lb ed="X" n="0253c04"/><lb ed="R001" n="0482a17"/>依于咒術人工之力，成就一切众生形色身分之 <lb ed="X" n="0253c05"/><lb ed="R001" n="0482a18"/>相，名幻人像。众生见幻种种形色，执著为人而实 <lb ed="X" n="0253c06"/><lb ed="R001" n="0482b01"/>无人。大慧！众生虽见以为是人，无实人体。</p> <lb ed="X" n="0253c07"/><lb ed="R001" n="0482b02"/><p xml:id="pX01p0253c0701">〔唐译〕复次，大慧！妄计自性执著缘起自性起。大 <lb ed="X" n="0253c08"/><lb ed="R001" n="0482b03"/>慧！譬如幻师以幻術力，依草木瓦石幻作众生若 <lb ed="X" n="0253c09"/><lb ed="R001" n="0482b04"/>干色像，令其见者种种分别皆无真实。</p> <lb ed="X" n="0253c10"/><lb ed="R001" n="0482b05"/><p xml:id="pX01p0253c1001">如是，大慧！依缘起自性起妄想，自性种种妄想，心种 <lb ed="X" n="0253c11"/><lb ed="R001" n="0482b06"/>种相，行事妄想相，计著习气妄想。大慧！是为妄想自 <lb ed="X" n="0253c12"/><lb ed="R001" n="0482b07"/>性相生。大慧！是名依<persName>佛</persName>说法。</p> <lb ed="X" n="0253c13"/><lb ed="R001" n="0482b08"/><p xml:id="pX01p0253c1301">〔魏译〕大慧！因缘法体随心分别亦复如是，以见 <lb ed="X" n="0253c14"/><lb ed="R001" n="0482b09"/>心相种种幻故。何以故？以执著虚妄相因分别心 <lb ed="X" n="0253c15"/><lb ed="R001" n="0482b10"/>熏习故。大慧！是名分别虚妄体相。大慧！是名报<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0253c16"/><lb ed="R001" n="0482b11"/>说法之相。</p> <lb ed="X" n="0253c17"/><lb ed="R001" n="0482b12"/><p xml:id="pX01p0253c1701">〔唐译〕大慧！此亦如是，由取著境界习气力故，于 <lb ed="X" n="0253c18"/><lb ed="R001" n="0482b13"/>缘起性中，有妄计性种种相现，是名妄计性生。大 <lb ed="X" n="0253c19"/><lb ed="R001" n="0482b14"/>慧！是名法性所流<persName>佛</persName>说法相。</p> <lb ed="X" n="0253c20"/><lb ed="R001" n="0482b15"/><p xml:id="pX01p0253c2001">大慧，法<persName>佛</persName>者，離心自性相，自觉圣所缘境界建立施 <lb ed="X" n="0253c21"/><lb ed="R001" n="0482b16"/>作。</p> <lb ed="X" n="0253c22"/><lb ed="R001" n="0482b17"/><p xml:id="pX01p0253c2201">〔魏译〕大慧！法<persName>佛</persName>说法者，離心相应体故，内证圣 <lb ed="X" n="0253c23"/><lb ed="R001" n="0482b18"/>行境界故。大慧！是名法<persName>佛</persName>说法之相。</p> <lb ed="X" n="0253c24"/><lb ed="R001" n="0483a01"/><p xml:id="pX01p0253c2401">〔唐译〕大慧！法性<persName>佛</persName>者，建立自证智所行離心自 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0254a" n="0254a"/> <lb ed="X" n="0254a01"/><lb ed="R001" n="0483a02"/>性相。</p> <lb ed="X" n="0254a02"/><lb ed="R001" n="0483a03"/><p xml:id="pX01p0254a0201">大慧，化<persName>佛</persName>者，说施、戒、忍、精进、禅定及心智慧，離阴、界、 <lb ed="X" n="0254a03"/><lb ed="R001" n="0483a04"/>入、解脱、识相分别观察建立，超外道见、无色见。</p> <lb ed="X" n="0254a04"/><lb ed="R001" n="0483a05"/><p xml:id="pX01p0254a0401">〔魏译〕大慧！应化<persName>佛</persName>所作，应<persName>佛</persName>说施、戒、忍、精进、禅 <lb ed="X" n="0254a05"/><lb ed="R001" n="0483a06"/>定、智慧故，阴、界、入、解脱故，建立识想差别行故，说 <lb ed="X" n="0254a06"/><lb ed="R001" n="0483a07"/>诸外道无色三摩<g ref="#CB02494">跋</g>提次第相。大慧！是名应<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0254a07"/><lb ed="R001" n="0483a08"/>作，应<persName>佛</persName>说法相。</p> <lb ed="X" n="0254a08"/><lb ed="R001" n="0483a09"/><p xml:id="pX01p0254a0801">〔唐译〕大慧化<persName>佛</persName>。说施、戒、忍、进、禅定、智慧、蕴、界、处 <lb ed="X" n="0254a09"/><lb ed="R001" n="0483a10"/>法，又诸解脱、诸识行相建立差别，越外道见，超无 <lb ed="X" n="0254a10"/><lb ed="R001" n="0483a11"/>色行。</p> <lb ed="X" n="0254a11"/><lb ed="R001" n="0483a12"/><p xml:id="pX01p0254a1101">大慧，又法<persName>佛</persName>者，離攀缘，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254001" n="0254001"/>攀缘離，一切所作根量根灭， <lb ed="X" n="0254a12"/><lb ed="R001" n="0483a13"/>非诸凡夫、声闻、缘觉、外道计著我相所著境界，自觉 <lb ed="X" n="0254a13"/><lb ed="R001" n="0483a14"/>圣究竟差别相建立。是故，大慧，自觉圣究竟差别相 <lb ed="X" n="0254a14"/><lb ed="R001" n="0483a15"/>当勤修学，自心现见应当除灭。</p> <lb ed="X" n="0254a15"/><lb ed="R001" n="0483a16"/><p xml:id="pX01p0254a1501">〔魏译〕复次，大慧！法<persName>佛</persName>说法者，離攀缘故，離能观 <lb ed="X" n="0254a16"/><lb ed="R001" n="0483a17"/>所观故，離所作相量相故。大慧！非诸凡夫、声闻、缘 <lb ed="X" n="0254a17"/><lb ed="R001" n="0483a18"/>觉、外道境界故，以诸外道执著虚妄我相故。是故， <lb ed="X" n="0254a18"/><lb ed="R001" n="0483b01"/>大慧！如是内身自觉修行勝相，当如是学。大慧！汝 <lb ed="X" n="0254a19"/><lb ed="R001" n="0483b02"/>当应離见自心相以为非实。</p> <lb ed="X" n="0254a20"/><lb ed="R001" n="0483b03"/><p xml:id="pX01p0254a2001">〔唐译〕复次，大慧！法性<persName>佛</persName>非所攀缘，一切所缘一 <lb ed="X" n="0254a21"/><lb ed="R001" n="0483b04"/>切所作根量等相悉皆远離，非凡夫二乘及诸外 <lb ed="X" n="0254a22"/><lb ed="R001" n="0483b05"/>道执著我相所取境界。是故，大慧！于自证圣智勝 <lb ed="X" n="0254a23"/><lb ed="R001" n="0483b06"/>境界相当勤修学，于自心所现分别见相当速捨 <lb ed="X" n="0254a24"/><lb ed="R001" n="0483b07"/>離。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0254b" n="0254b"/> <lb ed="X" n="0254b01"/><lb ed="R001" n="0483b08"/><p xml:id="pX01p0254b0101">复次，大慧！有二种声闻乘通分别相，谓得自觉圣差 <lb ed="X" n="0254b02"/><lb ed="R001" n="0483b09"/>别相，及性妄想自性计著相。云何得自觉圣差别相 <lb ed="X" n="0254b03"/><lb ed="R001" n="0483b10"/>声闻？谓无常、苦、空、无我境界，真谛離欲寂灭，息阴界 <lb ed="X" n="0254b04"/><lb ed="R001" n="0483b11"/>入自共相，外不壞相如实知，心得寂止。心寂止<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b0401" n="0254b0401"/><anchor xml:id="beg0254b0401" n="0254b0401"/>已<anchor xml:id="end0254b0401"/>，禅 <lb ed="X" n="0254b05"/><lb ed="R001" n="0483b12"/>定解脱三昧道果正受解脱，不離习气不思议变易 <lb ed="X" n="0254b06"/><lb ed="R001" n="0483b13"/>死，得自觉圣乐住声闻。是名得自觉圣差别相声闻。</p> <lb ed="X" n="0254b07"/><lb ed="R001" n="0483b14"/><p xml:id="pX01p0254b0701">〔魏译〕复次，大慧！声闻乘有二种差别相，谓于内 <lb ed="X" n="0254b08"/><lb ed="R001" n="0483b15"/>身证得圣相故，执著虚妄相分别有物故。大慧！何 <lb ed="X" n="0254b09"/><lb ed="R001" n="0483b16"/>者声闻内身证得圣相？谓无常、苦、空、无我境界故， <lb ed="X" n="0254b10"/><lb ed="R001" n="0483b17"/>真谛離欲寂灭故，阴、界、入故，自相同相故，内外不 <lb ed="X" n="0254b11"/><lb ed="R001" n="0483b18"/>灭相故，见如实法故，得心三昧；得心三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b1101" n="0254b1101"/><anchor xml:id="beg0254b1101" n="0254b1101"/>已<anchor xml:id="end0254b1101"/>，得禅 <lb ed="X" n="0254b12"/><lb ed="R001" n="0484a01"/>定解脱、三昧道果、三摩<g ref="#CB02494">跋</g>提不退解脱故，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254002" n="0254002"/>未得不 <lb ed="X" n="0254b13"/><lb ed="R001" n="0484a02"/>可思议熏习变易死故，内身证得圣乐行法住声 <lb ed="X" n="0254b14"/><lb ed="R001" n="0484a03"/>闻地故。大慧！是名声闻内身证得圣相。</p> <lb ed="X" n="0254b15"/><lb ed="R001" n="0484a04"/><p xml:id="pX01p0254b1501">〔唐译〕复次，大慧！声闻乘有二种差别相，所谓：自 <lb ed="X" n="0254b16"/><lb ed="R001" n="0484a05"/>证圣智殊勝相，分别执著自性相。云何自证圣智 <lb ed="X" n="0254b17"/><lb ed="R001" n="0484a06"/>殊勝相？谓：明见苦、空、无常、无我诸谛境界，離欲寂 <lb ed="X" n="0254b18"/><lb ed="R001" n="0484a07"/>灭故；于蕴、界、处，若自若共，外不壞相，如实了知故； <lb ed="X" n="0254b19"/><lb ed="R001" n="0484a08"/>心住一境，住一境<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b1901" n="0254b1901"/><anchor xml:id="beg0254b1901" n="0254b1901"/>已<anchor xml:id="end0254b1901"/>，获禅、解脱、三昧、道果而得出 <lb ed="X" n="0254b20"/><lb ed="R001" n="0484a09"/>離；住自证圣智境界乐，未離习气及不思议变易 <lb ed="X" n="0254b21"/><lb ed="R001" n="0484a10"/>死。是名声闻乘自证圣智境界相。</p> <lb ed="X" n="0254b22"/><lb ed="R001" n="0484a11"/><p xml:id="pX01p0254b2201">大慧！得自觉圣差别乐住菩萨摩诃萨，非灭门乐、正 <lb ed="X" n="0254b23"/><lb ed="R001" n="0484a12"/>受乐，顾愍众生及本愿不作证。大慧！是名声闻得自 <lb ed="X" n="0254b24"/><lb ed="R001" n="0484a13"/>觉圣差别相乐，菩萨摩诃萨于彼得自觉圣差别相 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0254c" n="0254c"/> <lb ed="X" n="0254c01"/><lb ed="R001" n="0484a14"/>乐，不应修学。</p> <lb ed="X" n="0254c02"/><lb ed="R001" n="0484a15"/><p xml:id="pX01p0254c0201">〔魏译〕大慧！菩萨摩诃萨入诸声闻内证圣行三 <lb ed="X" n="0254c03"/><lb ed="R001" n="0484a16"/>昧乐法，而不取寂灭空门乐，不取三摩<g ref="#CB02494">跋</g>提乐，以 <lb ed="X" n="0254c04"/><lb ed="R001" n="0484a17"/>怜愍众生故起本愿力行，是故虽知不取为究竟。 <lb ed="X" n="0254c05"/><lb ed="R001" n="0484a18"/>大慧！是名声闻内身证圣修行乐相。大慧！菩萨摩 <lb ed="X" n="0254c06"/><lb ed="R001" n="0484b01"/>诃萨应当修行内身证圣修行乐门而不取著。</p> <lb ed="X" n="0254c07"/><lb ed="R001" n="0484b02"/><p xml:id="pX01p0254c0701">〔唐译〕菩萨摩诃萨虽亦得此圣智境界，以怜愍 <lb ed="X" n="0254c08"/><lb ed="R001" n="0484b03"/>众生故，本愿所持故，不证寂灭门及三昧乐。诸菩 <lb ed="X" n="0254c09"/><lb ed="R001" n="0484b04"/>萨摩诃萨于此自证圣智乐中，不应修学。</p> <lb ed="X" n="0254c10"/><lb ed="R001" n="0484b05"/><p xml:id="pX01p0254c1001">大慧！云何性妄想自性计著相声闻？所谓大种靑黄 <lb ed="X" n="0254c11"/><lb ed="R001" n="0484b06"/>赤白、坚湿暖动、非作生、自相共相，先勝善说，见<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c1101" n="0254c1101"/><anchor xml:id="beg0254c1101" n="0254c1101"/>已<anchor xml:id="end0254c1101"/>于 <lb ed="X" n="0254c12"/><lb ed="R001" n="0484b07"/>彼起自性妄想。菩萨摩诃萨于彼应知应捨，随入法 <lb ed="X" n="0254c13"/><lb ed="R001" n="0484b08"/>无我相、灭人无我相见，渐次诸地相续建立，是名诸 <lb ed="X" n="0254c14"/><lb ed="R001" n="0484b09"/>声闻性妄想自性计著相。</p> <lb ed="X" n="0254c15"/><lb ed="R001" n="0484b10"/><p xml:id="pX01p0254c1501">〔魏译〕大慧！何者是声闻分别有物执著虚妄相？ <lb ed="X" n="0254c16"/><lb ed="R001" n="0484b11"/>谓于四大坚湿热动相，靑黄赤白等相故，无作者 <lb ed="X" n="0254c17"/><lb ed="R001" n="0484b12"/>而有生故，自相同相故，斟量相应阿含先勝见善 <lb ed="X" n="0254c18"/><lb ed="R001" n="0484b13"/>说故，依彼法虚妄执著以为实有。大慧！是名声闻 <lb ed="X" n="0254c19"/><lb ed="R001" n="0484b14"/>分别有物执著虚妄相。大慧！菩萨摩诃萨于彼声 <lb ed="X" n="0254c20"/><lb ed="R001" n="0484b15"/>闻法应知而捨，捨<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c2001" n="0254c2001"/><anchor xml:id="beg0254c2001" n="0254c2001"/>已<anchor xml:id="end0254c2001"/>入法无我相，入法无我相<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c2002" n="0254c2002"/><anchor xml:id="beg0254c2002" n="0254c2002"/>已<anchor xml:id="end0254c2002"/> <lb ed="X" n="0254c21"/><lb ed="R001" n="0484b16"/>入人无我，观察无我相<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c2101" n="0254c2101"/><anchor xml:id="beg0254c2101" n="0254c2101"/>已<anchor xml:id="end0254c2101"/>次第入诸地。大慧！是名 <lb ed="X" n="0254c22"/><lb ed="R001" n="0484b17"/>声闻分别有物执著虚妄相。大慧！所言声闻乘有 <lb ed="X" n="0254c23"/><lb ed="R001" n="0484b18"/>二种相者，我<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c2301" n="0254c2301"/><anchor xml:id="beg0254c2301" n="0254c2301"/>已<anchor xml:id="end0254c2301"/>说竟。</p> <lb ed="X" n="0254c24"/><lb ed="R001" n="0485a01"/><p xml:id="pX01p0254c2401">〔唐译〕大慧！云何分别执著自性相？所谓知坚湿 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0255a" n="0255a"/> <lb ed="X" n="0255a01"/><lb ed="R001" n="0485a02"/>暖动靑黄赤白，如是等法非作者生，然依教理见 <lb ed="X" n="0255a02"/><lb ed="R001" n="0485a03"/>自共相分别执著，是名声闻乘分别执著相。菩萨 <lb ed="X" n="0255a03"/><lb ed="R001" n="0485a04"/>摩诃萨于此法中，应知应捨離人无我见，入法无 <lb ed="X" n="0255a04"/><lb ed="R001" n="0485a05"/>我相渐住诸地。</p> <lb ed="X" n="0255a05"/><lb ed="R001" n="0485a06"/><p xml:id="pX01p0255a0501">尔时，大慧菩萨摩诃萨白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>，<persName>世尊</persName>所说常不 <lb ed="X" n="0255a06"/><lb ed="R001" n="0485a07"/>思议，自觉圣趣境界及第一義境界。<persName>世尊</persName>，非诸外道 <lb ed="X" n="0255a07"/><lb ed="R001" n="0485a08"/>所说常不思议因缘耶？</p> <lb ed="X" n="0255a08"/><lb ed="R001" n="0485a09"/><p xml:id="pX01p0255a0801">〔魏译〕尔时，圣者大慧菩萨摩诃萨复白<persName>佛</persName>言：世 <lb ed="X" n="0255a09"/><lb ed="R001" n="0485a10"/>尊！<persName>世尊</persName>所说常不可思议法，内身证圣境界法、第 <lb ed="X" n="0255a10"/><lb ed="R001" n="0485a11"/>一義法。<persName>世尊</persName>！外道亦说常不可思议因果，此義云 <lb ed="X" n="0255a11"/><lb ed="R001" n="0485a12"/>何？</p> <lb ed="X" n="0255a12"/><lb ed="R001" n="0485a13"/><p xml:id="pX01p0255a1201">〔唐译〕尔时，大慧菩萨摩诃萨白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0255a13"/><lb ed="R001" n="0485a14"/>所说常不思议自证圣智第一義境，将无同诸外 <lb ed="X" n="0255a14"/><lb ed="R001" n="0485a15"/>道所说常不思议作者耶？</p> <lb ed="X" n="0255a15"/><lb ed="R001" n="0485a16"/><p xml:id="pX01p0255a1501"><persName>佛</persName>告大慧：非诸外道因缘得常不思议。所以者何？诸 <lb ed="X" n="0255a16"/><lb ed="R001" n="0485a17"/>外道常不思议不因自相成，若常不思议不因自相 <lb ed="X" n="0255a17"/><lb ed="R001" n="0485a18"/>成者，何因显现常不思议？复次，大慧！不思议若因自 <lb ed="X" n="0255a18"/><lb ed="R001" n="0485b01"/>相成者，彼则应常，由作者因相故，常不思议不成。</p> <lb ed="X" n="0255a19"/><lb ed="R001" n="0485b02"/><p xml:id="pX01p0255a1901">〔魏译〕<persName>佛</persName>告圣者大慧菩萨言：大慧！诸外道说常 <lb ed="X" n="0255a20"/><lb ed="R001" n="0485b03"/>不可思议，因果不成。何以故？大慧！诸外道说常不 <lb ed="X" n="0255a21"/><lb ed="R001" n="0485b04"/>可思议，非因自相相应故。大慧！诸外道说常不可 <lb ed="X" n="0255a22"/><lb ed="R001" n="0485b05"/>思议，若因自相相应者，此何等法何等法了出？是 <lb ed="X" n="0255a23"/><lb ed="R001" n="0485b06"/>故外道不得言常不可思议。复次，大慧！诸外道说 <lb ed="X" n="0255a24"/><lb ed="R001" n="0485b07"/>常不可思议者，若因自相相应者，应成无常不可 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0255b" n="0255b"/> <lb ed="X" n="0255b01"/><lb ed="R001" n="0485b08"/>思议，以有因相故，是故不成常不可思议。</p> <lb ed="X" n="0255b02"/><lb ed="R001" n="0485b09"/><p xml:id="pX01p0255b0201">〔唐译〕<persName>佛</persName>言：大慧！非诸外道作者得常不思议。所 <lb ed="X" n="0255b03"/><lb ed="R001" n="0485b10"/>以者何？诸外道常不思议，因自相不成；既因自相 <lb ed="X" n="0255b04"/><lb ed="R001" n="0485b11"/>不成，以何显示常不思议？大慧！外道所说常不思 <lb ed="X" n="0255b05"/><lb ed="R001" n="0485b12"/>议，若因自相成，彼则有常；但以作者为因相故，常 <lb ed="X" n="0255b06"/><lb ed="R001" n="0485b13"/>不思议不成。</p> <lb ed="X" n="0255b07"/><lb ed="R001" n="0485b14"/><p xml:id="pX01p0255b0701">大慧，我第一義常不思议，第一義因相成，離性非性 <lb ed="X" n="0255b08"/><lb ed="R001" n="0485b15"/>得。自觉相故有相，第一義智因故有因，離性非性故。 <lb ed="X" n="0255b09"/><lb ed="R001" n="0485b16"/>譬如无作、虚空、涅槃、灭尽故常。如是，大慧，不同外道 <lb ed="X" n="0255b10"/><lb ed="R001" n="0485b17"/>常不思议论。如是，大慧，此常不思议，诸<persName>如来</persName>自觉圣 <lb ed="X" n="0255b11"/><lb ed="R001" n="0485b18"/>智所得，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255001" n="0255001"/>如是故常不思议。自觉圣智所得，应当修学。</p> <lb ed="X" n="0255b12"/><lb ed="R001" n="0486a01"/><p xml:id="pX01p0255b1201">〔魏译〕大慧！我说常不可思议，第一義常不可思 <lb ed="X" n="0255b13"/><lb ed="R001" n="0486a02"/>议，与第一義相因果相应，以離有无故，以内身证 <lb ed="X" n="0255b14"/><lb ed="R001" n="0486a03"/>相故，以有彼相故，以第一義智因相应故，以離有 <lb ed="X" n="0255b15"/><lb ed="R001" n="0486a04"/>无故，以非所作故，与虚空涅槃寂灭譬喩相应故， <lb ed="X" n="0255b16"/><lb ed="R001" n="0486a05"/>是故常不可思议。是故，大慧！我说常不可思议，不 <lb ed="X" n="0255b17"/><lb ed="R001" n="0486a06"/>同外道常不可思议论。大慧！此常不可思议，诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0255b18"/><lb ed="R001" n="0486a07"/><persName>如来</persName>、应、<persName>正遍知</persName>实是常法，以诸<persName>佛</persName>圣智内身证得 <lb ed="X" n="0255b19"/><lb ed="R001" n="0486a08"/>故，非心、意、意识境界故。大慧！是故菩萨摩诃萨，应 <lb ed="X" n="0255b20"/><lb ed="R001" n="0486a09"/>当修行常不可思议内身所证圣智行法。</p> <lb ed="X" n="0255b21"/><lb ed="R001" n="0486a10"/><p xml:id="pX01p0255b2101">〔唐译〕大慧！我第一義常不思议。第一義因相成， <lb ed="X" n="0255b22"/><lb ed="R001" n="0486a11"/>远離有无，自证圣智所行相故有相；第一義智为 <lb ed="X" n="0255b23"/><lb ed="R001" n="0486a12"/>其因故有因；離有无故非作者，如虚空涅槃寂灭 <lb ed="X" n="0255b24"/><lb ed="R001" n="0486a13"/>法故常不思议。是故我说常不思议，不同外道所 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0255c" n="0255c"/> <lb ed="X" n="0255c01"/><lb ed="R001" n="0486a14"/>有诤论。大慧！此常不思议，是诸<persName>如来</persName>自证圣智所 <lb ed="X" n="0255c02"/><lb ed="R001" n="0486a15"/>行真理，是故菩萨当勤修学。</p> <lb ed="X" n="0255c03"/><lb ed="R001" n="0486a16"/><p xml:id="pX01p0255c0301">复次，大慧！外道常不思议，无常性异相因故，非自作 <lb ed="X" n="0255c04"/><lb ed="R001" n="0486a17"/>因相力故常。复次，大慧！诸外道常不思议，于所作性 <lb ed="X" n="0255c05"/><lb ed="R001" n="0486a18"/>非性无常见<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c0501" n="0255c0501"/><anchor xml:id="beg0255c0501" n="0255c0501"/>已<anchor xml:id="end0255c0501"/>，思量计常。</p> <lb ed="X" n="0255c06"/><lb ed="R001" n="0486b01"/><p xml:id="pX01p0255c0601">〔魏译〕复次，大慧！诸外道常不可思议，无常法相 <lb ed="X" n="0255c07"/><lb ed="R001" n="0486b02"/>因相应故，是故无常；非因相而得名故，是故常法 <lb ed="X" n="0255c08"/><lb ed="R001" n="0486b03"/>不可思议。大慧！若诸外道常不可思议，见有无法 <lb ed="X" n="0255c09"/><lb ed="R001" n="0486b04"/>而言常，以彼法比智知言有常。</p> <lb ed="X" n="0255c10"/><lb ed="R001" n="0486b05"/><p xml:id="pX01p0255c1001">〔唐译〕复次，大慧！外道常不思议，以无常异相因 <lb ed="X" n="0255c11"/><lb ed="R001" n="0486b06"/>故常，非自相因力故常。大慧！外道常不思议，以见 <lb ed="X" n="0255c12"/><lb ed="R001" n="0486b07"/>所作法有<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c1201" n="0255c1201"/><anchor xml:id="beg0255c1201" n="0255c1201"/>已<anchor xml:id="end0255c1201"/>还无，无常<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c1202" n="0255c1202"/><anchor xml:id="beg0255c1202" n="0255c1202"/>已<anchor xml:id="end0255c1202"/>比知是常。</p> <lb ed="X" n="0255c13"/><lb ed="R001" n="0486b08"/><p xml:id="pX01p0255c1301">大慧，我亦以如是因缘所作者，性非性无常；见<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c1301" n="0255c1301"/><anchor xml:id="beg0255c1301" n="0255c1301"/>已<anchor xml:id="end0255c1301"/>，自 <lb ed="X" n="0255c14"/><lb ed="R001" n="0486b09"/>觉圣境界，说彼常无因。大慧，若复诸外道，因相成常 <lb ed="X" n="0255c15"/><lb ed="R001" n="0486b10"/>不思议，因自相性非性同于兔角。此常不思议，但言 <lb ed="X" n="0255c16"/><lb ed="R001" n="0486b11"/>说妄想，诸外道辈有如是过。所以者何？谓但言说妄 <lb ed="X" n="0255c17"/><lb ed="R001" n="0486b12"/>想同于兔角，自因相非分。</p> <lb ed="X" n="0255c18"/><lb ed="R001" n="0486b13"/><p xml:id="pX01p0255c1801">〔魏译〕大慧！我亦如是，即因此法作有无见，无常 <lb ed="X" n="0255c19"/><lb ed="R001" n="0486b14"/>应常。何以故？以无因相故。复次，大慧！诸外道说：若 <lb ed="X" n="0255c20"/><lb ed="R001" n="0486b15"/>因相相，应成常不可思议。以彼外道言：因自相有 <lb ed="X" n="0255c21"/><lb ed="R001" n="0486b16"/>无故者，同于兔角。大慧！此常不可思议，诸外道等 <lb ed="X" n="0255c22"/><lb ed="R001" n="0486b17"/>但虚妄分别。何以故？以无兔角，但虚妄分别故，自 <lb ed="X" n="0255c23"/><lb ed="R001" n="0486b18"/>因相无故。</p> <lb ed="X" n="0255c24"/><lb ed="R001" n="0487a01"/><p xml:id="pX01p0255c2401">〔唐译〕我亦见所作法有<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c2401" n="0255c2401"/><anchor xml:id="beg0255c2401" n="0255c2401"/>已<anchor xml:id="end0255c2401"/>还无，无常<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c2402" n="0255c2402"/><anchor xml:id="beg0255c2402" n="0255c2402"/>已<anchor xml:id="end0255c2402"/>不？因此 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0256a" n="0256a"/> <lb ed="X" n="0256a01"/><lb ed="R001" n="0487a02"/>说为常。大慧！外道以如是因相成常不思议，此因 <lb ed="X" n="0256a02"/><lb ed="R001" n="0487a03"/>相非有，同于兔角故。常不思议唯是分别，但有言 <lb ed="X" n="0256a03"/><lb ed="R001" n="0487a04"/>说。何故彼因同于兔角？无自因相故。</p> <lb ed="X" n="0256a04"/><lb ed="R001" n="0487a05"/><p xml:id="pX01p0256a0401">大慧，我常不思议因自觉得相故，離所作性非性故 <lb ed="X" n="0256a05"/><lb ed="R001" n="0487a06"/>常，非外性非性无常思量计常。大慧，若复外性非性 <lb ed="X" n="0256a06"/><lb ed="R001" n="0487a07"/>无常思量计常不思议常，而彼不知常不思议自因 <lb ed="X" n="0256a07"/><lb ed="R001" n="0487a08"/>之相，去得自觉圣智境界相远，彼不应说。</p> <lb ed="X" n="0256a08"/><lb ed="R001" n="0487a09"/><p xml:id="pX01p0256a0801">〔魏译〕大慧！我常不可思议，唯内身证相因故，離 <lb ed="X" n="0256a09"/><lb ed="R001" n="0487a10"/>作有无法故，是故常不可思议，以无外相故，常法 <lb ed="X" n="0256a10"/><lb ed="R001" n="0487a11"/>相应故。大慧！诸外道等见无外相，比智知常不可 <lb ed="X" n="0256a11"/><lb ed="R001" n="0487a12"/>思议以为常，彼外道等不知常不可思议自因相， <lb ed="X" n="0256a12"/><lb ed="R001" n="0487a13"/>彼因相故，以内身圣智证境界相故。大慧！彼诸外 <lb ed="X" n="0256a13"/><lb ed="R001" n="0487a14"/>道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256001" n="0256001"/>外于我法不应为说。</p> <lb ed="X" n="0256a14"/><lb ed="R001" n="0487a15"/><p xml:id="pX01p0256a1401">〔唐译〕大慧！我常不思议以自证为因相，不以外 <lb ed="X" n="0256a15"/><lb ed="R001" n="0487a16"/>法有<anchor xml:id="nkr_note_add_0256a1501" n="0256a1501"/><anchor xml:id="beg0256a1501" n="0256a1501"/>已<anchor xml:id="end0256a1501"/>还无无常为因。外道反此，曾不能知常不 <lb ed="X" n="0256a16"/><lb ed="R001" n="0487a17"/>思议自因之相，而恒在于自证圣智所行相外，此 <lb ed="X" n="0256a17"/><lb ed="R001" n="0487a18"/>不应说。</p> <lb ed="X" n="0256a18"/><lb ed="R001" n="0487b01"/><p xml:id="pX01p0256a1801">复次，大慧！诸声闻畏生死妄想苦而求涅槃，不知生 <lb ed="X" n="0256a19"/><lb ed="R001" n="0487b02"/>死涅槃差别，一切性妄想非性，未来诸根境界休息 <lb ed="X" n="0256a20"/><lb ed="R001" n="0487b03"/>作涅槃想，非自觉圣智趣藏识转，是故凡愚说有三 <lb ed="X" n="0256a21"/><lb ed="R001" n="0487b04"/>乘，说心量趣无所有。是故，大慧！彼不知过去未来现 <lb ed="X" n="0256a22"/><lb ed="R001" n="0487b05"/>在诸<persName>如来</persName>自心现境界，计著外心现境界，生死轮常 <lb ed="X" n="0256a23"/><lb ed="R001" n="0487b06"/>转。</p> <lb ed="X" n="0256a24"/><lb ed="R001" n="0487b07"/><p xml:id="pX01p0256a2401">〔魏译〕复次，大慧！诸声闻、辟支<persName>佛</persName>畏生死妄想苦 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0256b" n="0256b"/> <lb ed="X" n="0256b01"/><lb ed="R001" n="0487b08"/>而求涅槃，不知世间涅槃无差别故，分别一切法 <lb ed="X" n="0256b02"/><lb ed="R001" n="0487b09"/>与非法而灭诸相，不取未来境界妄取以为涅槃， <lb ed="X" n="0256b03"/><lb ed="R001" n="0487b10"/>不知内身证修行法故，不知阿黎耶识转故。大慧！ <lb ed="X" n="0256b04"/><lb ed="R001" n="0487b11"/>是故彼愚痴人说有三乘法，而不能知唯心相灭 <lb ed="X" n="0256b05"/><lb ed="R001" n="0487b12"/>得寂静法。是故彼无智愚人，不知过去、未来、现在 <lb ed="X" n="0256b06"/><lb ed="R001" n="0487b13"/>诸<persName>佛</persName>、<persName>如来</persName>、应、<persName>正遍知</persName>自心见境界故，执著外心境 <lb ed="X" n="0256b07"/><lb ed="R001" n="0487b14"/>界故。是故，大慧！彼愚痴人于世间生死轮中常转 <lb ed="X" n="0256b08"/><lb ed="R001" n="0487b15"/>不住。</p> <lb ed="X" n="0256b09"/><lb ed="R001" n="0487b16"/><p xml:id="pX01p0256b0901">〔唐译〕复次，大慧！诸声闻畏生死妄想苦而求涅 <lb ed="X" n="0256b10"/><lb ed="R001" n="0487b17"/>槃，不知生死涅槃差别之相，一切皆是妄分别有 <lb ed="X" n="0256b11"/><lb ed="R001" n="0487b18"/>无所有故，妄计未来诸根境灭以为涅槃，不知证 <lb ed="X" n="0256b12"/><lb ed="R001" n="0488a01"/>自智境界，转所依藏识为大涅槃。彼愚痴人说有 <lb ed="X" n="0256b13"/><lb ed="R001" n="0488a02"/>三乘，不说唯心无有境界。大慧！彼人不知去来现 <lb ed="X" n="0256b14"/><lb ed="R001" n="0488a03"/>在诸<persName>佛</persName>所说自心境界，取心外境，常于生死轮转 <lb ed="X" n="0256b15"/><lb ed="R001" n="0488a04"/>不绝。</p> <lb ed="X" n="0256b16"/><lb ed="R001" n="0488a05"/><p xml:id="pX01p0256b1601">复次，大慧！一切法不生，是过去、未来、现在诸<persName>如来</persName>所 <lb ed="X" n="0256b17"/><lb ed="R001" n="0488a06"/>说。所以者何？谓自心现性非性，離有非有生故。大慧！ <lb ed="X" n="0256b18"/><lb ed="R001" n="0488a07"/>一切性不生，一切法如兔马等角，是愚痴凡夫不觉 <lb ed="X" n="0256b19"/><lb ed="R001" n="0488a08"/>妄想自性妄想故。大慧！一切法不生，自觉圣智趣境 <lb ed="X" n="0256b20"/><lb ed="R001" n="0488a09"/>界者，一切性自性相不生，非彼愚夫妄想二境界自 <lb ed="X" n="0256b21"/><lb ed="R001" n="0488a10"/>性，身财建立趣自性相。大慧！藏识摄所摄相转，愚夫 <lb ed="X" n="0256b22"/><lb ed="R001" n="0488a11"/>堕生住灭二见，希望一切性生有非有妄想生，非圣 <lb ed="X" n="0256b23"/><lb ed="R001" n="0488a12"/>贤也。大慧！于彼应当修学。</p> <lb ed="X" n="0256b24"/><lb ed="R001" n="0488a13"/><p xml:id="pX01p0256b2401">〔魏译〕复次，大慧！过去、未来、现在一切诸<persName>佛</persName>，皆说 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0256c" n="0256c"/> <lb ed="X" n="0256c01"/><lb ed="R001" n="0488a14"/>诸法不生。何以故？谓自心见有无法故，若離有无， <lb ed="X" n="0256c02"/><lb ed="R001" n="0488a15"/>诸法不生故。是故，大慧！一切法不生。大慧！一切法 <lb ed="X" n="0256c03"/><lb ed="R001" n="0488a16"/>如兔、马、驴、驼角等。大慧！愚痴凡夫妄想分别分别 <lb ed="X" n="0256c04"/><lb ed="R001" n="0488a17"/>诸法，是故一切诸法不生。大慧！一切诸法自体相 <lb ed="X" n="0256c05"/><lb ed="R001" n="0488a18"/>不生，是内身证圣智境界故，非诸凡夫自体分别 <lb ed="X" n="0256c06"/><lb ed="R001" n="0488b01"/>二境界故。大慧！是阿黎耶识身资生器世间去来 <lb ed="X" n="0256c07"/><lb ed="R001" n="0488b02"/>自体相故，见能取可取转故，诸凡夫堕于生住灭 <lb ed="X" n="0256c08"/><lb ed="R001" n="0488b03"/>二相心故，分别诸法生有无故。大慧！汝应知如是 <lb ed="X" n="0256c09"/><lb ed="R001" n="0488b04"/>法故。</p> <lb ed="X" n="0256c10"/><lb ed="R001" n="0488b05"/><p xml:id="pX01p0256c1001">〔唐译〕复次，大慧！去来现在诸<persName>如来</persName>，说一切法不 <lb ed="X" n="0256c11"/><lb ed="R001" n="0488b06"/>生。何以故？自心所见非有性故，離有无生故，如兔 <lb ed="X" n="0256c12"/><lb ed="R001" n="0488b07"/>马等角。凡愚妄取，唯自证圣智所行之处，非诸愚 <lb ed="X" n="0256c13"/><lb ed="R001" n="0488b08"/>夫二分别境。大慧！身及资生器世间等，一切皆是 <lb ed="X" n="0256c14"/><lb ed="R001" n="0488b09"/>藏识影像，所取能取二种相现。彼诸愚夫堕生住 <lb ed="X" n="0256c15"/><lb ed="R001" n="0488b10"/>灭二见中故，于中妄起有无分别。大慧！汝于此義 <lb ed="X" n="0256c16"/><lb ed="R001" n="0488b11"/>当勤修学。</p> <lb ed="X" n="0256c17"/><lb ed="R001" n="0488b12"/><p xml:id="pX01p0256c1701">复次，大慧！有五无间种姓。云何为五？谓声闻乘无间 <lb ed="X" n="0256c18"/><lb ed="R001" n="0488b13"/>种姓、缘觉乘无间种姓、<persName>如来</persName>乘无间种姓、不定种姓、 <lb ed="X" n="0256c19"/><lb ed="R001" n="0488b14"/>各别种姓。</p> <lb ed="X" n="0256c20"/><lb ed="R001" n="0488b15"/><p xml:id="pX01p0256c2001">〔魏译〕复次，大慧！我说五种乘性证法。何等为五？ <lb ed="X" n="0256c21"/><lb ed="R001" n="0488b16"/>一者、声闻乘性证法，二者、辟支<persName>佛</persName>乘性证法，三者、 <lb ed="X" n="0256c22"/><lb ed="R001" n="0488b17"/><persName>如来</persName>乘性证法，四者、不定乘性证法，五者、无性证 <lb ed="X" n="0256c23"/><lb ed="R001" n="0488b18"/>法。</p> <lb ed="X" n="0256c24"/><lb ed="R001" n="0489a01"/><p xml:id="pX01p0256c2401">〔唐译〕复次，大慧！有五种种姓。何等为五？谓：声闻 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0257a" n="0257a"/> <lb ed="X" n="0257a01"/><lb ed="R001" n="0489a02"/>乘种姓、缘觉乘种姓、<persName>如来</persName>乘种姓、不定种姓、无种 <lb ed="X" n="0257a02"/><lb ed="R001" n="0489a03"/>性。</p> <lb ed="X" n="0257a03"/><lb ed="R001" n="0489a04"/><p xml:id="pX01p0257a0301">云何知声闻乘无间种姓？若闻说得阴、界、入自共相 <lb ed="X" n="0257a04"/><lb ed="R001" n="0489a05"/>断，知时擧身毛孔熙怡欣悦，及乐修相智，不修缘起 <lb ed="X" n="0257a05"/><lb ed="R001" n="0489a06"/>发悟之相，是名声闻乘无间种姓。声闻无间见第八 <lb ed="X" n="0257a06"/><lb ed="R001" n="0489a07"/>地，起烦恼断、习烦恼不断，不度不思议变易死、度分 <lb ed="X" n="0257a07"/><lb ed="R001" n="0489a08"/>段死，正狮子吼：我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a0701" n="0257a0701"/><anchor xml:id="beg0257a0701" n="0257a0701"/>已<anchor xml:id="end0257a0701"/>尽，梵行<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a0702" n="0257a0702"/><anchor xml:id="beg0257a0702" n="0257a0702"/>已<anchor xml:id="end0257a0702"/>立，不受後有。如实 <lb ed="X" n="0257a08"/><lb ed="R001" n="0489a09"/>知修习人无我，乃至得般涅槃觉。</p> <lb ed="X" n="0257a09"/><lb ed="R001" n="0489a10"/><p xml:id="pX01p0257a0901">〔魏译〕大慧！何者声闻乘性证法？谓说阴界入法 <lb ed="X" n="0257a10"/><lb ed="R001" n="0489a11"/>故，说自相同相证智法故，彼身毛孔熙怡欣悦乐 <lb ed="X" n="0257a11"/><lb ed="R001" n="0489a12"/>修相智，不修因缘不相離相故。大慧！是名声闻乘 <lb ed="X" n="0257a12"/><lb ed="R001" n="0489a13"/>性证法故。彼声闻人邪见证智，離起粗烦恼，不離 <lb ed="X" n="0257a13"/><lb ed="R001" n="0489a14"/>无明熏习烦恼，见<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a1301" n="0257a1301"/><anchor xml:id="beg0257a1301" n="0257a1301"/>己<anchor xml:id="end0257a1301"/>身证相，谓初地中乃至五地 <lb ed="X" n="0257a14"/><lb ed="R001" n="0489a15"/>六地，離诸烦恼同<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a1401" n="0257a1401"/><anchor xml:id="beg0257a1401" n="0257a1401"/>己<anchor xml:id="end0257a1401"/>所離故，熏习无明烦恼故，堕 <lb ed="X" n="0257a15"/><lb ed="R001" n="0489a16"/>不可思议变易死故，而作是言：我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a1501" n="0257a1501"/><anchor xml:id="beg0257a1501" n="0257a1501"/>已<anchor xml:id="end0257a1501"/>尽，梵行<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a1502" n="0257a1502"/><anchor xml:id="beg0257a1502" n="0257a1502"/>已<anchor xml:id="end0257a1502"/> <lb ed="X" n="0257a16"/><lb ed="R001" n="0489a17"/>立，所作<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a1601" n="0257a1601"/><anchor xml:id="beg0257a1601" n="0257a1601"/>已<anchor xml:id="end0257a1601"/>办，不受後有。如是等得入人无我，乃至 <lb ed="X" n="0257a17"/><lb ed="R001" n="0489a18"/>生心以为得涅槃故。</p> <lb ed="X" n="0257a18"/><lb ed="R001" n="0489b01"/><p xml:id="pX01p0257a1801">〔唐译〕大慧！云何知是声闻乘种姓？若闻说于蕴、 <lb ed="X" n="0257a19"/><lb ed="R001" n="0489b02"/>界、处自相、共相，若知、若证，擧身毛竖，心乐修习，于 <lb ed="X" n="0257a20"/><lb ed="R001" n="0489b03"/>缘起相不乐观察，应知此是声闻乘种姓。彼于自 <lb ed="X" n="0257a21"/><lb ed="R001" n="0489b04"/>乘见所证<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a2101" n="0257a2101"/><anchor xml:id="beg0257a2101" n="0257a2101"/>已<anchor xml:id="end0257a2101"/>，于五、六地断烦恼结，不断烦恼习，住 <lb ed="X" n="0257a22"/><lb ed="R001" n="0489b05"/>不思议死，正狮子吼言：我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a2201" n="0257a2201"/><anchor xml:id="beg0257a2201" n="0257a2201"/>已<anchor xml:id="end0257a2201"/>尽，梵行<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a2202" n="0257a2202"/><anchor xml:id="beg0257a2202" n="0257a2202"/>已<anchor xml:id="end0257a2202"/>立，所作 <lb ed="X" n="0257a23"/><lb ed="R001" n="0489b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0257a2301" n="0257a2301"/><anchor xml:id="beg0257a2301" n="0257a2301"/>已<anchor xml:id="end0257a2301"/>办，不受後有。修习人无我，乃至生于得涅槃觉。</p> <lb ed="X" n="0257a24"/><lb ed="R001" n="0489b07"/><p xml:id="pX01p0257a2401">大慧！各别无间者，我、人、众生、寿命、长养、士夫，彼诸众 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0257b" n="0257b"/> <lb ed="X" n="0257b01"/><lb ed="R001" n="0489b08"/>生作如是觉求般涅槃。复有异外道说，悉由作者见 <lb ed="X" n="0257b02"/><lb ed="R001" n="0489b09"/>一切性<anchor xml:id="nkr_note_add_0257b0201" n="0257b0201"/><anchor xml:id="beg0257b0201" n="0257b0201"/>已<anchor xml:id="end0257b0201"/>，言此是般涅槃，作如是觉法无我见非分， <lb ed="X" n="0257b03"/><lb ed="R001" n="0489b10"/>彼无解脱。大慧！此诸声闻乘无间外道种姓不出出 <lb ed="X" n="0257b04"/><lb ed="R001" n="0489b11"/>觉，为转彼恶见故应当修学。</p> <lb ed="X" n="0257b05"/><lb ed="R001" n="0489b12"/><p xml:id="pX01p0257b0501">〔魏译〕大慧！复有馀外道，求证涅槃而作是言：觉 <lb ed="X" n="0257b06"/><lb ed="R001" n="0489b13"/>知我、人、众生、寿命、作者、受者、丈夫以为涅槃。大慧！ <lb ed="X" n="0257b07"/><lb ed="R001" n="0489b14"/>复有馀外道，见一切诸法依因而有，生涅槃心故。 <lb ed="X" n="0257b08"/><lb ed="R001" n="0489b15"/>大慧！彼诸外道无涅槃解脱，以不见法无我故。大 <lb ed="X" n="0257b09"/><lb ed="R001" n="0489b16"/>慧！是名声闻乘外道性，于非離处而生離想。大慧！ <lb ed="X" n="0257b10"/><lb ed="R001" n="0489b17"/>汝应转此邪见，修行如实行故。</p> <lb ed="X" n="0257b11"/><lb ed="R001" n="0489b18"/><p xml:id="pX01p0257b1101">〔唐译〕大慧！复有众生求证涅槃，言能觉知我人 <lb ed="X" n="0257b12"/><lb ed="R001" n="0490a01"/>众生养者取者，此是涅槃。复有说言，见一切法因 <lb ed="X" n="0257b13"/><lb ed="R001" n="0490a02"/>作者有，此是涅槃。大慧！彼无解脱，以未能见法无 <lb ed="X" n="0257b14"/><lb ed="R001" n="0490a03"/>我故，此是声闻乘及外道种姓，于未出中生出離 <lb ed="X" n="0257b15"/><lb ed="R001" n="0490a04"/>想，应勤修习捨此恶见。</p> <lb ed="X" n="0257b16"/><lb ed="R001" n="0490a05"/><p xml:id="pX01p0257b1601">大慧！缘觉乘无间种姓者，若闻说各别缘无间，擧身 <lb ed="X" n="0257b17"/><lb ed="R001" n="0490a06"/>毛竖悲泣流泪，不相近缘所有不著，种种自身种种 <lb ed="X" n="0257b18"/><lb ed="R001" n="0490a07"/>神通，若合若離种种变化，闻说是时其心随入。若知 <lb ed="X" n="0257b19"/><lb ed="R001" n="0490a08"/>彼缘觉乘无间种姓<anchor xml:id="nkr_note_add_0257b1901" n="0257b1901"/><anchor xml:id="beg0257b1901" n="0257b1901"/>已<anchor xml:id="end0257b1901"/>，随顺为说缘觉之乘，是名缘 <lb ed="X" n="0257b20"/><lb ed="R001" n="0490a09"/>觉乘无间种姓相。</p> <lb ed="X" n="0257b21"/><lb ed="R001" n="0490a10"/><p xml:id="pX01p0257b2101">〔魏译〕大慧！何者辟支<persName>佛</persName>乘性证法？谓闻说缘觉 <lb ed="X" n="0257b22"/><lb ed="R001" n="0490a11"/>证法，擧身毛竖悲泣流泪，不乐愦闹故；观察诸因 <lb ed="X" n="0257b23"/><lb ed="R001" n="0490a12"/>缘法故；不著诸因缘法故；闻说自身种种神通，若 <lb ed="X" n="0257b24"/><lb ed="R001" n="0490a13"/>離若合种种变化，其心随入故。大慧！是名缘觉乘 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0257c" n="0257c"/> <lb ed="X" n="0257c01"/><lb ed="R001" n="0490a14"/>性证法，汝当应知随顺缘觉说。</p> <lb ed="X" n="0257c02"/><lb ed="R001" n="0490a15"/><p xml:id="pX01p0257c0201">〔唐译〕大慧！云何知是缘觉乘种姓？谓若闻说缘 <lb ed="X" n="0257c03"/><lb ed="R001" n="0490a16"/>觉乘法，擧身毛竖，悲泣流泪，離愦闹缘，无所染著。 <lb ed="X" n="0257c04"/><lb ed="R001" n="0490a17"/>有时闻说现种种身，或聚或散，神通变化，其心信 <lb ed="X" n="0257c05"/><lb ed="R001" n="0490a18"/>受，无所违逆。当知此是缘觉乘种姓，应为其说缘 <lb ed="X" n="0257c06"/><lb ed="R001" n="0490b01"/>觉乘法。</p> <lb ed="X" n="0257c07"/><lb ed="R001" n="0490b02"/><p xml:id="pX01p0257c0701">大慧，彼<persName>如来</persName>乘无间种姓有四种，谓自性法无间种 <lb ed="X" n="0257c08"/><lb ed="R001" n="0490b03"/>性、離自性法无间种姓、得自觉圣无间种姓、外刹殊 <lb ed="X" n="0257c09"/><lb ed="R001" n="0490b04"/>勝无间种姓。大慧，若闻此四事一一说时，及说自心 <lb ed="X" n="0257c10"/><lb ed="R001" n="0490b05"/>现身财建立不思议境界时，心不惊怖者，是名<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0257c11"/><lb ed="R001" n="0490b06"/>乘无间种姓相。</p> <lb ed="X" n="0257c12"/><lb ed="R001" n="0490b07"/><p xml:id="pX01p0257c1201">〔魏译〕大慧！何者<persName>如来</persName>乘性证法？大慧！<persName>如来</persName>乘性 <lb ed="X" n="0257c13"/><lb ed="R001" n="0490b08"/>证法有四种。何者为四？一者、证实法性；二者、離实 <lb ed="X" n="0257c14"/><lb ed="R001" n="0490b09"/>法证性；三者、自身内证圣智性；四者、外诸国土勝 <lb ed="X" n="0257c15"/><lb ed="R001" n="0490b10"/>妙莊严证法性。大慧！若闻说此一一法时，但阿黎 <lb ed="X" n="0257c16"/><lb ed="R001" n="0490b11"/>耶心见外身所依资生器世间不可思议境界，不 <lb ed="X" n="0257c17"/><lb ed="R001" n="0490b12"/>惊不怖不畏者，大慧！当知是证<persName>如来</persName>乘性人。大慧！ <lb ed="X" n="0257c18"/><lb ed="R001" n="0490b13"/>是名<persName>如来</persName>乘性证法人相。</p> <lb ed="X" n="0257c19"/><lb ed="R001" n="0490b14"/><p xml:id="pX01p0257c1901">〔唐译〕大慧！<persName>如来</persName>乘种姓所证法有三种，所谓：自 <lb ed="X" n="0257c20"/><lb ed="R001" n="0490b15"/>性无自性法、内身自证圣智法、外诸<persName>佛</persName>刹廣大法。 <lb ed="X" n="0257c21"/><lb ed="R001" n="0490b16"/>大慧！若有闻说此一一法，及自心所现身财建立 <lb ed="X" n="0257c22"/><lb ed="R001" n="0490b17"/>阿赖耶识不思议境，不惊、不怖、不畏，当知此是如 <lb ed="X" n="0257c23"/><lb ed="R001" n="0490b18"/>来乘性。</p> <lb ed="X" n="0257c24"/><lb ed="R001" n="0491a01"/><p xml:id="pX01p0257c2401">大慧！不定种姓者，谓说彼三种时，随说而入随彼而 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0258a" n="0258a"/> <lb ed="X" n="0258a01"/><lb ed="R001" n="0491a02"/>成。大慧！此是初治地者，谓种姓建立，为超入无所有 <lb ed="X" n="0258a02"/><lb ed="R001" n="0491a03"/>地故作是建立。彼自觉藏者，自烦恼习净见法无我， <lb ed="X" n="0258a03"/><lb ed="R001" n="0491a04"/>得三昧乐住声闻，当得<persName>如来</persName>最勝之身。</p> <lb ed="X" n="0258a04"/><lb ed="R001" n="0491a05"/><p xml:id="pX01p0258a0401">〔魏译〕大慧！何者不定乘性证法？大慧！若人闻说 <lb ed="X" n="0258a05"/><lb ed="R001" n="0491a06"/>此三种法，于一一中有所乐者，随顺为说。大慧！说 <lb ed="X" n="0258a06"/><lb ed="R001" n="0491a07"/>三乘者，为发起修行地故；说诸性差别非究竟地， <lb ed="X" n="0258a07"/><lb ed="R001" n="0491a08"/>为欲建立毕竟能取寂静之地故。大慧！彼三种人， <lb ed="X" n="0258a08"/><lb ed="R001" n="0491a09"/>離烦恼障熏习得淸净故，见法无我得三昧乐行 <lb ed="X" n="0258a09"/><lb ed="R001" n="0491a10"/>故，声闻缘觉毕竟证得<persName>如来</persName>法身故。</p> <lb ed="X" n="0258a10"/><lb ed="R001" n="0491a11"/><p xml:id="pX01p0258a1001">〔唐译〕大慧！不定种姓者，谓闻说彼三种法时，随 <lb ed="X" n="0258a11"/><lb ed="R001" n="0491a12"/>生信解而顺修学。大慧！为初治地人而说种姓，欲 <lb ed="X" n="0258a12"/><lb ed="R001" n="0491a13"/>令其入无影像地，作此建立。大慧！彼住三昧乐声 <lb ed="X" n="0258a13"/><lb ed="R001" n="0491a14"/>闻，若能证知自所依识，见法无我，净烦恼习，毕竟 <lb ed="X" n="0258a14"/><lb ed="R001" n="0491a15"/>常得<persName>如来</persName>之身。</p> <lb ed="X" n="0258a15"/><lb ed="R001" n="0491a16"/><p xml:id="pX01p0258a1501">尔时，<persName>世尊</persName>欲褈宣此義，而说偈言：须陀槃那果，往来 <lb ed="X" n="0258a16"/><lb ed="R001" n="0491a17"/>及不还，逮得阿罗汉，是等心惑乱。</p> <lb ed="X" n="0258a17"/><lb ed="R001" n="0491a18"/><p xml:id="pX01p0258a1701">〔魏译〕尔时，<persName>世尊</persName>褈说偈言：逆流修无漏，往来及 <lb ed="X" n="0258a18"/><lb ed="R001" n="0491b01"/>不还，<persName>应供</persName>阿罗汉，是等心乱惑。</p> <lb ed="X" n="0258a19"/><lb ed="R001" n="0491b02"/><p xml:id="pX01p0258a1901">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>即说颂言：预流一来果，不还阿 <lb ed="X" n="0258a20"/><lb ed="R001" n="0491b03"/>罗汉，是等诸圣人，其心悉迷惑。</p> <lb ed="X" n="0258a21"/><lb ed="R001" n="0491b04"/><p xml:id="pX01p0258a2101">三乘与一乘，非乘我所说，愚夫少智慧，诸圣远離寂。</p> <lb ed="X" n="0258a22"/><lb ed="R001" n="0491b05"/><p xml:id="pX01p0258a2201">〔魏译：〕我说于三乘，一乘及非乘，诸圣如实解，凡 <lb ed="X" n="0258a23"/><lb ed="R001" n="0491b06"/>夫不能知。</p> <lb ed="X" n="0258a24"/><lb ed="R001" n="0491b07"/><p xml:id="pX01p0258a2401">〔唐译〕我所立三乘，一乘及非乘，为愚夫少智，乐 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0258b" n="0258b"/> <lb ed="X" n="0258b01"/><lb ed="R001" n="0491b08"/>寂诸圣说。</p> <lb ed="X" n="0258b02"/><lb ed="R001" n="0491b09"/><p xml:id="pX01p0258b0201">第一義法门，远離于二教，住于无所有，何建立三乘？</p> <lb ed="X" n="0258b03"/><lb ed="R001" n="0491b10"/><p xml:id="pX01p0258b0301">〔魏译〕第一義法门，远離于二教，建立于三乘，为 <lb ed="X" n="0258b04"/><lb ed="R001" n="0491b11"/>住寂静处。</p> <lb ed="X" n="0258b05"/><lb ed="R001" n="0491b12"/><p xml:id="pX01p0258b0501">〔唐译〕第一義法门，远離于二取，住于无境界，何 <lb ed="X" n="0258b06"/><lb ed="R001" n="0491b13"/>建立三乘？</p> <lb ed="X" n="0258b07"/><lb ed="R001" n="0491b14"/><p xml:id="pX01p0258b0701">诸禅无量等，无色三摩提，受想悉寂灭，亦无有心量。</p> <lb ed="X" n="0258b08"/><lb ed="R001" n="0491b15"/><p xml:id="pX01p0258b0801">〔魏译〕诸禅及无量，无色三摩提，无想定灭尽，亦 <lb ed="X" n="0258b09"/><lb ed="R001" n="0491b16"/>皆心中无。</p> <lb ed="X" n="0258b10"/><lb ed="R001" n="0491b17"/><p xml:id="pX01p0258b1001">〔唐译〕诸禅及无量，无色三摩提，乃至灭受想，唯 <lb ed="X" n="0258b11"/><lb ed="R001" n="0491b18"/>心不可得。</p> <lb ed="X" n="0258b12"/><lb ed="R001" n="0492a01"/><p xml:id="pX01p0258b1201">大慧，彼一阐提非一阐提，<persName>世间解</persName>脱谁转？大慧，一阐 <lb ed="X" n="0258b13"/><lb ed="R001" n="0492a02"/>提有二种：一者、捨一切善根，及于无始众生发愿。云 <lb ed="X" n="0258b14"/><lb ed="R001" n="0492a03"/>何捨一切善根？谓谤菩萨藏及作恶言。此非随顺修 <lb ed="X" n="0258b15"/><lb ed="R001" n="0492a04"/>多罗、毘尼、解脱之说，捨一切善根故不般涅槃。</p> <lb ed="X" n="0258b16"/><lb ed="R001" n="0492a05"/><p xml:id="pX01p0258b1601">〔魏译〕大慧！何者无性乘？谓一阐提。大慧！一阐提 <lb ed="X" n="0258b17"/><lb ed="R001" n="0492a06"/>者，无涅槃性。何以故？于解脱中，不生信心，不入涅 <lb ed="X" n="0258b18"/><lb ed="R001" n="0492a07"/>槃。大慧！一阐提者，有二种。何等为二？一者、焚烧一 <lb ed="X" n="0258b19"/><lb ed="R001" n="0492a08"/>切善根；二者、怜愍一切众生，作尽一切众生界愿。 <lb ed="X" n="0258b20"/><lb ed="R001" n="0492a09"/>大慧！云何焚烧一切善根？谓谤菩萨藏，作如是言： <lb ed="X" n="0258b21"/><lb ed="R001" n="0492a10"/>彼非随顺修多罗、毘尼、解脱说。捨诸善根，是故不 <lb ed="X" n="0258b22"/><lb ed="R001" n="0492a11"/>得涅槃。</p> <lb ed="X" n="0258b23"/><lb ed="R001" n="0492a12"/><p xml:id="pX01p0258b2301">〔唐译〕复次，大慧！此中一阐提，何故于解脱中不 <lb ed="X" n="0258b24"/><lb ed="R001" n="0492a13"/>生欲乐？大慧！以捨一切善根故，为无始众生起愿 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0258c" n="0258c"/> <lb ed="X" n="0258c01"/><lb ed="R001" n="0492a14"/>故。云何捨一切善根？谓谤菩萨藏言：此非随顺契 <lb ed="X" n="0258c02"/><lb ed="R001" n="0492a15"/>经调伏解脱之说。作是语时，善根悉断，不入涅槃。</p> <lb ed="X" n="0258c03"/><lb ed="R001" n="0492a16"/><p xml:id="pX01p0258c0301">二者、菩萨本自愿方便故，非不般涅槃一切众生而 <lb ed="X" n="0258c04"/><lb ed="R001" n="0492a17"/>般涅槃。大慧！彼般涅槃，是名不般涅槃法相，此亦到 <lb ed="X" n="0258c05"/><lb ed="R001" n="0492a18"/>一阐提趣。</p> <lb ed="X" n="0258c06"/><lb ed="R001" n="0492b01"/><p xml:id="pX01p0258c0601">〔魏译〕大慧！怜愍众生作尽众生界愿者，是为菩 <lb ed="X" n="0258c07"/><lb ed="R001" n="0492b02"/>萨。大慧！菩萨方便作愿：若诸众生不入涅槃者，我 <lb ed="X" n="0258c08"/><lb ed="R001" n="0492b03"/>亦不入涅槃。是故菩萨摩诃萨不入涅槃。大慧！是 <lb ed="X" n="0258c09"/><lb ed="R001" n="0492b04"/>名二种一阐提无涅槃性。以是義故，决定取一阐 <lb ed="X" n="0258c10"/><lb ed="R001" n="0492b05"/>提行。</p> <lb ed="X" n="0258c11"/><lb ed="R001" n="0492b06"/><p xml:id="pX01p0258c1101">〔唐译〕云何为无始众生起愿？谓诸菩萨以本愿 <lb ed="X" n="0258c12"/><lb ed="R001" n="0492b07"/>方便，愿一切众生悉入涅槃，若一众生未涅槃者， <lb ed="X" n="0258c13"/><lb ed="R001" n="0492b08"/>我终不入此，亦住一阐提趣。此是无涅槃种姓相。</p> <lb ed="X" n="0258c14"/><lb ed="R001" n="0492b09"/><p xml:id="pX01p0258c1401">大慧白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！此中云何毕竟不般涅槃？<persName>佛</persName>告大 <lb ed="X" n="0258c15"/><lb ed="R001" n="0492b10"/>慧：菩萨一阐提者，知一切法本来般涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0258c1501" n="0258c1501"/><anchor xml:id="beg0258c1501" n="0258c1501"/>已<anchor xml:id="end0258c1501"/>，毕竟不 <lb ed="X" n="0258c16"/><lb ed="R001" n="0492b11"/>般涅槃，而非捨一切善根一阐提也。大慧！捨一切善 <lb ed="X" n="0258c17"/><lb ed="R001" n="0492b12"/>根一阐提者，复以<persName>如来</persName>神力故，或时善根生。所以者 <lb ed="X" n="0258c18"/><lb ed="R001" n="0492b13"/>何？谓<persName>如来</persName>不捨一切众生故。以是故，菩萨一阐提不 <lb ed="X" n="0258c19"/><lb ed="R001" n="0492b14"/>般涅槃。</p> <lb ed="X" n="0258c20"/><lb ed="R001" n="0492b15"/><p xml:id="pX01p0258c2001">〔魏译〕大慧菩萨白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！此二种一阐提，何 <lb ed="X" n="0258c21"/><lb ed="R001" n="0492b16"/>等一阐提常不入涅槃？<persName>佛</persName>告大慧：菩萨摩诃萨一 <lb ed="X" n="0258c22"/><lb ed="R001" n="0492b17"/>阐提常不入涅槃。何以故？以能善知一切诸法本 <lb ed="X" n="0258c23"/><lb ed="R001" n="0492b18"/>来涅槃，是故不入涅槃。非捨一切善根阐提。何以 <lb ed="X" n="0258c24"/><lb ed="R001" n="0493a01"/>故？大慧！彼捨一切善根阐提，若値诸<persName>佛</persName>善知识等， <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0259a" n="0259a"/> <lb ed="X" n="0259a01"/><lb ed="R001" n="0493a02"/>发菩提心生诸善根，便证涅槃。何以故？大慧！诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0259a02"/><lb ed="R001" n="0493a03"/><persName>如来</persName>不捨一切诸众生故。是故大慧！菩萨一阐提 <lb ed="X" n="0259a03"/><lb ed="R001" n="0493a04"/>常不入涅槃。</p> <lb ed="X" n="0259a04"/><lb ed="R001" n="0493a05"/><p xml:id="pX01p0259a0401">〔唐译〕大慧菩萨言：<persName>世尊</persName>！此中何者毕竟不入涅 <lb ed="X" n="0259a05"/><lb ed="R001" n="0493a06"/>槃？<persName>佛</persName>言：大慧！彼菩萨一阐提，知一切法本来涅槃， <lb ed="X" n="0259a06"/><lb ed="R001" n="0493a07"/>毕竟不入，非捨善根。何以故？捨善根一阐提，以<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0259a07"/><lb ed="R001" n="0493a08"/>威力故，或时善根生。所以者何？<persName>佛</persName>于一切众生无 <lb ed="X" n="0259a08"/><lb ed="R001" n="0493a09"/>捨时故。是故菩萨一阐提不入涅槃。</p> <lb ed="X" n="0259a09"/><lb ed="R001" n="0493a10"/><p xml:id="pX01p0259a0901">复次，大慧！菩萨摩诃萨当善三自性。云何三自性？谓 <lb ed="X" n="0259a10"/><lb ed="R001" n="0493a11"/>妄想自性、缘起自性、成自性。</p> <lb ed="X" n="0259a11"/><lb ed="R001" n="0493a12"/><p xml:id="pX01p0259a1101">〔魏译〕复次，大慧！菩萨摩诃萨当善知三法自体 <lb ed="X" n="0259a12"/><lb ed="R001" n="0493a13"/>相。大慧！何等三法自体相？一者、虚妄分别名字相， <lb ed="X" n="0259a13"/><lb ed="R001" n="0493a14"/>二者、因缘法体自相相，三者、第一義谛法体相。</p> <lb ed="X" n="0259a14"/><lb ed="R001" n="0493a15"/><p xml:id="pX01p0259a1401">〔唐译〕复次，大慧！菩萨摩诃萨当善知三自性相。 <lb ed="X" n="0259a15"/><lb ed="R001" n="0493a16"/>何者为三？所谓：妄计自性。缘起自性。圆成自性。</p> <lb ed="X" n="0259a16"/><lb ed="R001" n="0493a17"/><p xml:id="pX01p0259a1601">大慧，妄想自性从相生。大慧白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>，云何妄想 <lb ed="X" n="0259a17"/><lb ed="R001" n="0493a18"/>自性从相生？<persName>佛</persName>告大慧：缘起自性，事相相行显现。事 <lb ed="X" n="0259a18"/><lb ed="R001" n="0493b01"/>相相计著，有二种妄想自性，<persName>如来</persName><persName>应供</persName><persName>等正觉</persName>之所 <lb ed="X" n="0259a19"/><lb ed="R001" n="0493b02"/>建立，谓名相计著相及事相计著相。名相计著相者， <lb ed="X" n="0259a20"/><lb ed="R001" n="0493b03"/>谓内外法计著；事相计著相者，谓即彼如是内外自 <lb ed="X" n="0259a21"/><lb ed="R001" n="0493b04"/>共相计著。是名二种妄想自性相。若依、若缘生，是名 <lb ed="X" n="0259a22"/><lb ed="R001" n="0493b05"/>缘起。</p> <lb ed="X" n="0259a23"/><lb ed="R001" n="0493b06"/><p xml:id="pX01p0259a2301">〔魏译〕大慧！何者虚妄分别名字相？谓从名字虚 <lb ed="X" n="0259a24"/><lb ed="R001" n="0493b07"/>妄分别一切法相，是名虚妄分别名字之相。大慧！ <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0259b" n="0259b"/> <lb ed="X" n="0259b01"/><lb ed="R001" n="0493b08"/>何者因缘法体自相相？大慧！因缘法体自相相者， <lb ed="X" n="0259b02"/><lb ed="R001" n="0493b09"/>从境界事生故。大慧！因缘法体境界事相，诸<persName>佛</persName>、如 <lb ed="X" n="0259b03"/><lb ed="R001" n="0493b10"/>来、应、<persName>正遍知</persName>，说虚妄分别差别有二种。何等为二 <lb ed="X" n="0259b04"/><lb ed="R001" n="0493b11"/>种？一者、妄执名字戏论分别，二者、妄执名字相分 <lb ed="X" n="0259b05"/><lb ed="R001" n="0493b12"/>别境界相事相。大慧！何者妄执名字相境界相事 <lb ed="X" n="0259b06"/><lb ed="R001" n="0493b13"/>相？谓即彼内外法自相同相。大慧！是名因缘法体 <lb ed="X" n="0259b07"/><lb ed="R001" n="0493b14"/>二种自相相，以依彼法观彼法生故。大慧！是名因 <lb ed="X" n="0259b08"/><lb ed="R001" n="0493b15"/>缘法体自相相。</p> <lb ed="X" n="0259b09"/><lb ed="R001" n="0493b16"/><p xml:id="pX01p0259b0901">〔唐译〕大慧，妄计自性从相生。云何从相生？谓彼 <lb ed="X" n="0259b10"/><lb ed="R001" n="0493b17"/>依缘起事相种类显现，生计著故。大慧，彼计著事 <lb ed="X" n="0259b11"/><lb ed="R001" n="0493b18"/>相，有二种妄计性生，是诸<persName>如来</persName>之所演说，谓名相 <lb ed="X" n="0259b12"/><lb ed="R001" n="0494a01"/>计著相、事相计著相。大慧，事计著相者，谓计著内 <lb ed="X" n="0259b13"/><lb ed="R001" n="0494a02"/>外法；相计著相者，谓即彼内外法中计著自共相。 <lb ed="X" n="0259b14"/><lb ed="R001" n="0494a03"/>是名二种妄计自性相。大慧，从所依、所缘起，是缘 <lb ed="X" n="0259b15"/><lb ed="R001" n="0494a04"/>起性。</p> <lb ed="X" n="0259b16"/><lb ed="R001" n="0494a05"/><p xml:id="pX01p0259b1601">云何成自性？谓離名相事相妄想圣智所得，及自觉 <lb ed="X" n="0259b17"/><lb ed="R001" n="0494a06"/>圣智趣所行境界，是名成自性<persName>如来</persName>藏心。</p> <lb ed="X" n="0259b18"/><lb ed="R001" n="0494a07"/><p xml:id="pX01p0259b1801">〔魏译〕大慧！何者第一義谛法体相？谓诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0259b19"/><lb ed="R001" n="0494a08"/>離名字相、境界相、事相相、圣智修行境界行处。大 <lb ed="X" n="0259b20"/><lb ed="R001" n="0494a09"/>慧！是名第一義谛相诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>藏心。</p> <lb ed="X" n="0259b21"/><lb ed="R001" n="0494a10"/><p xml:id="pX01p0259b2101">〔唐译〕何者圆成自性？谓離名相事相一切分别， <lb ed="X" n="0259b22"/><lb ed="R001" n="0494a11"/>自证圣智所行真如。大慧！此是圆成自性<persName>如来</persName>藏 <lb ed="X" n="0259b23"/><lb ed="R001" n="0494a12"/>心。</p> <lb ed="X" n="0259b24"/><lb ed="R001" n="0494a13"/><p xml:id="pX01p0259b2401">尔时，<persName>世尊</persName>欲褈宣此義，而说偈言：名相觉想，自性二 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0259c" n="0259c"/> <lb ed="X" n="0259c01"/><lb ed="R001" n="0494a14"/>相，正智如如，是则成相。</p> <lb ed="X" n="0259c02"/><lb ed="R001" n="0494a15"/><p xml:id="pX01p0259c0201">〔魏译〕尔时，<persName>世尊</persName>褈说偈言：名相分别事，及法有 <lb ed="X" n="0259c03"/><lb ed="R001" n="0494a16"/>二相，真如正妙智，是第一義相。</p> <lb ed="X" n="0259c04"/><lb ed="R001" n="0494a17"/><p xml:id="pX01p0259c0401">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>即说颂言：名相分别，二自性相， <lb ed="X" n="0259c05"/><lb ed="R001" n="0494a18"/>正智真如，是圆成性。</p> <lb ed="X" n="0259c06"/><lb ed="R001" n="0494b01"/><p xml:id="pX01p0259c0601">大慧！是名观察五法自性相经，自觉圣智趣所行境 <lb ed="X" n="0259c07"/><lb ed="R001" n="0494b02"/>界。汝等诸菩萨摩诃萨，应当修学。</p> <lb ed="X" n="0259c08"/><lb ed="R001" n="0494b03"/><p xml:id="pX01p0259c0801">〔魏译〕大慧！是名观察五法自相法门，诸<persName>佛</persName>菩萨 <lb ed="X" n="0259c09"/><lb ed="R001" n="0494b04"/>修行内证境界之相，汝及诸菩萨应如是学。</p> <lb ed="X" n="0259c10"/><lb ed="R001" n="0494b05"/><p xml:id="pX01p0259c1001">〔唐译〕大慧！是名观察五法自性相法门，自证圣 <lb ed="X" n="0259c11"/><lb ed="R001" n="0494b06"/>智所行境界。汝及诸菩萨摩诃萨，当勤修学。</p> <lb ed="X" n="0259c12"/><lb ed="R001" n="0494b07"/><p xml:id="pX01p0259c1201">复次，大慧！菩萨摩诃萨善观二种无我相。云何二种 <lb ed="X" n="0259c13"/><lb ed="R001" n="0494b08"/>无我相？谓人无我及法无我。云何人无我？谓離我我 <lb ed="X" n="0259c14"/><lb ed="R001" n="0494b09"/>所阴界入聚，无知业爱生眼色等，摄受计著生识一 <lb ed="X" n="0259c15"/><lb ed="R001" n="0494b10"/>切诸根，自心现器身藏，自妄想相施设显示。</p> <lb ed="X" n="0259c16"/><lb ed="R001" n="0494b11"/><p xml:id="pX01p0259c1601">〔魏译〕复次，大慧！菩萨摩诃萨应当善观二无我 <lb ed="X" n="0259c17"/><lb ed="R001" n="0494b12"/>相。大慧！何等二种？一者、人无我智；二者、法无我智。 <lb ed="X" n="0259c18"/><lb ed="R001" n="0494b13"/>云何人无我智？谓離我、我所阴界入聚故，无智业 <lb ed="X" n="0259c19"/><lb ed="R001" n="0494b14"/>爱生故，依眼色等虚妄执著故，自心现见一切诸 <lb ed="X" n="0259c20"/><lb ed="R001" n="0494b15"/>根器身屋宅故，自心分别分别故，分别分别识故。</p> <lb ed="X" n="0259c21"/><lb ed="R001" n="0494b16"/><p xml:id="pX01p0259c2101">〔唐译〕复次，大慧！菩萨摩诃萨当善观察二无我 <lb ed="X" n="0259c22"/><lb ed="R001" n="0494b17"/>相。何者为二？所谓：人无我相，法无我相。大慧！何者 <lb ed="X" n="0259c23"/><lb ed="R001" n="0494b18"/>是人无我相？谓：蕴、界、处離我、我所，无知爱业之所 <lb ed="X" n="0259c24"/><lb ed="R001" n="0495a01"/>生起，眼等识生，取于色等而生计著。又，自心所见 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0260a" n="0260a"/> <lb ed="X" n="0260a01"/><lb ed="R001" n="0495a02"/>身器世间，皆是藏心之所显现，刹那相续，变壞不 <lb ed="X" n="0260a02"/><lb ed="R001" n="0495a03"/>停。</p> <lb ed="X" n="0260a03"/><lb ed="R001" n="0495a04"/><p xml:id="pX01p0260a0301">如河流、如种子、如灯、如风、如雲，刹那辗转壞，躁动如 <lb ed="X" n="0260a04"/><lb ed="R001" n="0495a05"/>猿猴，乐不净处如飞蝇，无厌足如风火，无始虚伪习 <lb ed="X" n="0260a05"/><lb ed="R001" n="0495a06"/>气因如汲水轮，生死趣有轮种种身色，如幻術神咒 <lb ed="X" n="0260a06"/><lb ed="R001" n="0495a07"/>機发像起，善彼相知，是名人无我智。</p> <lb ed="X" n="0260a07"/><lb ed="R001" n="0495a08"/><p xml:id="pX01p0260a0701">〔魏译〕如河流、种子、灯焰、风雲，念念辗转，前後差 <lb ed="X" n="0260a08"/><lb ed="R001" n="0495a09"/>别；轻躁动转，如猿、猴、蝇等；爱乐不净境界处故，无 <lb ed="X" n="0260a09"/><lb ed="R001" n="0495a10"/>厌足如火故，因无始来戏论境界熏习故，犹如辘 <lb ed="X" n="0260a10"/><lb ed="R001" n="0495a11"/>轳、车轮、機关；于三界中生种种色、种种身，如幻起 <lb ed="X" n="0260a11"/><lb ed="R001" n="0495a12"/>屍。大慧！如是观诸法相巧方便智，是名善知人无 <lb ed="X" n="0260a12"/><lb ed="R001" n="0495a13"/>我智境界之相。</p> <lb ed="X" n="0260a13"/><lb ed="R001" n="0495a14"/><p xml:id="pX01p0260a1301">〔唐译〕如河流、如种子、如灯焰、如迅风、如浮雲，躁 <lb ed="X" n="0260a14"/><lb ed="R001" n="0495a15"/>动不安如猿猴，乐不净处如飞蝇，不知厌足如猛 <lb ed="X" n="0260a15"/><lb ed="R001" n="0495a16"/>火。无始虚伪习气为因，诸有趣中流转不息，如汲 <lb ed="X" n="0260a16"/><lb ed="R001" n="0495a17"/>水轮。种种色身威仪进止，譬如死屍咒力故行，亦 <lb ed="X" n="0260a17"/><lb ed="R001" n="0495a18"/>如木人因機运动。若能于此善知其相，是名人无 <lb ed="X" n="0260a18"/><lb ed="R001" n="0495b01"/>我智。</p> <lb ed="X" n="0260a19"/><lb ed="R001" n="0495b02"/><p xml:id="pX01p0260a1901">云何法无我智？谓觉阴、界、入妄想相自性。如阴、界、入 <lb ed="X" n="0260a20"/><lb ed="R001" n="0495b03"/>離我、我所，阴、界、入积聚因业爱绳缚，辗转相缘生无 <lb ed="X" n="0260a21"/><lb ed="R001" n="0495b04"/>动摇；诸法亦尔，離自共相、不实妄想相。妄想力是凡 <lb ed="X" n="0260a22"/><lb ed="R001" n="0495b05"/>夫生，非圣贤也，心、意、识五法自性離故。</p> <lb ed="X" n="0260a23"/><lb ed="R001" n="0495b06"/><p xml:id="pX01p0260a2301">〔魏译〕大慧！何者法无我智？谓如实分别阴、界、入 <lb ed="X" n="0260a24"/><lb ed="R001" n="0495b07"/>相。大慧！菩萨观察阴、界、入等，无我、我所；阴、界、入聚， <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0260b" n="0260b"/> <lb ed="X" n="0260b01"/><lb ed="R001" n="0495b08"/>因业、爱、绳递共相缚，因缘生故，无我、无作者。大慧！ <lb ed="X" n="0260b02"/><lb ed="R001" n="0495b09"/>阴、界、入等，離同相、异相故，依不实相分别得名；愚 <lb ed="X" n="0260b03"/><lb ed="R001" n="0495b10"/>痴凡夫妄想分别以为有故，非证实者见以为有。 <lb ed="X" n="0260b04"/><lb ed="R001" n="0495b11"/>大慧！菩萨如是观察心、意、意识五法体相，一切離 <lb ed="X" n="0260b05"/><lb ed="R001" n="0495b12"/>故，诸因缘无，是名善知诸法无我智境界相。</p> <lb ed="X" n="0260b06"/><lb ed="R001" n="0495b13"/><p xml:id="pX01p0260b0601">〔唐译〕大慧！云何为法无我智？谓知蕴、界、处是妄 <lb ed="X" n="0260b07"/><lb ed="R001" n="0495b14"/>计性。如蕴、界、处離我、我所，唯共积聚爱业绳缚，互 <lb ed="X" n="0260b08"/><lb ed="R001" n="0495b15"/>为缘起无能作者；蕴等亦尔，離自共相，虚妄分别 <lb ed="X" n="0260b09"/><lb ed="R001" n="0495b16"/>种种相现，愚夫分别非诸圣者。如是观察一切诸 <lb ed="X" n="0260b10"/><lb ed="R001" n="0495b17"/>法，離心、意、意识五法自性，是名菩萨摩诃萨法无 <lb ed="X" n="0260b11"/><lb ed="R001" n="0495b18"/>我智。</p> <lb ed="X" n="0260b12"/><lb ed="R001" n="0496a01"/><p xml:id="pX01p0260b1201">大慧，菩萨摩诃萨，当善分别一切法无我。善法无我 <lb ed="X" n="0260b13"/><lb ed="R001" n="0496a02"/>菩萨摩诃萨，不久当得初地菩萨无所有观地相，观 <lb ed="X" n="0260b14"/><lb ed="R001" n="0496a03"/>察开觉欢喜；次第渐进，超九地相，得法雲地；于彼建 <lb ed="X" n="0260b15"/><lb ed="R001" n="0496a04"/>立无量宝莊严大宝莲花王像、大宝宫殿，幻自性境 <lb ed="X" n="0260b16"/><lb ed="R001" n="0496a05"/>界修习生，于彼而坐；同一像类诸最勝子眷属围绕， <lb ed="X" n="0260b17"/><lb ed="R001" n="0496a06"/>从一切<persName>佛</persName>刹来，<persName>佛</persName>手灌顶，如转轮圣王太子灌顶；超 <lb ed="X" n="0260b18"/><lb ed="R001" n="0496a07"/><persName>佛</persName>子地，到自觉圣智法趣，当得<persName>如来</persName>自在法身；见法 <lb ed="X" n="0260b19"/><lb ed="R001" n="0496a08"/>无我故，是名法无我相。汝等诸菩萨摩诃萨，应当修 <lb ed="X" n="0260b20"/><lb ed="R001" n="0496a09"/>学。</p> <lb ed="X" n="0260b21"/><lb ed="R001" n="0496a10"/><p xml:id="pX01p0260b2101">〔魏译〕大慧！菩萨善知诸法无我<anchor xml:id="nkr_note_add_0260b2101" n="0260b2101"/><anchor xml:id="beg0260b2101" n="0260b2101"/>已<anchor xml:id="end0260b2101"/>，观察真如修 <lb ed="X" n="0260b22"/><lb ed="R001" n="0496a11"/>寂静行，不久当得初欢喜地；善能观察欢喜地<anchor xml:id="nkr_note_add_0260b2201" n="0260b2201"/><anchor xml:id="beg0260b2201" n="0260b2201"/>已<anchor xml:id="end0260b2201"/>， <lb ed="X" n="0260b23"/><lb ed="R001" n="0496a12"/>如是诸地次第转明，乃至得证法雲之地。菩萨住 <lb ed="X" n="0260b24"/><lb ed="R001" n="0496a13"/>彼法雲地<anchor xml:id="nkr_note_add_0260b2401" n="0260b2401"/><anchor xml:id="beg0260b2401" n="0260b2401"/>已<anchor xml:id="end0260b2401"/>，无量诸宝间错莊严，大莲花王座大 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0260c" n="0260c"/> <lb ed="X" n="0260c01"/><lb ed="R001" n="0496a14"/>宝宫殿，如实业幻境界所生而坐其上，一切同行 <lb ed="X" n="0260c02"/><lb ed="R001" n="0496a15"/>诸<persName>佛</persName>子等恭敬围绕，十方诸<persName>佛</persName>伸手灌顶授于<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0260c03"/><lb ed="R001" n="0496a16"/>位，如转轮王灌太子顶过<persName>佛</persName>子地；过<persName>佛</persName>子地<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c0301" n="0260c0301"/><anchor xml:id="beg0260c0301" n="0260c0301"/>已<anchor xml:id="end0260c0301"/>，观 <lb ed="X" n="0260c04"/><lb ed="R001" n="0496a17"/>诸<persName>佛</persName>法如实修行，于诸法中而得自在；得自在<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c0401" n="0260c0401"/><anchor xml:id="beg0260c0401" n="0260c0401"/>已<anchor xml:id="end0260c0401"/>， <lb ed="X" n="0260c05"/><lb ed="R001" n="0496a18"/>名得<persName>如来</persName>无上法身，以见法无我故。大慧！是名如 <lb ed="X" n="0260c06"/><lb ed="R001" n="0496b01"/>实法无我相。大慧！汝及诸菩萨应如是学。</p> <lb ed="X" n="0260c07"/><lb ed="R001" n="0496b02"/><p xml:id="pX01p0260c0701">〔唐译〕得此智<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c0701" n="0260c0701"/><anchor xml:id="beg0260c0701" n="0260c0701"/>已<anchor xml:id="end0260c0701"/>，知无境界，了诸地相，即入初地， <lb ed="X" n="0260c08"/><lb ed="R001" n="0496b03"/>心生欢喜，次第渐进，乃至善慧及以法雲，诸有所 <lb ed="X" n="0260c09"/><lb ed="R001" n="0496b04"/>作皆悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c0901" n="0260c0901"/><anchor xml:id="beg0260c0901" n="0260c0901"/>已<anchor xml:id="end0260c0901"/>办。住是地<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c0902" n="0260c0902"/><anchor xml:id="beg0260c0902" n="0260c0902"/>已<anchor xml:id="end0260c0902"/>，有大宝莲花王众宝莊严， <lb ed="X" n="0260c10"/><lb ed="R001" n="0496b05"/>于其花上有宝宫殿状如莲花，菩萨往修幻性法 <lb ed="X" n="0260c11"/><lb ed="R001" n="0496b06"/>门之所成就而坐其上，同行<persName>佛</persName>子前後围绕，一切 <lb ed="X" n="0260c12"/><lb ed="R001" n="0496b07"/><persName>佛</persName>刹所有<persName>如来</persName>皆舒其手，如转轮王子灌顶之法 <lb ed="X" n="0260c13"/><lb ed="R001" n="0496b08"/>而灌其顶，超<persName>佛</persName>子地，获自证法，成就<persName>如来</persName>自在法 <lb ed="X" n="0260c14"/><lb ed="R001" n="0496b09"/>身。大慧！是名见法无我相，汝及诸菩萨摩诃萨应 <lb ed="X" n="0260c15"/><lb ed="R001" n="0496b10"/>勤修学。</p> <lb ed="X" n="0260c16"/><lb ed="R001" n="0496b11"/><p xml:id="pX01p0260c1601">尔时大慧菩萨摩诃萨，复白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！建立诽谤相， <lb ed="X" n="0260c17"/><lb ed="R001" n="0496b12"/>唯愿说之。令我及诸菩萨摩诃萨，離建立诽谤二边 <lb ed="X" n="0260c18"/><lb ed="R001" n="0496b13"/>恶见，疾得阿耨多罗三藐三菩提。觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c1801" n="0260c1801"/><anchor xml:id="beg0260c1801" n="0260c1801"/>已<anchor xml:id="end0260c1801"/>，離常建立，断 <lb ed="X" n="0260c19"/><lb ed="R001" n="0496b14"/>诽谤见，不谤正法。</p> <lb ed="X" n="0260c20"/><lb ed="R001" n="0496b15"/><p xml:id="pX01p0260c2001">〔魏译〕尔时，圣者大慧菩萨复白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0260c21"/><lb ed="R001" n="0496b16"/>有无谤相，愿为我说。<persName>世尊</persName>！我及诸菩萨摩诃萨，若 <lb ed="X" n="0260c22"/><lb ed="R001" n="0496b17"/>闻得離有无邪见，速得阿耨多罗三藐三菩提。得 <lb ed="X" n="0260c23"/><lb ed="R001" n="0496b18"/>阿耨多罗三藐三菩提<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c2301" n="0260c2301"/><anchor xml:id="beg0260c2301" n="0260c2301"/>已<anchor xml:id="end0260c2301"/>，远離断常邪见建立，便 <lb ed="X" n="0260c24"/><lb ed="R001" n="0497a01"/>能建立诸<persName>佛</persName>正法。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0261a" n="0261a"/> <lb ed="X" n="0261a01"/><lb ed="R001" n="0497a02"/><p xml:id="pX01p0261a0101">〔唐译〕尔时，大慧菩萨摩诃萨复白<persName>佛</persName>言：<persName>世尊</persName>！愿 <lb ed="X" n="0261a02"/><lb ed="R001" n="0497a03"/>说建立诽谤相，令我及诸菩萨摩诃萨離此恶见， <lb ed="X" n="0261a03"/><lb ed="R001" n="0497a04"/>疾得阿耨多罗三藐三菩提。得菩提<anchor xml:id="nkr_note_add_0261a0301" n="0261a0301"/><anchor xml:id="beg0261a0301" n="0261a0301"/>已<anchor xml:id="end0261a0301"/>，破建立常 <lb ed="X" n="0261a04"/><lb ed="R001" n="0497a05"/>诽谤断见，令于正法不生毁谤。</p> <lb ed="X" n="0261a05"/><lb ed="R001" n="0497a06"/><p xml:id="pX01p0261a0501">尔时，<persName>世尊</persName>受大慧菩萨请<anchor xml:id="nkr_note_add_0261a0501" n="0261a0501"/><anchor xml:id="beg0261a0501" n="0261a0501"/>已<anchor xml:id="end0261a0501"/>，而说偈言：建立及诽谤， <lb ed="X" n="0261a06"/><lb ed="R001" n="0497a07"/>无有彼心量，身受用建立，及心不能知。愚痴无智慧， <lb ed="X" n="0261a07"/><lb ed="R001" n="0497a08"/>建立及诽谤。</p> <lb ed="X" n="0261a08"/><lb ed="R001" n="0497a09"/><p xml:id="pX01p0261a0801">〔魏译〕尔时，<persName>世尊</persName>复受圣者大慧菩萨摩诃萨请 <lb ed="X" n="0261a09"/><lb ed="R001" n="0497a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0261a0901" n="0261a0901"/><anchor xml:id="beg0261a0901" n="0261a0901"/>已<anchor xml:id="end0261a0901"/>，而说偈言：心中无断常，身资生住处，唯心愚无 <lb ed="X" n="0261a10"/><lb ed="R001" n="0497a11"/>智，无物而见有。</p> <lb ed="X" n="0261a11"/><lb ed="R001" n="0497a12"/><p xml:id="pX01p0261a1101">〔唐译〕<persName>佛</persName>受其请，即说颂言：身资财所住，皆唯心 <lb ed="X" n="0261a12"/><lb ed="R001" n="0497a13"/>影像，凡愚不能了，起建立诽谤，所起但是心，離心 <lb ed="X" n="0261a13"/><lb ed="R001" n="0497a14"/>不可得。</p> <lb ed="X" n="0261a14"/><lb ed="R001" n="0497a15"/><p xml:id="pX01p0261a1401">尔时<persName>世尊</persName>于此偈義复重显示，告大慧言：有四种非 <lb ed="X" n="0261a15"/><lb ed="R001" n="0497a16"/>有有建立。云何为四？谓非有相建立，非有见建立，非 <lb ed="X" n="0261a16"/><lb ed="R001" n="0497a17"/>有因建立，非有性建立，是名四种建立。又诽谤者，谓 <lb ed="X" n="0261a17"/><lb ed="R001" n="0497a18"/>于彼所立无所得，观察非分而起诽谤，是名建立诽 <lb ed="X" n="0261a18"/><lb ed="R001" n="0497b01"/>谤相。</p> <lb ed="X" n="0261a19"/><lb ed="R001" n="0497b02"/><p xml:id="pX01p0261a1901">〔魏译〕尔时，<persName>世尊</persName>于此偈義复褈宣说，告圣者大 <lb ed="X" n="0261a20"/><lb ed="R001" n="0497b03"/>慧菩萨言：大慧！有四种建立谤相。何等为四？一者、 <lb ed="X" n="0261a21"/><lb ed="R001" n="0497b04"/>建立非有相；二者、建立非正见相；三者、建立非有 <lb ed="X" n="0261a22"/><lb ed="R001" n="0497b05"/>因相；四者、建立非有体相。大慧！是名四种建立。大 <lb ed="X" n="0261a23"/><lb ed="R001" n="0497b06"/>慧！何者是谤相？大慧！观察邪见所建立法不见实 <lb ed="X" n="0261a24"/><lb ed="R001" n="0497b07"/>相，即谤诸法言一切无。大慧！是名建立谤相。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0261b" n="0261b"/> <lb ed="X" n="0261b01"/><lb ed="R001" n="0497b08"/><p xml:id="pX01p0261b0101">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>欲重明此義，告大慧言：有四种 <lb ed="X" n="0261b02"/><lb ed="R001" n="0497b09"/>无有有建立。何者为四？所谓无有相建立相，无有 <lb ed="X" n="0261b03"/><lb ed="R001" n="0497b10"/>见建立见，无有因建立因，无有性建立性，是为四。 <lb ed="X" n="0261b04"/><lb ed="R001" n="0497b11"/>大慧！诽谤者，谓于诸恶见所建立法，求不可得，不 <lb ed="X" n="0261b05"/><lb ed="R001" n="0497b12"/>善观察，遂生诽谤，此是建立诽谤相。</p> <lb ed="X" n="0261b06"/><lb ed="R001" n="0497b13"/><p xml:id="pX01p0261b0601">复次，大慧！云何非有相建立相？谓阴、界、入非有自共 <lb ed="X" n="0261b07"/><lb ed="R001" n="0497b14"/>相而起计著，此如是、此不异，是名非有相建立相。此 <lb ed="X" n="0261b08"/><lb ed="R001" n="0497b15"/>非有相建立，妄想无始虚伪过，种种习气计著生。</p> <lb ed="X" n="0261b09"/><lb ed="R001" n="0497b16"/><p xml:id="pX01p0261b0901">〔魏译〕复次，大慧！何者建立非有相？谓分别阴、界、 <lb ed="X" n="0261b10"/><lb ed="R001" n="0497b17"/>入非有法，无始来戏论非有实故，而执著同相异 <lb ed="X" n="0261b11"/><lb ed="R001" n="0497b18"/>相，此法如是如是毕竟不异。大慧！依此无量世来 <lb ed="X" n="0261b12"/><lb ed="R001" n="0498a01"/>烦恼熏习执著而起。大慧！是名建立非有相。</p> <lb ed="X" n="0261b13"/><lb ed="R001" n="0498a02"/><p xml:id="pX01p0261b1301">〔唐译〕大慧！云何无有相建立相？谓：于蕴、界、处，自 <lb ed="X" n="0261b14"/><lb ed="R001" n="0498a03"/>相、共相，本无所有，而生计著，此如是，此不异，而此 <lb ed="X" n="0261b15"/><lb ed="R001" n="0498a04"/>分别，从无始种种恶习所生，是名无有相建立相。</p> <lb ed="X" n="0261b16"/><lb ed="R001" n="0498a05"/><p xml:id="pX01p0261b1601">大慧！非有见建立相者，若彼如是阴、界、入、我、人、众生、 <lb ed="X" n="0261b17"/><lb ed="R001" n="0498a06"/>寿命、长养、士夫见建立，是名非有见建立相。</p> <lb ed="X" n="0261b18"/><lb ed="R001" n="0498a07"/><p xml:id="pX01p0261b1801">〔魏译〕大慧！何者建立非正见相？大慧！彼阴、界、入 <lb ed="X" n="0261b19"/><lb ed="R001" n="0498a08"/>中，无我、人、众生、寿者、作者、受者，而建立邪见，谓有 <lb ed="X" n="0261b20"/><lb ed="R001" n="0498a09"/>我等故。大慧！是名建立非正见相。</p> <lb ed="X" n="0261b21"/><lb ed="R001" n="0498a10"/><p xml:id="pX01p0261b2101">〔唐译〕云何无有见建立见？谓于蕴、界、处建立我、 <lb ed="X" n="0261b22"/><lb ed="R001" n="0498a11"/>人、众生等见，是名无有见建立见。</p> <lb ed="X" n="0261b23"/><lb ed="R001" n="0498a12"/><p xml:id="pX01p0261b2301">大慧，非有因建立相者，谓初识无因生，後不实如幻， <lb ed="X" n="0261b24"/><lb ed="R001" n="0498a13"/>本不生眼色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0261001" n="0261001"/>明界，念前生，生<anchor xml:id="nkr_note_add_0261b2401" n="0261b2401"/><anchor xml:id="beg0261b2401" n="0261b2401"/>已<anchor xml:id="end0261b2401"/>实<anchor xml:id="nkr_note_add_0261b2402" n="0261b2402"/><anchor xml:id="beg0261b2402" n="0261b2402"/>已<anchor xml:id="end0261b2402"/>还壞，是名非有 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0261c" n="0261c"/> <lb ed="X" n="0261c01"/><lb ed="R001" n="0498a14"/>因建立相。</p> <lb ed="X" n="0261c02"/><lb ed="R001" n="0498a15"/><p xml:id="pX01p0261c0201">〔魏译〕大慧！何者建立非有因相？谓：初识不从因 <lb ed="X" n="0261c03"/><lb ed="R001" n="0498a16"/>生，本不生，後时生，如幻本无，因物而有，因眼、色、明、 <lb ed="X" n="0261c04"/><lb ed="R001" n="0498a17"/>空、念故识生，生<anchor xml:id="nkr_note_add_0261c0401" n="0261c0401"/><anchor xml:id="beg0261c0401" n="0261c0401"/>已<anchor xml:id="end0261c0401"/>还灭。大慧！是名建立非有因相。</p> <lb ed="X" n="0261c05"/><lb ed="R001" n="0498a18"/><p xml:id="pX01p0261c0501">〔唐译〕云何无有因建立因？谓初识前无因不生， <lb ed="X" n="0261c06"/><lb ed="R001" n="0498b01"/>其初识本无，後眼、色、明、念等为因，如幻生，生<anchor xml:id="nkr_note_add_0261c0601" n="0261c0601"/><anchor xml:id="beg0261c0601" n="0261c0601"/>已<anchor xml:id="end0261c0601"/>有， <lb ed="X" n="0261c07"/><lb ed="R001" n="0498b02"/>有还灭，是名无有因建立因。</p> <lb ed="X" n="0261c08"/><lb ed="R001" n="0498b03"/><p xml:id="pX01p0261c0801">大慧，非有性建立相者，谓虚空、灭、般涅槃，非作计著 <lb ed="X" n="0261c09"/><lb ed="R001" n="0498b04"/>性建立。此離性非性一切法，如兔马等角，如垂发现， <lb ed="X" n="0261c10"/><lb ed="R001" n="0498b05"/>離有非有，是名非有性建立相。</p> <lb ed="X" n="0261c11"/><lb ed="R001" n="0498b06"/><p xml:id="pX01p0261c1101">〔魏译〕大慧！何者建立非有体谤法相？谓虚空、灭、 <lb ed="X" n="0261c12"/><lb ed="R001" n="0498b07"/>涅槃、无作、无物建立执著。大慧！彼三法離有无故。 <lb ed="X" n="0261c13"/><lb ed="R001" n="0498b08"/>大慧！一切诸法如兔、马、驴、驼、角、毛、轮等故，離有无 <lb ed="X" n="0261c14"/><lb ed="R001" n="0498b09"/>建立相故。大慧！是名建立非有体谤法相。</p> <lb ed="X" n="0261c15"/><lb ed="R001" n="0498b10"/><p xml:id="pX01p0261c1501">〔唐译〕云何无有性建立性？谓于虚空、涅槃、非数 <lb ed="X" n="0261c16"/><lb ed="R001" n="0498b11"/>灭、无作性，执著建立。大慧！此離性非性，一切诸法 <lb ed="X" n="0261c17"/><lb ed="R001" n="0498b12"/>離于有无，犹如毛轮兔马等角，是名无有性建立 <lb ed="X" n="0261c18"/><lb ed="R001" n="0498b13"/>性。</p> <lb ed="X" n="0261c19"/><lb ed="R001" n="0498b14"/><p xml:id="pX01p0261c1901">建立及诽谤，愚夫妄想，不善观察自心现量，非圣贤 <lb ed="X" n="0261c20"/><lb ed="R001" n="0498b15"/>也。是故離建立、诽谤恶见，应当修学。</p> <lb ed="X" n="0261c21"/><lb ed="R001" n="0498b16"/><p xml:id="pX01p0261c2101">〔魏译〕大慧！建立谤相者，诸凡夫虚妄分别故，不 <lb ed="X" n="0261c22"/><lb ed="R001" n="0498b17"/>知但是心见诸法是有，非圣人所见故。大慧！汝当 <lb ed="X" n="0261c23"/><lb ed="R001" n="0498b18"/>远離不正见，建立谤法相故。</p> <lb ed="X" n="0261c24"/><lb ed="R001" n="0499a01"/><p xml:id="pX01p0261c2401">〔唐译〕大慧！建立诽谤，皆是凡愚不了唯心而生 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0262a" n="0262a"/> <lb ed="X" n="0262a01"/><lb ed="R001" n="0499a02"/>分别，非诸圣者。是故，汝等当勤观察，远離此见。</p> <lb ed="X" n="0262a02"/><lb ed="R001" n="0499a03"/><p xml:id="pX01p0262a0201">复次大慧！菩萨摩诃萨善知心意意识、五法、自性、二 <lb ed="X" n="0262a03"/><lb ed="R001" n="0499a04"/>无我相，趣究竟为安众生故作种种类像，如妄想自 <lb ed="X" n="0262a04"/><lb ed="R001" n="0499a05"/>性处依于缘起。譬如众色如意宝珠，普现一切诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0262a05"/><lb ed="R001" n="0499a06"/>刹土，一切<persName>如来</persName>大众集会，悉于其中听受<persName>佛</persName>法，所谓 <lb ed="X" n="0262a06"/><lb ed="R001" n="0499a07"/>一切法如幻如梦光影水月，于一切法離生灭断常， <lb ed="X" n="0262a07"/><lb ed="R001" n="0499a08"/>及離声闻缘觉之法。</p> <lb ed="X" n="0262a08"/><lb ed="R001" n="0499a09"/><p xml:id="pX01p0262a0801">〔魏译〕复次，大慧！诸菩萨摩诃萨如实知心意意 <lb ed="X" n="0262a09"/><lb ed="R001" n="0499a10"/>识、五法体相、二种无我，为安稳众生现种种类像， <lb ed="X" n="0262a10"/><lb ed="R001" n="0499a11"/>如彼虚妄无所分别，依因缘法而有种种。大慧！菩 <lb ed="X" n="0262a11"/><lb ed="R001" n="0499a12"/>萨摩诃萨亦复如是，依众生现种种色如如意宝， <lb ed="X" n="0262a12"/><lb ed="R001" n="0499a13"/>随诸一切众生心念，于诸<persName>佛</persName>土大众中，现如幻、如 <lb ed="X" n="0262a13"/><lb ed="R001" n="0499a14"/>梦、如响、如水中月、镜中像故，远離诸法不生不灭 <lb ed="X" n="0262a14"/><lb ed="R001" n="0499a15"/>非常非断故，现<persName>佛</persName><persName>如来</persName>離诸声闻缘觉乘故。</p> <lb ed="X" n="0262a15"/><lb ed="R001" n="0499a16"/><p xml:id="pX01p0262a1501">〔唐译〕大慧！菩萨摩诃萨善知心、意、意识、五法、自 <lb ed="X" n="0262a16"/><lb ed="R001" n="0499a17"/>性、二无我相<anchor xml:id="nkr_note_add_0262a1601" n="0262a1601"/><anchor xml:id="beg0262a1601" n="0262a1601"/>已<anchor xml:id="end0262a1601"/>，为众生故作种种身，如依缘起起 <lb ed="X" n="0262a17"/><lb ed="R001" n="0499a18"/>妄计性，亦如摩尼随心现色，普入<persName>佛</persName>会，听闻<persName>佛</persName>说 <lb ed="X" n="0262a18"/><lb ed="R001" n="0499b01"/>诸法如幻、如梦、如影、如镜中像、如水中月，远離生 <lb ed="X" n="0262a19"/><lb ed="R001" n="0499b02"/>灭及以断常，不住声闻、辟支<persName>佛</persName>道。</p> <lb ed="X" n="0262a20"/><lb ed="R001" n="0499b03"/><p xml:id="pX01p0262a2001">得百千三昧，乃至百千亿那由他三昧。得三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0262a2001" n="0262a2001"/><anchor xml:id="beg0262a2001" n="0262a2001"/>已<anchor xml:id="end0262a2001"/>，游 <lb ed="X" n="0262a21"/><lb ed="R001" n="0499b04"/>诸<persName>佛</persName>刹，供养诸<persName>佛</persName>，生诸天宫，宣扬三宝，示现<persName>佛</persName>身，声 <lb ed="X" n="0262a22"/><lb ed="R001" n="0499b05"/>闻、菩萨、大众围绕，以自心现量度脱众生，分别演说 <lb ed="X" n="0262a23"/><lb ed="R001" n="0499b06"/>外性、无性，悉令远離有无等见。</p> <lb ed="X" n="0262a24"/><lb ed="R001" n="0499b07"/><p xml:id="pX01p0262a2401">〔魏译〕闻诸<persName>佛</persName>法，即得无量百千万亿诸深三昧。 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0262b" n="0262b"/> <lb ed="X" n="0262b01"/><lb ed="R001" n="0499b08"/>得三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b0101" n="0262b0101"/><anchor xml:id="beg0262b0101" n="0262b0101"/>已<anchor xml:id="end0262b0101"/>，依三昧力，从一<persName>佛</persName>土至一<persName>佛</persName>土，供养诸 <lb ed="X" n="0262b02"/><lb ed="R001" n="0499b09"/><persName>佛</persName>，示现生于诸宫殿中，赞歎三宝，现作<persName>佛</persName>身，菩萨 <lb ed="X" n="0262b03"/><lb ed="R001" n="0499b10"/>声闻大众围绕，令诸一切众生得入自心见境，为 <lb ed="X" n="0262b04"/><lb ed="R001" n="0499b11"/>说外境无物有物，令得远離建立有无法故。</p> <lb ed="X" n="0262b05"/><lb ed="R001" n="0499b12"/><p xml:id="pX01p0262b0501">〔唐译〕闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b0501" n="0262b0501"/><anchor xml:id="beg0262b0501" n="0262b0501"/>已<anchor xml:id="end0262b0501"/>，成就无量百千亿那由他三昧。得此 <lb ed="X" n="0262b06"/><lb ed="R001" n="0499b13"/>三昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b0601" n="0262b0601"/><anchor xml:id="beg0262b0601" n="0262b0601"/>已<anchor xml:id="end0262b0601"/>，遍遊一切诸<persName>佛</persName>国土，供养诸<persName>佛</persName>，生诸天上， <lb ed="X" n="0262b07"/><lb ed="R001" n="0499b14"/>显扬三宝，示现<persName>佛</persName>身，为诸声闻、菩萨大众说外境 <lb ed="X" n="0262b08"/><lb ed="R001" n="0499b15"/>界，皆唯自心，悉令远離有无等执。</p> <lb ed="X" n="0262b09"/><lb ed="R001" n="0499b16"/><p xml:id="pX01p0262b0901">尔时，<persName>世尊</persName>欲褈宣此義而说偈言：心量世间，<persName>佛</persName>子观 <lb ed="X" n="0262b10"/><lb ed="R001" n="0499b17"/>察，种类之身，離所作行，得力神通，自在成就。</p> <lb ed="X" n="0262b11"/><lb ed="R001" n="0499b18"/><p xml:id="pX01p0262b1101">〔魏译〕尔时，<persName>世尊</persName>褈说偈言：<persName>佛</persName>子见世间，唯心无 <lb ed="X" n="0262b12"/><lb ed="R001" n="0500a01"/>诸法，种类非身作，得力自在成。</p> <lb ed="X" n="0262b13"/><lb ed="R001" n="0500a02"/><p xml:id="pX01p0262b1301">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>即说颂言：<persName>佛</persName>子能观见，世间唯 <lb ed="X" n="0262b14"/><lb ed="R001" n="0500a03"/>是心，示现种种身，所作无障碍，神通力自在，一切 <lb ed="X" n="0262b15"/><lb ed="R001" n="0500a04"/>皆成就。</p> <lb ed="X" n="0262b16"/><lb ed="R001" n="0500a05"/><p xml:id="pX01p0262b1601">尔时大慧菩萨摩诃萨复请<persName>佛</persName>言：唯愿<persName>世尊</persName>！为我等 <lb ed="X" n="0262b17"/><lb ed="R001" n="0500a06"/>说一切法空、无生、无二、離自性相。我等及馀诸菩萨 <lb ed="X" n="0262b18"/><lb ed="R001" n="0500a07"/>众，觉悟是空、无生、无二、離自性相<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b1801" n="0262b1801"/><anchor xml:id="beg0262b1801" n="0262b1801"/>已<anchor xml:id="end0262b1801"/>，離有无妄想，疾 <lb ed="X" n="0262b19"/><lb ed="R001" n="0500a08"/>得阿耨多罗三藐三菩提。尔时<persName>世尊</persName>告大慧菩萨摩 <lb ed="X" n="0262b20"/><lb ed="R001" n="0500a09"/>诃萨言：谛听谛听！善思念之！今当为汝廣分别说。大 <lb ed="X" n="0262b21"/><lb ed="R001" n="0500a10"/>慧白<persName>佛</persName>言：善哉<persName>世尊</persName>！唯然受教。</p> <lb ed="X" n="0262b22"/><lb ed="R001" n="0500a11"/><p xml:id="pX01p0262b2201">〔魏译〕尔时，圣者大慧菩萨复请<persName>佛</persName>言：唯愿<persName>世尊</persName>！ <lb ed="X" n="0262b23"/><lb ed="R001" n="0500a12"/>为我等说一切法空、无生、无二、離自体相。我及一 <lb ed="X" n="0262b24"/><lb ed="R001" n="0500a13"/>切诸菩萨众，知诸法空、无生、无二、離自体相<anchor xml:id="nkr_note_add_0262b2401" n="0262b2401"/><anchor xml:id="beg0262b2401" n="0262b2401"/>已<anchor xml:id="end0262b2401"/>，離 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0262c" n="0262c"/> <lb ed="X" n="0262c01"/><lb ed="R001" n="0500a14"/>有无妄想，速得阿耨多罗三藐三菩提。尔时，<persName>佛</persName>告 <lb ed="X" n="0262c02"/><lb ed="R001" n="0500a15"/>圣者大慧菩萨摩诃萨言：善哉！善哉！善哉！大慧！谛 <lb ed="X" n="0262c03"/><lb ed="R001" n="0500a16"/>听！谛听！我今为汝廣分别说。大慧白<persName>佛</persName>言：善哉！世 <lb ed="X" n="0262c04"/><lb ed="R001" n="0500a17"/>尊！唯然受教。</p> <lb ed="X" n="0262c05"/><lb ed="R001" n="0500a18"/><p xml:id="pX01p0262c0501">〔唐译〕尔时大慧菩萨摩诃萨复请<persName>佛</persName>言：愿为我 <lb ed="X" n="0262c06"/><lb ed="R001" n="0500b01"/>说一切法空、无生、无二、无自性相。我及诸菩萨悟 <lb ed="X" n="0262c07"/><lb ed="R001" n="0500b02"/>此相故，離有无分别，疾得阿耨多罗三藐三菩提。 <lb ed="X" n="0262c08"/><lb ed="R001" n="0500b03"/><persName>佛</persName>言：谛听！当为汝说。</p> <lb ed="X" n="0262c09"/><lb ed="R001" n="0500b04"/><p xml:id="pX01p0262c0901"><persName>佛</persName>告大慧：空空者，即是妄想自性处。大慧，妄想自性 <lb ed="X" n="0262c10"/><lb ed="R001" n="0500b05"/>计著者，说空、无生、无二、離自性相。大慧，彼略说七种 <lb ed="X" n="0262c11"/><lb ed="R001" n="0500b06"/>空，谓相空、性自性空、行空、无行空、一切法離言说空、 <lb ed="X" n="0262c12"/><lb ed="R001" n="0500b07"/>第一義圣智大空、彼彼空。</p> <lb ed="X" n="0262c13"/><lb ed="R001" n="0500b08"/><p xml:id="pX01p0262c1301">〔魏译〕<persName>佛</persName>告大慧言：大慧！空者，即是妄想法体句。 <lb ed="X" n="0262c14"/><lb ed="R001" n="0500b09"/>大慧！依执著妄想法体，说空、无生、无体、相、不二。大 <lb ed="X" n="0262c15"/><lb ed="R001" n="0500b10"/>慧！空有七种。何等为七？一者、相空，二者、一切法有 <lb ed="X" n="0262c16"/><lb ed="R001" n="0500b11"/>物无物空，三者、行空，四者、不行空，五者、一切法无 <lb ed="X" n="0262c17"/><lb ed="R001" n="0500b12"/>言空，六者、第一義圣智大空，七者、彼彼空。</p> <lb ed="X" n="0262c18"/><lb ed="R001" n="0500b13"/><p xml:id="pX01p0262c1801">〔唐译〕大慧！空者，即是妄计性句義。大慧！为执著 <lb ed="X" n="0262c19"/><lb ed="R001" n="0500b14"/>妄计自性故，说空、无生、无二、无自性。大慧！略说空 <lb ed="X" n="0262c20"/><lb ed="R001" n="0500b15"/>性有七种，谓：相空、自性空、行空、无行空、一切法不 <lb ed="X" n="0262c21"/><lb ed="R001" n="0500b16"/>可说空、第一義圣智大空、彼彼空。</p> <lb ed="X" n="0262c22"/><lb ed="R001" n="0500b17"/><p xml:id="pX01p0262c2201">云何相空？谓一切性自共相空，观辗转积聚故，分别 <lb ed="X" n="0262c23"/><lb ed="R001" n="0500b18"/>无性自共相不生，自他俱性无性故相不住，是故说 <lb ed="X" n="0262c24"/><lb ed="R001" n="0501a01"/>一切性相空，是名相空。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0263a" n="0263a"/> <lb ed="X" n="0263a01"/><lb ed="R001" n="0501a02"/><p xml:id="pX01p0263a0101">〔魏译〕大慧！何者是相空？谓一切法自相同相，空 <lb ed="X" n="0263a02"/><lb ed="R001" n="0501a03"/>见递共积聚。大慧！观察一一法自相同相，无一法 <lb ed="X" n="0263a03"/><lb ed="R001" n="0501a04"/>可得，離自相他相二相，无相可住可见，是故名为 <lb ed="X" n="0263a04"/><lb ed="R001" n="0501a05"/>自相空。</p> <lb ed="X" n="0263a05"/><lb ed="R001" n="0501a06"/><p xml:id="pX01p0263a0501">〔唐译〕云何相空？谓一切法自相共相空，辗转积 <lb ed="X" n="0263a06"/><lb ed="R001" n="0501a07"/>聚互相待故，分<g ref="#CB00701">析</g>推求无所有故，自他及共皆不 <lb ed="X" n="0263a07"/><lb ed="R001" n="0501a08"/>生故，自共相无生亦无住，是故名一切法自相空。</p> <lb ed="X" n="0263a08"/><lb ed="R001" n="0501a09"/><p xml:id="pX01p0263a0801">云何性自性空？谓自<anchor xml:id="nkr_note_add_0263a0801" n="0263a0801"/><anchor xml:id="beg0263a0801" n="0263a0801"/>己<anchor xml:id="end0263a0801"/>性自性不生，是名一切法性 <lb ed="X" n="0263a09"/><lb ed="R001" n="0501a10"/>自性空，是故说性自性空。</p> <lb ed="X" n="0263a10"/><lb ed="R001" n="0501a11"/><p xml:id="pX01p0263a1001">〔魏译〕大慧！何者一切法有物无物空？谓自体相 <lb ed="X" n="0263a11"/><lb ed="R001" n="0501a12"/>实有法生。大慧！诸法自体相有无俱空，是故名为 <lb ed="X" n="0263a12"/><lb ed="R001" n="0501a13"/>自体相有物无物空。</p> <lb ed="X" n="0263a13"/><lb ed="R001" n="0501a14"/><p xml:id="pX01p0263a1301">〔唐译〕云何自性空？谓一切法自性不生，是名自 <lb ed="X" n="0263a14"/><lb ed="R001" n="0501a15"/>性空。</p> <lb ed="X" n="0263a15"/><lb ed="R001" n="0501a16"/><p xml:id="pX01p0263a1501">云何行空？谓阴離我、我所，因所成所作业方便生，是 <lb ed="X" n="0263a16"/><lb ed="R001" n="0501a17"/>名行空。</p> <lb ed="X" n="0263a17"/><lb ed="R001" n="0501a18"/><p xml:id="pX01p0263a1701">〔魏译〕大慧！何者是行空？谓：诸阴等離我、我所，依 <lb ed="X" n="0263a18"/><lb ed="R001" n="0501b01"/>因作业而得有生。大慧！是故名为行空。</p> <lb ed="X" n="0263a19"/><lb ed="R001" n="0501b02"/><p xml:id="pX01p0263a1901">〔唐译〕云何行空？所谓诸蕴由业及因和合而起， <lb ed="X" n="0263a20"/><lb ed="R001" n="0501b03"/>離我、我所，是名行空。</p> <lb ed="X" n="0263a21"/><lb ed="R001" n="0501b04"/><p xml:id="pX01p0263a2101">大慧，即此如是行空，辗转缘起自性无性，是名无行 <lb ed="X" n="0263a22"/><lb ed="R001" n="0501b05"/>空。</p> <lb ed="X" n="0263a23"/><lb ed="R001" n="0501b06"/><p xml:id="pX01p0263a2301">〔魏译〕大慧！何者不行空？谓阴法中涅槃未曾行。 <lb ed="X" n="0263a24"/><lb ed="R001" n="0501b07"/>大慧！是名不行空。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0263b" n="0263b"/> <lb ed="X" n="0263b01"/><lb ed="R001" n="0501b08"/><p xml:id="pX01p0263b0101">〔唐译〕云何无行空？所谓诸蕴本来涅槃，无有诸 <lb ed="X" n="0263b02"/><lb ed="R001" n="0501b09"/>行，是名无行空。</p> <lb ed="X" n="0263b03"/><lb ed="R001" n="0501b10"/><p xml:id="pX01p0263b0301">云何一切法離言说空？谓妄想自性无言说故，一切 <lb ed="X" n="0263b04"/><lb ed="R001" n="0501b11"/>法離言说，是名一切法離言说空。</p> <lb ed="X" n="0263b05"/><lb ed="R001" n="0501b12"/><p xml:id="pX01p0263b0501">〔魏译〕大慧！何者一切法无言空？谓：妄想分别一 <lb ed="X" n="0263b06"/><lb ed="R001" n="0501b13"/>切诸法无言可说。大慧！是名一切法无言空。</p> <lb ed="X" n="0263b07"/><lb ed="R001" n="0501b14"/><p xml:id="pX01p0263b0701">〔唐译〕云何一切法不可说空？谓一切法妄计自 <lb ed="X" n="0263b08"/><lb ed="R001" n="0501b15"/>性，无可言说，是名不可说空。</p> <lb ed="X" n="0263b09"/><lb ed="R001" n="0501b16"/><p xml:id="pX01p0263b0901">云何一切法第一義圣智大空？谓得自觉圣智，一切 <lb ed="X" n="0263b10"/><lb ed="R001" n="0501b17"/>见过习气空，是名一切法第一義圣智大空。</p> <lb ed="X" n="0263b11"/><lb ed="R001" n="0501b18"/><p xml:id="pX01p0263b1101">〔魏译〕大慧！何者第一義圣智大空？谓自身内证 <lb ed="X" n="0263b12"/><lb ed="R001" n="0502a01"/>圣智法空，離诸邪见熏习之过。大慧！是名第一義 <lb ed="X" n="0263b13"/><lb ed="R001" n="0502a02"/>圣智大空。</p> <lb ed="X" n="0263b14"/><lb ed="R001" n="0502a03"/><p xml:id="pX01p0263b1401">〔唐译〕云何第一義圣智大空？谓得自证圣智，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0263001" n="0263001"/>待 <lb ed="X" n="0263b15"/><lb ed="R001" n="0502a04"/>一切诸见过习悉離，是名第一義圣智大空。</p> <lb ed="X" n="0263b16"/><lb ed="R001" n="0502a05"/><p xml:id="pX01p0263b1601">云何彼彼空？谓于彼无彼空，是名彼彼空。大慧！譬如 <lb ed="X" n="0263b17"/><lb ed="R001" n="0502a06"/>鹿子母舍，无象马牛羊等，非无比丘众而说彼空，非 <lb ed="X" n="0263b18"/><lb ed="R001" n="0502a07"/>舍舍性空，亦非比丘比丘性空，非馀处无象马，是名 <lb ed="X" n="0263b19"/><lb ed="R001" n="0502a08"/>一切法自相。彼于彼无彼，是名彼彼空。是名七种空。 <lb ed="X" n="0263b20"/><lb ed="R001" n="0502a09"/>彼彼空者，是空最粗，汝当远離。</p> <lb ed="X" n="0263b21"/><lb ed="R001" n="0502a10"/><p xml:id="pX01p0263b2101">〔魏译〕大慧！何者彼彼空？谓何等何等法处，彼法 <lb ed="X" n="0263b22"/><lb ed="R001" n="0502a11"/>无此法有，彼法有此法无，是故言空。大慧！我昔曾 <lb ed="X" n="0263b23"/><lb ed="R001" n="0502a12"/>为鹿母说殿堂空者，无象马牛羊等名为空，有诸 <lb ed="X" n="0263b24"/><lb ed="R001" n="0502a13"/>比丘等名为不空，而殿堂殿堂体无，比丘比丘体 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0263c" n="0263c"/> <lb ed="X" n="0263c01"/><lb ed="R001" n="0502a14"/>亦不可得，而彼象马牛羊等非馀处无。大慧！如是 <lb ed="X" n="0263c02"/><lb ed="R001" n="0502a15"/>诸法自相同相亦不可得，離此彼处，是故我言彼 <lb ed="X" n="0263c03"/><lb ed="R001" n="0502a16"/>彼空。大慧！是名七种空。大慧！此彼彼空最为粗浅。 <lb ed="X" n="0263c04"/><lb ed="R001" n="0502a17"/>大慧！汝当应離彼彼空，不须修习。</p> <lb ed="X" n="0263c05"/><lb ed="R001" n="0502a18"/><p xml:id="pX01p0263c0501">〔唐译〕云何彼彼空？谓于此无彼，是名彼彼空。譬 <lb ed="X" n="0263c06"/><lb ed="R001" n="0502b01"/>鹿子母堂，无象马牛羊等，我说彼堂空，非无比丘 <lb ed="X" n="0263c07"/><lb ed="R001" n="0502b02"/>众。大慧！非谓堂无堂自性，非谓比丘无比丘自性， <lb ed="X" n="0263c08"/><lb ed="R001" n="0502b03"/>非谓馀处无象马牛羊。大慧！一切诸法自共相，彼 <lb ed="X" n="0263c09"/><lb ed="R001" n="0502b04"/>彼求不可得，是故说名彼彼空。是名七种空。大慧！ <lb ed="X" n="0263c10"/><lb ed="R001" n="0502b05"/>此彼彼空，空中最粗，汝应远離。</p> <lb ed="X" n="0263c11"/><lb ed="R001" n="0502b06"/><p xml:id="pX01p0263c1101">大慧，不自生，非不生，除住三昧，是名无生。</p> <lb ed="X" n="0263c12"/><lb ed="R001" n="0502b07"/><p xml:id="pX01p0263c1201">〔魏译〕大慧言：何者不生？大慧！自体不生而非不 <lb ed="X" n="0263c13"/><lb ed="R001" n="0502b08"/>生，依世谛故说名为生，依本不生故言不生。</p> <lb ed="X" n="0263c14"/><lb ed="R001" n="0502b09"/><p xml:id="pX01p0263c1401">〔唐译〕复次，大慧！无生者，自体不生而非不生，除 <lb ed="X" n="0263c15"/><lb ed="R001" n="0502b10"/>住三昧，是名无生。</p> <lb ed="X" n="0263c16"/><lb ed="R001" n="0502b11"/><p xml:id="pX01p0263c1601">離自性即是无生，離自性刹那相续流注及异性现， <lb ed="X" n="0263c17"/><lb ed="R001" n="0502b12"/>一切性離自性，是故一切性離自性。</p> <lb ed="X" n="0263c18"/><lb ed="R001" n="0502b13"/><p xml:id="pX01p0263c1801">〔魏译〕大慧言：何者无体相？大慧！我说无体相者， <lb ed="X" n="0263c19"/><lb ed="R001" n="0502b14"/>一切诸法体本不生，是故我言诸法无体相，而相 <lb ed="X" n="0263c20"/><lb ed="R001" n="0502b15"/>续体刹那刹那不住。大慧！以见异异相故，是故一 <lb ed="X" n="0263c21"/><lb ed="R001" n="0502b16"/>切法无体相。</p> <lb ed="X" n="0263c22"/><lb ed="R001" n="0502b17"/><p xml:id="pX01p0263c2201">〔唐译〕大慧！无自性者，以无生故密意而说。大慧！ <lb ed="X" n="0263c23"/><lb ed="R001" n="0502b18"/>一切法无自性，以刹那不住故，见後变异故，是名 <lb ed="X" n="0263c24"/><lb ed="R001" n="0503a01"/>无自性。</p> <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0264a" n="0264a"/> <lb ed="X" n="0264a01"/><lb ed="R001" n="0503a02"/><p xml:id="pX01p0264a0101">云何无二？谓一切法如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264001" n="0264001"/>阴热、如长短、如黑白。大慧！一 <lb ed="X" n="0264a02"/><lb ed="R001" n="0503a03"/>切法无二，非于涅槃彼生死、非于生死彼涅槃，异相 <lb ed="X" n="0264a03"/><lb ed="R001" n="0503a04"/>因有性故，是名无二。如涅槃、生死，一切法亦如是。是 <lb ed="X" n="0264a04"/><lb ed="R001" n="0503a05"/>故空、无生、无二，離自性相，应当修学。</p> <lb ed="X" n="0264a05"/><lb ed="R001" n="0503a06"/><p xml:id="pX01p0264a0501">〔魏译〕大慧言：何者名为不二法相？大慧！二法相 <lb ed="X" n="0264a06"/><lb ed="R001" n="0503a07"/>者，谓日、光、影、长、短、黑、白，彼如是等法各各别名，不 <lb ed="X" n="0264a07"/><lb ed="R001" n="0503a08"/>得言不二。大慧！如世间、涅槃，一切诸法各各有二。 <lb ed="X" n="0264a08"/><lb ed="R001" n="0503a09"/>大慧！何等涅槃彼处无世间？何处世间彼处无涅 <lb ed="X" n="0264a09"/><lb ed="R001" n="0503a10"/>槃？以异因相故，是故我言一切诸法不二。一切诸 <lb ed="X" n="0264a10"/><lb ed="R001" n="0503a11"/>法不二者，世间、涅槃无二故，是故汝应修学诸法 <lb ed="X" n="0264a11"/><lb ed="R001" n="0503a12"/>空、不生、无体、不二故。</p> <lb ed="X" n="0264a12"/><lb ed="R001" n="0503a13"/><p xml:id="pX01p0264a1201">〔唐译〕云何无二相？大慧！如光影、如长短、如黑白， <lb ed="X" n="0264a13"/><lb ed="R001" n="0503a14"/>皆相待立，独则不成。大慧！非于生死外有涅槃，非 <lb ed="X" n="0264a14"/><lb ed="R001" n="0503a15"/>于涅槃外有生死，生死、涅槃无相违相；如生死、涅 <lb ed="X" n="0264a15"/><lb ed="R001" n="0503a16"/>槃，一切法亦如是，是名无二相。大慧！空、无生、无二、 <lb ed="X" n="0264a16"/><lb ed="R001" n="0503a17"/>无自性相，汝当勤学。</p> <lb ed="X" n="0264a17"/><lb ed="R001" n="0503a18"/><p xml:id="pX01p0264a1701">尔时，<persName>世尊</persName>欲褈宣此義，而说偈言：我常说空法，远離 <lb ed="X" n="0264a18"/><lb ed="R001" n="0503b01"/>于断常，生死如幻梦，而彼业不壞。虚空及涅槃，灭二 <lb ed="X" n="0264a19"/><lb ed="R001" n="0503b02"/>亦如是，愚夫作妄想，诸圣離有无。</p> <lb ed="X" n="0264a20"/><lb ed="R001" n="0503b03"/><p xml:id="pX01p0264a2001">〔魏译〕尔时，<persName>世尊</persName>褈说偈言：我常说空法，远離于 <lb ed="X" n="0264a21"/><lb ed="R001" n="0503b04"/>断常，生死如幻梦，而彼业不失。虚空及涅槃，灭二 <lb ed="X" n="0264a22"/><lb ed="R001" n="0503b05"/>亦如是，凡夫分别生，圣人離有无。</p> <lb ed="X" n="0264a23"/><lb ed="R001" n="0503b06"/><p xml:id="pX01p0264a2301">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>褈说颂言：我常说空法，远離于 <lb ed="X" n="0264a24"/><lb ed="R001" n="0503b07"/>断常，生死如幻梦，而业亦不壞。虚空及涅槃，灭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264002" n="0264002"/>度 <pb ed="X" xml:id="X01.0008.0264b" n="0264b"/> <lb ed="X" n="0264b01"/><lb ed="R001" n="0503b08"/>亦如是，愚夫妄分别，诸圣離有无。</p> <lb ed="X" n="0264b02"/><lb ed="R001" n="0503b09"/><p xml:id="pX01p0264b0201">尔时，<persName>世尊</persName>复告大慧菩萨摩诃萨言：大慧！空、无生、无 <lb ed="X" n="0264b03"/><lb ed="R001" n="0503b10"/>二、離自性相，普入诸<persName>佛</persName>一切修多罗，凡所有经悉说 <lb ed="X" n="0264b04"/><lb ed="R001" n="0503b11"/>此義。诸修多罗悉随众生希望心故，为分别说显示 <lb ed="X" n="0264b05"/><lb ed="R001" n="0503b12"/>其義，而非真实在于言说。如鹿渴想诳惑群鹿，鹿于 <lb ed="X" n="0264b06"/><lb ed="R001" n="0503b13"/>彼相计著水性而彼无水；如是一切修多罗所说诸 <lb ed="X" n="0264b07"/><lb ed="R001" n="0503b14"/>法，为令愚夫发欢喜故，非实圣智在于言说，是故当 <lb ed="X" n="0264b08"/><lb ed="R001" n="0503b15"/>依于義莫著言说。</p> <lb ed="X" n="0264b09"/><lb ed="R001" n="0503b16"/><p xml:id="pX01p0264b0901">〔魏译〕尔时，<persName>佛</persName>告圣者大慧菩萨摩诃萨言：大慧！ <lb ed="X" n="0264b10"/><lb ed="R001" n="0503b17"/>一切法空、不生、无体、不二相，入于诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>所说 <lb ed="X" n="0264b11"/><lb ed="R001" n="0503b18"/>修多罗中，凡诸法门皆说此義。大慧！一切修多罗， <lb ed="X" n="0264b12"/><lb ed="R001" n="0504a01"/>随诸一切众生心故分别显示。大慧！譬如阳<g ref="#CB08504">焰</g>迷 <lb ed="X" n="0264b13"/><lb ed="R001" n="0504a02"/>惑禽兽，虚妄执著生于水想，而阳<g ref="#CB08504">焰</g>中实无有水。 <lb ed="X" n="0264b14"/><lb ed="R001" n="0504a03"/>大慧！一切修多罗说法亦复如是，为诸凡夫自心 <lb ed="X" n="0264b15"/><lb ed="R001" n="0504a04"/>分别令得欢喜，非如实圣智在于言说。大慧！汝应 <lb ed="X" n="0264b16"/><lb ed="R001" n="0504a05"/>随顺于義，莫著所说名字章句。</p> <lb ed="X" n="0264b17"/><lb ed="R001" n="0504a06"/><p xml:id="pX01p0264b1701">〔唐译〕尔时，<persName>世尊</persName>复告大慧菩萨摩诃萨言：大慧！ <lb ed="X" n="0264b18"/><lb ed="R001" n="0504a07"/>此空、无生、无自性、无二相，悉入一切诸<persName>佛</persName>所说修 <lb ed="X" n="0264b19"/><lb ed="R001" n="0504a08"/>多罗中，<persName>佛</persName>所说经皆有是義。大慧！诸修多罗随顺 <lb ed="X" n="0264b20"/><lb ed="R001" n="0504a09"/>一切众生心说，而非真实在于言中。譬如阳<g ref="#CB08504">焰</g>诳 <lb ed="X" n="0264b21"/><lb ed="R001" n="0504a10"/>惑诸兽，令生水想而实无水；众经所说亦复如是， <lb ed="X" n="0264b22"/><lb ed="R001" n="0504a11"/>随诸愚夫自所分别令生欢喜，非皆显示圣智证 <lb ed="X" n="0264b23"/><lb ed="R001" n="0504a12"/>处真实之法。大慧！应随顺義，莫著言说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0264b24"/><lb ed="R001" n="0504a14"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>楞伽阿<g ref="#CB02494">跋</g>多罗宝经会译卷第一之下</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0235a1601" to="#end0235a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0235a1701" to="#end0235a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0235c1801" to="#end0235c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236b1001" to="#end0236b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236b1201" to="#end0236b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236b1501" to="#end0236b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236b2301" to="#end0236b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236c1001" to="#end0236c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0237a1301" to="#end0237a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240b1801" to="#end0240b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0244a1201" to="#end0244a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245a0201" to="#end0245a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245a0801" to="#end0245a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245a2401" to="#end0245a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245b0501" to="#end0245b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245b1701" to="#end0245b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245c2201" to="#end0245c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0247c1401" to="#end0247c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0249a0301" to="#end0249a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0249a0801" to="#end0249a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0249c1701" to="#end0249c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0249c2001" to="#end0249c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0250a0601" to="#end0250a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0250a1501" to="#end0250a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0250a1701" to="#end0250a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0250c1001" to="#end0250c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0250c1801" to="#end0250c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0251a0301" to="#end0251a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0251b0101" to="#end0251b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254b0401" to="#end0254b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254b1101" to="#end0254b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254b1901" to="#end0254b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254c1101" to="#end0254c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254c2001" to="#end0254c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254c2002" to="#end0254c2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254c2101" to="#end0254c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254c2301" to="#end0254c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0255c0501" to="#end0255c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0255c1201" to="#end0255c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0255c1202" to="#end0255c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0255c1301" to="#end0255c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0255c2401" to="#end0255c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0255c2402" to="#end0255c2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0256a1501" to="#end0256a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257a0701" to="#end0257a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257a0702" to="#end0257a0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257a1301" to="#end0257a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257a1401" to="#end0257a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257a1501" to="#end0257a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257a1502" to="#end0257a1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257a1601" to="#end0257a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257a2101" to="#end0257a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257a2201" to="#end0257a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257a2202" to="#end0257a2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257a2301" to="#end0257a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257b0201" to="#end0257b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257b1901" to="#end0257b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0258c1501" to="#end0258c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0260b2101" to="#end0260b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0260b2201" to="#end0260b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0260b2401" to="#end0260b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0260c0301" to="#end0260c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0260c0401" to="#end0260c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0260c0701" to="#end0260c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0260c0901" to="#end0260c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0260c0902" to="#end0260c0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0260c1801" to="#end0260c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0260c2301" to="#end0260c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261a0301" to="#end0261a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261a0501" to="#end0261a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261a0901" to="#end0261a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261b2401" to="#end0261b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261b2402" to="#end0261b2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261c0401" to="#end0261c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0261c0601" to="#end0261c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0262a1601" to="#end0262a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0262a2001" to="#end0262a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0262b0101" to="#end0262b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0262b0501" to="#end0262b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0262b0601" to="#end0262b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0262b1801" to="#end0262b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0262b2401" to="#end0262b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0263a0801" to="#end0263a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0238001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238001">节丽作师</note> <note n="0239001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239001">向丽作句</note> <note n="0240001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240001">陀那下丽有幾摩沙陀那名为陀那罗之二句</note> <note n="0240002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240002">转丽作缚</note> <note n="0245001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245001">丽无故字</note> <note n="0246001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246001">无丽作而</note> <note n="0247001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247001">是丽作尔</note> <note n="0250001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250001">起丽作超</note> <note n="0251001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251001">根丽作限</note> <note n="0253001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253001">诸下丽有<persName>佛</persName>字</note> <note n="0253002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253002">丽无故字</note> <note n="0254001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254001">攀丽作所</note> <note n="0254002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254002">未得丽作離</note> <note n="0255001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255001">丽无如字</note> <note n="0256001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256001">丽无外字</note> <note n="0261001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0261001">明丽作眼</note> <note n="0263001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0263001">待丽作时</note> <note n="0264001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264001">阴丽作冷</note> <note n="0264002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264002">度丽作二</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0235a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0235a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0235c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0237a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0237a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0240b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0240b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0244a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0244a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0247c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0247c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0249a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0249a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0249a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0249a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0249c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0249c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0249c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0249c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0250a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0250a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0250a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0250c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0250c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0250c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0251a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0251a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0251b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0251b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254c2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254c2002">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0254c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0255c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0255c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0255c1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255c1202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0255c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0255c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0255c2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0255c2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0256a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0256a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257a0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a0702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257a1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a1502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257a2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a2202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0257b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0258c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0258c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0260b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0260b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0260b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0260c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0260c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0260c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0260c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0260c0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c0902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0260c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0260c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0260c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261b2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261b2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0261c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0261c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0262a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0262a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0262b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0262b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0262b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0262b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0262b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0262b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0263a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0263a0801">己【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>